Beschadigde AWACS lastig te vervangen

2 april 2026 - Het E-3 Sentry radarvliegtuig - tevens vliegende commandopost - van de VS dat op de vliegbasis Prince Sultan in Saoedi-Arabië werd getroffen door een Iraans bombardement met drones en raketten is nauwelijks te vervangen, aldus Air & Space Forces Magazine. Gevechtsvliegtuigen die deelnemen aan Operation Epic Fury zijn van deze stokoude AWACS-en afhankelijk voor commandovoering en kontrole, inlichtingen en verkenningen. De AWACS heeft de rol van spelverdeler in de lucht en zorgt voor deconflictie en gevechtsleiding.

De AWACS-en - gebaseerd op de Boeing 707 en daterend uit de jaren zeventig van de vorige eeuw -  worden met moeite in de lucht gehouden. De gereedheid om tenminste één van de opgedragen taken uit te voeren was in 2024 55,7%. Volgens de laatste gegevens hebben de VS er 16, waarvan dus iets meer dan de helft inzetbaar zijn. De rest zit in de mottenballen en wordt deels gekannibaliseerd voor onderdelen. Er zijn er zes toegewezen aan het Midden-Oosten en een onbekend aantal vliegen in Alaska binnenlandse missies. Een reserve is er dus niet. Een probleem is ook dat de oudste radars van de AWACS-en moeite hebben om laagvliegende objekten te onderscheiden van de achtergrondruis, hetgeen bij de huidige vorm van de luchtoorlog steeds urgenter wordt.

De vervanging zou de E-7 Wedgetail moeten worden, maar het Congres heeft de fondsen daarvoor in de begroting 2026 geprobeerd te schrappen, omdat ze meer willen gaan vertrouwen op nog niet in het veld gebrachte systemen die vanuit de ruimte deze taken kunnen uitvoeren.

Op korte termijn zou het E2D Hawkeye early warning vliegtuig van de marine uitkomst kunnen bieden, maar die kan niet alle taken uitvoeren en heeft ook een veel kleinere bemanning en capaciteit. 

Bron: Air & Space Forces Magazine (Matthew Cox)

NAVO plaatst AWACS in Litouwen [UPDATE]

28 september - De NAVO gaat voor enkele weken twee AWACS radarvliegtuigen voor observatie vanaf de oostflank plaatsen in Litouwen [Ŝiauliai waar ook gevechtsvliegtuigen van bondgenoten zijn gestationeerd] om Rusland in de gaten te houden, met name de vesting Kaliningrad. Het eerste toestel zal vandaag aankomen.

De NAVO beschikt over veertien Boeing E-3A AWACS met als thuisbasis Geilenkirchen vlak over de grens met Limburg. Ze kunnen acht en een half uur vliegen op 9 km hoogte en onder een scheve hoek omlaag kijken naar een landoppervlak ter grootte van Polen. Door bijtanken in de lucht kan de actieradius worden vergroot. Ze opereren soms vanaf vooruitgeschoven bases, eerder bijvoorbeeld in Griekenland.

Bron: The Defense Post (Inder Singh Bisht)

UPDATE: 29 september - Overigens hebben de AWACS van de NAVO sinds februari 2022 - het begin van de oorlog - vanaf andere bases al honderden vluchten uitgevoerd boven Oost-Europa.

De VS hebben verder vier F-16s extra naar Roemenië gestuurd om de luchtpolitie van de NAVO te versterken.

Ook is bekend geworden dat de luchtpolitiemissie van de NAVO boven de Baltische regio (sinds 2004 toen de Baltische staten toetraden) gedurende 2024 zal plaatsvinden vanuit Letland in plaats vanuit Estland. De Estische vliegbasis Ämari wordt gemoderniseerd en van de lente tot de herfst van 2024 neemt de Letse vliegbasis Lielvãrde die rol over.

