Als vriend
van Jörgen Raymann zijn facebook pagina zag ik de volgende vraag voorbij komen:
“Just curious, what do you think 'white privilege' means?”
Tot mijn verbazing bleek uit de antwoorden dat de meesten de
term “White Privilege” letterlijk vertaald “witte privileges” duidelijk niet
begrepen. Daardoor viel het commentaar gauw uit context. Aangezien ik het
voorrecht heb meer te weten over dit onderwerp leg ik het graag uit. Niet
alleen omdat ik zelf zwart ben en kroeshaar heb en zeker niet omdat ik graag de
rol van slachtoffer van de slavernij op mij neem. Absoluut niet.
 |
| A conversation about Race Soledad OBrian Soledad O'Brian, Bartunde Thurston en Tanner Colby |
Ik denk dat ik het voorrecht heb omdat ik opgegroeid ben in
multicultureel Suriname, gestudeerd heb in Nederland, nu al langer dan 10 jaar
in Amerika woon en beschik over een redelijk analytisch vermogen. Misschien nog
belangrijker te vermelden is het feit dat het onderwerp racisme en alles wat hiermee
te maken heeft me eigenlijk pas goed is gaan interesseren sinds ik begonnen ben
met kroeshaar.com.
Vandaar ook dat ik in September ben geweest naar “An
conversation about race” (een conversatie over ras) in het Sub Culture theater
in Manhattan. Het panel werd geleid door niemand minder dan van Soledad
O'Brien, journalist en programmamaker bij CNN. De twee andere pannelleden waren
Bartunde Thurston Comedian en auteur van How to be Black en Tanner Colby auteur
van “Some of my best friends are Black.”
Het doel van deze conversatie was zoals Solidad in de
introductie zei om racisme in een avond, of niet eens een hele avond, binnen
een paar uur eigenlijk, op te lossen. Hoewel ik bekend was met de CNN
programmamaakster, haar ook al eens in levende lijve tegen was gekomen en wist
dat het een intelligente vrouw was, had ik geen idee dat ze ook beschikt over
een gigantisch gevoel voor humor.
Ik had het kunnen weten met iemand als Bartunde Thurston in
het panel. Als je het hebt over briljante humor moet je zijn boek eens lezen:
How to be Black. Colby was ik nog nooit persoonlijk tegen gekomen maar zijn
boek was me wel al bekend en met zijn ivy league achtergrond en gevoel voor
humor was hij meer dan gewaagd aan de rest van het gezelschap. De een-tweetjes
tussen Soledad en de panelleden waren dan ook hilarisch, verheffend en
doeltreffend. Zelfs toen het onderwerp white privilege aan bod kwam en niet
iedereen het met elkaar eens was.
Hoewel hij begrijpt waar het om gaat is Colby, zelf wit van
zeer bevoorrechte achtergrond, het niet eens met de terminologie. Volgens hem
roept de term aversie op bij witte mensen omdat het over zou (kunnen) komen als
een verwijt welke een beschuldiging inhoudt dat witte mensen verworven
privileges zouden moeten opgeven om het leven van zwarte mensen te
vergemakkelijken. Soledad, zelf getrouwd met een witte man, ging daarop in en
legde uit.
Haar man die even wit is als Colby was eens op weg naar
London, zijn paspoort vergeten. Vol ongeloof vertelde ze dat hij na uitleg
zonder enig probleem het vliegtuig in is gestapt en de overtocht heeft gemaakt.
Let wel een internationale vlucht, post 11 september!
Soledad vertelde dat ze tegen haar man zei: je begrijpt dat
dit alleen mogelijk is geweest omdat jij als witte man hetgene belichaamt wat
niet beangstigend is. Dat ze iemand in de exact zelfde positie als jij maar met
een andere kleur niet hadden doorgelaten. Ze ging verder en vertelde het
publiek, het is mij wel eens overkomen maar ik heb gesprint om een taxi te
pakken, zo snel mogelijk mijn paspoort te halen en het personeel te smeken om
mij op de vlucht te laten. En ik ben bekend! Aan het bulderende gelach was
duidelijk dat het kwartje was gevallen en Colby gaf aan dat hij het snapte ook
als was hij het misschien nog steeds oneens over de woordkeus.
White privilege is geen verwijt zei ze maar een term voor
een conversatie om de privileges die witte mensen automatisch genieten uit te
lichten. Waar het in essentie om gaat is dat witte mensen privileges genieten
die anderen puur vanwege hun uiterlijk worden ontzegd.
 |
| Foto © Sherma de Lima |
In het dagelijks leven zijn er talloze voorbeelden van. Een
heel simpel voorbeeld: Als een witte man in een dure auto rijdt is er niks aan
de hand, maar niet-witte-mannen worden bij voorbaat aangehouden omdat het
verdacht zou kunnen zijn. Witte mensen beseffen vaak niet hoe vaak zwarte
mensen voor onbenulligheden worden aangehouden en ondervraagd omdat ze bij voorbaat
als verdacht worden gezien. Witte mensen staan hier daarom ook niet bij stil.
White privilege is geen beschuldiging het is meer om de maatschappij erop te
attenderen dat dit onrecht is dat moet worden rechtgetrokken.
 |
| Mireille Liong |
Als Sociaal Entrepreneur die bezig is met kroeshaar heb ik
ook een passend voorbeeld. Een van de ongeschreven bevoorrechte regels is dat
witte mensen het recht genieten om met ongekamd haar de straat op en zelfs naar
het werk te gaan. Van diverse collega’s heb ik het wel eens gehoord. Ach, ik
doe gewoon mijn hand door mijn haar en hup, het huis uit.
Als zwart persoon met natuurlijk kroeshaar weet je dat je
dit niet hoeft te proberen. Waarschijnlijk kom je niet eens je huis uit want je
familie vraagt bij voorbaat of je gek bent geworden. We zijn zo geconditioneerd
te denken dat niet kan maar de vrees dat je zal worden uitgelachen of misschien
zelfs opgepakt, is niet ondenkbaar.
Om aan te geven wat je hieraan kunt doen als wit of meer
geprivilegieerd persoon zie het voorbeeld en uitleg van Joy Degruy. Het is
absoluut geen plicht en geen enkel recht schrijft dit voor maar het helpt een
betere maatschappij creëren voor iedereen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten