Teloorgang

‘Hij was altijd al door de dood omgeven geweest. Enerzijds de concrete dood, waar zijn grootouders ten prooi aan waren gevallen en waar het zwijgen over werd bewaard, en anderzijds de abstracte dood, die lag in de ondergang van de monarchie, de neergang van de aristocratie en de teloorgang van de traditionele wereld waarop hun wereld berustte.’ [Nelio Biedermann, Lázár, 2025. Leuk discussie vanavond, de waardering liepen van 2 tot 9. Het boek is een enorme hype en dat heeft gevolgen. De verwachtingen zijn daardoor torenhoog en het boek valt snel tegen. We hebben het gehad over vragen als: Is het nou wel of niet goed/mooi geschreven? Geeft het verhaal een nieuwe blik of hebben we hier niet gewoon oude wijn in nieuwe zakken? Maakt hij zich niet te makkelijk af van de gruwelen van bijvoorbeeld de Jodenvervolging? En ook: waarom is juist dit boek een hype? Zelf heb ik het met plezier gelezen. Het verhaal wordt met veel vaart en lef gepresenteerd – voor mij vooral een verhaal over het verliezen van alles waarin je geworteld bent. En ja, ik kan het nodige afdingen op het boek, maar ik vind het goed geschreven en ben benieuwd naar wat er nog komt (als hij ooit nog een pen op papier durft te zetten na ‘behorend tot de groten der wereldliteratuur’ te zijn genoemd). Kaart van het Habsburgse rijk in 1914, het rijk dat in Lázár uiteen valt]

Geplaatst in Gelezen | Plaats een reactie

Wandeling 79

Een zondagmiddagwandeling door de stad: via Scheltema naar de tuin van het Rijksmuseum, waar sinds afgelopen vrijdag werk van Carel Visser te zien is. Deze heet ‘Meer’ en toont de omtrek van Lake Powell. Hij noemt het een ‘gesneden beeld’ om afstand te nemen van zijn christelijke opvoeding. (9.038 stappen)

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Venetië 4

Als ik een expositie bezoek, koop ik altijd een ansichtkaart. Als ik geluk heb is er eentje van een werk dat ik heel mooi vond. Ik gebruik ze meestal een poosje als boekenlegger, of ze staan even te pronken op de bank. Na verloop van tijd verdwijnen ze op mysterieuze wijze weer. Zo is er in mijn huis een voortgaande circulatie van herinneringen aan de hand. Los Restos, noemt de Spaanse kunstenaar Oriol Vilanova deze ansichtkaarten, overblijfselen. Vilanova heeft het Spaanse paviljoen in de Giardini van onder tot boven volgeplakt met overblijfselen. Kaarten die hij verzamelde op zolders en rommelmarkten, het moeten er duizenden zijn. Mooi geordend op onderwerp: standbeelden, zonsondergangen, stadsgezichten, moderne schilderijen, middeleeuwse schilderijen, kerstmannen, vlaggen, technische installaties, bloemen, pausen, woestijnen, enz. enz. Een overweldigende wereld van beelden die gezien zijn en gekozen om te bewaren. Of om te versturen natuurlijk. In zekere zin is het paviljoen een monument voor de verjaardagskaart of de vakantiegroet van weleer. Maar misschien is het ook een commentaar op hoe ons geleerd wordt wat we moeten zien en mooi zouden moeten vinden. Hoe je je een beeld vormt van hoe andere oorden eruit zien. En van wat kennelijk van belang is. [Oriol Vilanova, Los Restos, 2026]

Geplaatst in Specials | Plaats een reactie

Venetië 3

In één oogopslag herkende ik mijn eigen oude lichaam. Niet letterlijk het mijne natuurlijk, de tekeningen op de grote gouden vlakken zijn van Baselitz zelf en zijn vrouw, maar de kenmerken ervan. Het verdwijnen van de vormen, het vlekkerige, de vouwen, de knokerigheid. Heel mooi, heel intiem. Op grote gouden vlakken die, begreep ik uit het filmpje bij de tentoonstelling, bedoeld zijn om ruimte te maken voor het getoonde, een bijna heilige ruimte. Ik weet niet of ik het goed vertaal, maar zo heb ik het opgevat. Naast het goud en het zwart zijn er ook uitbarstingen van kleur. Een ode aan Willem de Kooning, zegt hij zelf. Voor mij waren het de gemoedsbewegingen die de personages tot leven brachten. Diep onder de indruk. Eroi d’Oro – gouden helden – is de laatste serie die Baselitz maakte. Hij zag de serie als een slotakkoord. De opening van de tentoonstelling maakte hij niet meer mee; hij stierf een week eerder. [Gezien bij de Fondazione Cini op het Isola San Giorgio Maggiore. Link naar het genoemde filmpje.]