Bron: Airforce Technology (Richard Thomas)

Operatie Irini - stand van zaken

13 augustus - Zone Militaire biedt een overzicht over de Europese maritieme operatie Irini die het wapenembargo rond Libië moet bewaken. Op dit moment zijn qua schepen alleen de Italiaanse helikoptercarrier (amfibisch aanvalsschip) San Giorgio en het Griekse fregat Spetsai voor de missie ingezet in het centrale deel van de Middellandse Zee. Daarnaast levert Griekenland een EMB-145H AEW&C vliegtuig voor opsporing en commandovoering, Duitsland een maritiem patrouillevliegtuig P3C Orion, Luxemburg een SW3 Merlin III en Polen een AN- 28B1R BRYZA, eveneens patrouillevliegtuigen. Italië brengt een Predator drone in. De Franse luchtmacht heeft op 6 augustus een E-3F AWACS met een grote kapaciteit ingezet voor de duur van 8 uur om een gedetailleerd beeld van de situatie op zee en in de lucht rond Libië te vormen.
Bron: Zone Militaire (Laurent Lagneau)

VS-luchtmacht versterkt detachement op Curaçao (UPDATE 2)

20 juni - Een E-8 Joint STARS (JSTARS) en een E-3 Sentry Airborne Early Warning (AWACS) radarvliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht (Southern Command) gaan het detachement op Curaçao versterken in het kader van de bestrijding van drugssmokkel in het Caribisch gebied. Ze worden ondersteund door twee KC-135 Stratotankers en vliegen vanaf de Cooperative Security Location (CSL), ook wel betiteld als Forward Operating Location (FOL) Hato.
De USAF heeft in het verleden al vaak gevlogen vanaf Curaçao (65 km ten noorden van Venezuela) en Aruba (25 km van Venezuela). Op elke FOL kunnen tot acht vliegtuigen geplaatst worden, afhankelijk van de grootte.
Andere types die worden gebruikt zijn de P-3C Orion (maritiem patrouillevliegtuig), de E-2 Hawkeye en de C-130 Hercules. Ook gesignaleerd zijn RC-135 Rivet Joints (spionagevliegtuigen). Een verdrag met Nederland (het FOL-verdrag)  biedt de wettelijke grondslag voor de Amerikaane aanwezigheid, formeel uitsluitend voor contra-narcotica operaties.
Vanaf 20 juni werden meerdere grote transportvliegtuigen C-5 Galaxy op Hato gesignaleerd, kennelijk in verband met de uitbreiding van de missie.
Bronnen: The Aviationist (David Cenciotti), @hdevreij
UPDATE: 23 juni - De geleide-wapen-destroyer Nitze (DDG-94) van de Amerikaanse marine heeft in opdracht van Southern Command een vrije navigatie operatie (FONOP) uitgevoerd in de exklusieve ekonomische zone van Venezuela, maar buiten de territoriale wateren. VS-marine en kustwacht van de Vierde Vloot hebben de contra-narcotica operaties opgevoerd.
De FONOP kwam een dag nadat het Iraanse vrachtschip Golsan had aangelegd in de Venezolaanse haven La Guaira. De lading bestond uit voedingsmiddelen.
Bronnen: USNI News (Sam LaGrone), Reuters (Caracas Newsroom)

AANVULLING: In januari voerde het kustslagschip Detroit al een vergelijkbare actie uit.

UPDATE 2: 15 juli - Vandaag opnieuw een FONOP in het Caribisch gebied in internationale wateren buiten de twaalfmijlszone bij Venezuela. Dit keer door de geleide-wapen-destroyer Pinckney (DDG 91).

Bron: Southern Command (persbericht)

Modernisering voor de AWACS-toestellen van de NAVO

21 november - De AWACS radarvliegtuigen van de NAVO zullen voor 1 miljard dollar worden gemoderniseerd. Het is de bedoeling dat de toestellen - geïntroduceerd bij de NAVO in 1982 - tot 2035 in dienst zullen blijven. Ze moeten vijandelijke geleide wapens en vliegtuigen die een bedreiging vormen voor het NAVO-gebied opsporen. Ze zijn ook aktief in de oorlog tegen ISIS en op de oostflank van de NAVO.
Tegelijkertijd is bekend geworden dat de eerste van vijf Block 40 Global Hawk verkenningsdrones van Northrop Grunman voor de NAVO op weg is naar zijn thuisbasis Sigonella op Sicilië. De Global Hawks zijn onderdeel van het Alliance Ground Surveillance (AGS) programma voor verkenning op zee en het vasteland voor commandanten en ingezette strijdkrachten.
Bron: Defense News (Sebastian Sprenger)

VS plaatsen AWACS op Curaçao

22 juli - De VS-luchtmacht in samenwerking met Curaçao en Nederland (het Koninkrijk) heeft van 22 tot 25 juli een E-3 Sentry AWACS radarvliegtuig gestationeerd op Curaçao in het kader van de strijd tegen drugssmokkel.
* Dit kan ook wel eens te maken hebben met militaire activiteiten van de VS ten aanzien van Venezuela.
Bronnen: Orinoco Tribune, Curaçao Chronicle
ZIE OOK: LATAMilitary 29 juli, US reinforces overflights of Venzuelan EEZ; 12th Air Force 20 juni 2016, Curacao/Aruba Forward Operation Locations

Frankrijk blijft militair aanwezig in het Midden-Oosten

17 januari - Ondanks de terugtrekking van VS-troepen uit Syrië zal Frankrijk met 1200 militairen aanwezig blijven in het Midden-Oosten, aldus president Macron. In Syrië voert Frankrijk luchtaanvallen uit, artilleriebeschietingen en operaties van special forces. In Irak wordt het regeringsleger getraind. In Syrië gaat het om ondersteuning van Operatie Roundup tegen ISIS in de vallei van de Eufraat.
De Franse operatie heet Operation Chammal (naar een woestijnwind) en begon in september 2014 in Irak, in 2015 ook in Syrië. Bij Operation Chammal zijn 1100 militairen en 10 Rafale gevechtsvliegtuigen, een Atlantic 2 maritiem patrouillevliegtuig, een C-135 transportvliegtuig, een E3-F AWACS radarvliegtuig, special forces en een fregat betrokken. Sinds September 2016 ondersteunt de 150 soldaten sterke Task Force Wagram met drie Caesar 155 mm houwitsers grondoperaties van de bondgenoten in Syrië en Irak, momenteel langs de grens. In Bagdad traint Task Force Narvik Iraakse commando's in terreurbestrijding en Task Force Monsabert de staf van de Iraakse 6e Infanteriedivisie. Er zijn ook Franse militairen bij de coalitie in Koeweit en Qatar.
Bron: The Defense Post (Fergus Kelly)
Persdossier Opération Chammal, Frans ministerie van defensie - december 2018

AWACS kijkt naar Syrië

25 maart - NBC News brengt een artikel over de AWACS-vloot van de NAVO die vanuit het zuidwesten van Turkije (de basis in Konya) kan kijken naar de vrijwel komplete Syrische oorlogszone, een gebied van 180.000 vierkante km. Ze zien in principe alles dat vliegt in dit gebied. De omgebouwde Boering 707s van AWACS Flying Squadron 1 blijven boven Turks grondgebied en vliegen telkens gedurende acht uur langs de grens heen en weer in een achtvormig vluchtpad. De radar heeft een bereik van 550 km.
Bron: NBC News (Carlo Angerer)

Meer NAVO-leden voor AWACS en tankervloot

15 februari - Canada heeft besloten om weer terug te keren in het AWACS-programma van de NAVO. De zestien E-3A AWACS radarvliegtuigen hebben vliegbasis Geilenkirchen bij de grens met Limburg als thuisbasis en opereren verder vanaf de bases Aktion (Griekenland), Trapani (Italië), Konya (Turkije) en Oerland (Noorwegen). Canada zat eerder bij AWACS, maar kondigde in 2011 aan de deelname stop te zetten en steunde vanaf 2014 de operaties niet meer. Dat was een bezuiniging van jaarlijks 40 miljoen dollar. Canadees militair personeel bleef wel meevliegen met de AWACS van de Amerikaanse luchtmacht.
Nu komen ze dus terug in Europa, waar Canada zijn activiteiten uitbreidt en een multinationale NAVO-gevechtsgroep leidt in Letland.
België voegt zich bij Nederland, Luxemburg, Duitsland en Noorwegen in de NAVO-tankervloot. Daarmee heeft deze nu een geplande omvang van acht vliegtuigen, inzetbaar tussen 2020 en 2024. De eerste twee kochten Nederland en Luxemburg in 2016 aan. Ze kunnen ook worden gebruikt voor transport van materieel of troepen.
Deze twee aankondigingen werden gisteren gedaan op de NAVO-bijeenkomst van ministers van defensie.
Bron: Defense News (David Pugliese, Aaron Mehta)