Geplaatst in Specials | Plaats een reactie

Ui

Ze neemt de ui van zijn hand en zegt: ‘Wat lief. Niemand heeft me ooit een ui gegeven.’ [Bert Natter, Aan het einde van de oorlog, 2025. Bert Vissers, Gele uit, 2023]

Geplaatst in Voedsel | Plaats een reactie

Venetië 2

Misschien kwam het doordat het me allemaal nogal overweldigde, de zalen en zalen vol met om aandacht roepende kunstwerken. Maar in elk geval werd ik enorm getroffen door de kleine textielwerkjes van Annalee Davis. Ik hou natuurlijk ook erg van borduren en textiel, dat moet gezegd. Hoe dan ook, de aandacht, de precisie, de concentratie, de kleuren, de aanraakbaarheid. De verschillende materialen die ze gebruikt, behalve draad ook veren, takjes, besjes. Mysterieus. Prachtig en prachtig. Bij elkaar vormen de twaalf werkjes een serie met de veelzeggende titel An Unbound Book of Prayer. Een kleine stille oase in het omringende kunstgeweld. [Gezien in het eerste deel van de expositie In Minor Keys in de Giardini. Annalee Davis komt uit Barbados en maakte de werkjes in 2025 en 2026]

Geplaatst in Specials | Plaats een reactie

Venetië 1

Afgelopen weekend bleken mijn balkonplanten na een week hitte en zonder water allemaal nog te leven. Planten zijn taai. Op mijn laatste dag in Venetië zag ik twee Oekraïense kunstenaars die precies die taaiheid gebruiken om iets te zeggen, of tenminste te hópen, over de weerbaarheid van hun land. Zhanna Kadyrova redt kamerplanten uit kapotgeschoten woningen. Op sterven na dood brengt ze ze met haar groene vingers weer tot leven en laat ze aan mij zien, live en op foto’s. De soms nog wat verfrommelde levende verschijningen ontroerden me enorm: groene kwetsbare vluchtelingen, niet van plan om te wijken. De kalynaplanten van Álvaro Urbano, die door de marmeren vloer van het palazzo heen barsten, zijn van brons, maar het beeld is minstens zo ontroerend: ze laten zich niet tegenhouden… [Gezien in het Palazzo Contarini Polignac: de tentoonstelling Still Joy – From Ukraine into the world, georganiseerd door het Pinchuk Art Centre in Kiev]

Geplaatst in Specials | Plaats een reactie

Wereld

‘Het zelfverzekerde optreden van de geestelijke, zijn vertrouwen in de wereld en in God, zijn talent om helemaal in het moment en in het leven op te gaan, fascineerden de baron. Zelf kon hij dat niet; hij leefde in deze wereld maar maakte er geen deel van uit. Altijd was er de wereld én hij, en de wereld scheen hem altijd iets toe wat hem bedreigde, waarvoor hij zich in acht diende te nemen.’ [Nelio Biedermann, Lázár, 2026]

Geplaatst in Gelezen | Plaats een reactie

Heerlijk

‘Ze zou het in interviews nooit toegeven, maar ze hield ervan hoe mooi alles in thrillers in elkaar paste, hoe niets toeval was. Er kon nog geen mus van het dak vallen zonder dat het betekenis had, en aan het eind kwam iedereen bij elkaar en werd alles uitgelegd. Heerlijk.’ [Ellen de Bruin, De butler van God, 2026. Fernando Botero, Mujer leyendo, 2003]

Geplaatst in Gelezen | Plaats een reactie

Boom 7

Bij de Ponte dell’Accademia, Dorsodouro, Venetië.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Boom 6

Via Orso Partecipazio, Lido, Venetië.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Boom 5

Een granaatappelboom, de Tree of Life, in de Giardino Mystico van de Zusters Carmelitessen in Venetië – deze dagen de locatie van de Biennale-presentatie van de Holy See.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Boom 4

Campo S. Samuele, gezien vanuit het Palazzo Grassi, San Marco, Venetië.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Boom 3

Paviljoen Canada, Giardini, Venetië.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie

Boom 2

Riva degli Schiavoni, San Marco, Venetië.

Geplaatst in Vandaag | Plaats een reactie