Italiaanse luchtmacht neemt tweede radarvliegtuig Gulfstream in gebruik

24 januari - De Italiaanse luchtmacht is begonnen te vliegen met een van twee Gulfstream G550 radar- en verkenningsvliegtuigen (AEW - Airborne Early Warning) die zijn aangekocht in Israël. Deze G550 werd geleverd in december vorig jaar en vliegt nu vanaf de vliegbasis Pratica del Mare ten zuiden van Rome, net als het zustervliegtuig dat in december 2016 was geleverd. Deze is als verkenningsvliegtuig ingezet boven internationale wateren in de buurt van Italië (vluchtelingenbewegingen?).
De vliegtuigen zijn in 2012 besteld bij Israel Aerospace Industries (IAI) als onderdeel van een ruilovereenkomst waarbij Israël 30 M-346 trainingsvliegtuigen van de Italiaanse firma Leonardo kreeg.
Italië kreeg daarbij ook een optische spionagesatelliet OpSat-3000 met hoge resolutie.
Bron: Defense News (Tom Kington)

Verdere verwijdering tussen Turkije en de NAVO

16 juli - Turkije heeft volgens een hoge Turkse funktionaris afgesproken om 2,5 miljard dollar te betalen voor het geavanceerde Russische raketverdedigingssysteem S-400. Daarvoor krijgt het uiterlijk volgend jaar twee batterijen S-400, waarna nog twee systemen in Turkije zelf zullen worden geproduceerd (of althans geassembleerd).
Het Russische wapensysteem is niet compatibel met de raketverdediging van de NAVO. Die stelt echter beperkingen aan Turkije. Zo mag Turkije van de NAVO dit soort systemen niet inzetten aan de Armeense grens, de Egeïsche kust of de grens met Griekenland. Tot nu toe is de S-400 verkocht aan China en India.
In een andere ontwikkeling heeft Turkije nu ook verboden dat Duitse parlementsleden hun militair personeel (20-30 sterk) op de AWACS-basis Konya bezoeken - althans voorlopig. Een dergelijke weigering leidde eerder tot het vertrek van de Duitse troepen van de basis Incirlik. Sekretaris-generaal Stoltenberg van de NAVO probeert inmiddels te bemiddelen tussen beide NAVO-leden.
Bronnen: Bloomberg (Selcan Hacaoglu), Deutsche Welle
Zie ook: Metin Gurcan, US, NATO wait to see if Russia-Turkey defense deal goes through. Al-Monitor, 1 augustus 2017

Verplaatsing van Duitse troepen van Incirlik begint in juli

18 juni - De Duitse Bundeswehr begint in juli met de verplaatsing van troepen van de Turkse basis Incirlik naar de vliegbasis Muwaffaq Salti bij Azraq, 100 km ten oosten van Amman in Jordanië. Er zijn nu meer dan 250 Duitse militairen op Incirlik.
De Duitse tankvliegtuigen zullen al vrij snel vanaf deze basis gaan opereren (half juli), de Tornado's, die verkenningen uitvoeren in ISIS-gebied, zullen pas na drie maanden in oktober weer operationeel zijn.
In het kader van Operation Inherent Resolve tegen ISIS hebben ook Nederlandse en Belgische F-16's vanaf deze Jordaanse basis gevlogen.
De achtergrond van de verplaatsing is dat Turkije Duitse parlementariërs de toegang tot de basis had geweigerd, nadat Duitsland asiel had verleend aan Turkse militairen die waren beschuldigd van deelname aan de mislukte coup van vorig jaar.
Bron: Deutsche Welle
UPDATE: 9 juli - De aftocht van de Bundeswehr uit Turkije begint vanmiddag. Als eerste zal dan het tankvliegtuig Airbus MRTT naar Jordanië vliegen. De zes Tornado's zullen nog tot eind juli vanuit Turkije starten. Daarna vliegen ze voor anderhalve maand naar Duitsland terug voor onderhoud terwijl in Jordanië de technische voorzieningen voor de foto-interpretatie van de beelden die de verkenners meebrengen van hun vluchten worden opgebouwd. Half oktober moeten ze dan weer paraat zijn. De verhuizing betreft rond 200 zeecontainers. C-17 transportvliegtuigen van de VS helpen erbij.
Er moet ook nog een technische overeenkomst voor de stationering van de Duitser gesloten worden en een verdrag over hun juridische status.
De Duitse bemanningsleden van de AWACS (rond een derde) die vliegen vanuit het Turkse Konya blijven wel in Turkije. Omdat dit een NAVO-operatie is mogen Duitse parlementsleden de soldaten bezoeken.
Bron: Der Spiegel (Matthias Gebauer)
UPDATE 2: 28 september - De Duitse aftocht uit Incirlik is voltooid. 260 militairen met vliegtuigen en logistieke uitrusting zijn verplaatst naar Jordanië. Begin september hebben Duitse parlementsleden als resultaat van een compromisoplossing de Turkse basis Konya bezocht waar ook een aantal Duitse militairen zijn gestationeerd bij de AWACS-vliegtuigen.
Bron: Deutsche Welle

China plaatst radarvliegtuigen in Zuid-Chinese Zee

12 mei - Uit satellietbeelden van DigitalGlobe blijkt dat China twee van de nieuwste radarvliegtuigen Shaanxi KJ-500 heeft geplaatst op de vliegbasis Jialaishi in het noorden van het eiland Hainan aan de rand van de Zuid-Chinese Zee. Nog twee Y-8 vliegtuigen - een ouder radarvliegtuig KJ-200 en een maritiem patrouillevliegtuig van type Y8J of Y8X zijn eveneens zichtbaar.
Dit is de eerste keer dat de KJ-500 is ingezet op Hainan. Tot nu toe was daar  regelmatig een mix van KJ-200, Y-8J en Y-8X te zien afkomstig van twee regimenten voor speciale operaties van de Chinese marine in het noorden van China. Die opereerden meestal vanaf een ander vliegbasis, Lingshui in het zuidoosten van het eiland. Deze basis wordt momenteel gemoderniseerd.
Op niet geverifieerde foto's van de KJ-500 dragen ze serienummers van de 9e Divisie Marineluchtvaart, die in Hainan zelf is gevestigd. Dat zou kunnen wijzen op permanente stationering.
In een andere ontwikkeling heeft Sri Lanka een verzoek van China geweigerd om deze maand een van hun onderzeeërs die op weg was naar de Golf van Aden voor bestrijding van piraten te laten dokken in Colombo. In oktober 2014 mocht het nog wel. Waarschijnlijk heeft India nu achter de schermen invloed uitgeoefend.
Bronnen: Defense News (Mike Yeo), Reuters (Ben Blanchard)

Grote oefening van de Indiase strijdkrachten

26 februari - In de Arabische zee en het centraal-noordelijke deel van de Indische Oceaan is drie dagen geleden onder leiding van de Indiase marine de grote oefening TROPEX (Theatre-level Readiness and Operational Exercise) beëindigd. Aan de oefening namen 45 schepen van de Westelijke en Oostelijke Vloot deel, waaronder het vliegdekschip Vikramaditya, vijf onderzeeërs (o.a. de nucleair aangedreven Chakra), 50 marinevliegtuigen, 11 schepen van de kustwacht, eenheden van de landmacht en 20 vliegtuigen van de luchtmacht waaronder Su-30s, Jaguars en AWACS. TROPEX 2017 duurde een maand en omvatte onder meer een grootschalig out of area scenario dat zich op eilanden afspeelt en waarbij ook special forces een rol hadden.
Bron: Times of India

NORAD geactiveerd toen Russische bommenwerpers rond Japan vlogen

25 januari - Toen twee Russische Tu-95 Bear strategische bommenwerpers (nuclear capable) gisteren een rondje maakten om Japan gingen Japanse gevechtsvliegtuigen de lucht in. Maar NORAD (North American Aerospace Defense Command), het gezamenlijke waarschuwingssysteem van Canada en de VS. verhoogde ook zijn paraatheid. In de praktijk betekende het dat de Amerikaanse luchtmacht een extra tankerbemanning activeerde om zo nodig de Japanse vliegtuigen bij te kunnen tanken.
De Russische vliegtuigen bleven in het internationale luchtruim. Een derde Tu-95 steeg net als de twee andere op vanaf een basis bij Anadyr in het oosten van Siberië. Deze diende als een verbindingsrelay voor de twee collega's. Alle drie keerden teug naar de oostelijke vliegbasis Ukrainka, 1600 km van Japan. Drie tankvliegtuigen IL-78 maakten ook deel uit van de vlucht, evenals twee radarvliegtuigen Beriev A-50 AWACS.
Bron: Military.com (Lucas Tomlinson)

AWACS nu met Duitse militairen ingezet tegen ISIS

13 oktober - De Duitse regeing heeft gisteren besloten dat Duitse militairen vanaf november kunnen gaan deelnemen aan de inzet van AWACS-vliegtuigen tegen ISIS. De AWACS-vliegtuigen uit Geilenkirchen zijn al sinds maart gestationeerd op een Forward Operating Base bij het Turkse Konya (na het neerschieten van een Russisch gevechtsvliegtuig door de Turkse luchtmacht). Vanaf nu zullen de AWACS ook inlichtingen voor de oorlog tegen ISIS gaan leveren. Ze zullen alleen boven Turkije en de Middellandse Zee vliegen, maar kunnen dan ook ver in Syrië en Irak kijken (520 km maximaal, afhankelijk van de hoogte).
Bron: German-Foreign-Policy (Duits)

Besluiten rond NAVO-top in Warschau

10 juli - Rond de NAVO-top in Warschau zijn enkele besluiten bekend geworden:
- De NAVO heeft het commando overgenomen van het door de VS gebouwde raketschild in Europa. Dit betreft de initial operational capability van het schild, die op 8 juli is ingegaan. De onderdelen die hieronder vallen zijn de VS-destroyers in Spanje, de radarinstallatie in Turkije en de basis met onderscheppingsraketten in Roemenië. Frankrijk wilde beslist dat de controle over het schild niet bij de Amerikaanse generaals zou liggen (hoewel VS-generaals met dubbele petten ook in de NAVO-hierarchie een grote rol spelen).
- De NAVO krijgt een nieuwe  joint intelligence and security division en een nieuwe Assistent Secretary for Intelligence and Security. De NAVO gaat ook een inlichtingencentrum in Tunesië opzetten en de special forces van dat land ondersteunen.
- Operation Active Endeavour, een oude NAVO-missie om de scheepvaart in de Middellandse Zee na 9/11 te beschermen tegen terrorisme, wordt omgezet in een bredere operatie met de naam Sea Guardian. Deze zal gaan samenwerken met de EU-operatie Sophia bij het tegengaan van migratie en mensensmokkel. De nieuwe Global Hawk drones van de NAVO zullen hiervoor vanaf 2017 worden ingezet vanaf de basis Sigonella op Sicilië. Human Rights Watch ziet het als de "militarisering van een humanitaire crisis".
- De radarvliegtuigen AWACS van de NAVO worden naar Turkije gestuurd in het kader van de strijd tegen ISIS. Het is nog onduidelijk of de AWACS gaat vliegen vanaf de thuisbasis Geilenkirchen of vanaf de vooruitgeschoven bases in Griekenland, Turkije en Italië. Er wordt verzekerd dat dit niet betekent dat de NAVO deel gaat uitmaken van de coalitie tegen ISIS, de operatie Inherent Resolve van de coalitie wordt door de AWACS alleen ondersteund. Dit zal een compromis zijn met de Duitsers, die een deel van het personeel van de AWACS leveren en huiverig zijn voor verstrikking van de NAVO in het grensgebied van Turkije en Syrië.
Bronnen: Reuters, BBC,Vice News (Alberto Riva), Associated Press, EUObserver (Andrew Rettman)
Aanvulling: De inlichtingeneenheid in Tunesië is een zogenaamd Fusion Center. Dit betekent dat een aantal geheime diensten en overheidinstanties er aan deelnemen.

NAVO: AWACS gaat deelnemen aan oorlog tegen ISIS

4 juli - Sekretaris-generaal Stoltenberg van de NAVO heeft verklaard te verwachten dat de NAVO-top in Warschau de inzet van AWACS observatievliegtuigen bij de oorlog tegen ISIS zal goedkeuren. De AWACS zouden in het Turkse of internationale luchtruim vliegen en naar Syrië en Irak kijken.
* In februari was al een compromis bereikt door toe te staan dat de AWACS-toestellen van de NAVO die van de lidstaten zoals de VS, Engeland en Frankrijk zouden vrijspelen voor een rol tegen ISIS. Het verzoek voor AWACS-inzet is al vorig jaar door de VS gedaan, maar leden zoals Duitsland waren tot nu toe huiverig vanwege de spanningen tussen Turkije en Rusland. Inlichtingen van de gezamenlijk beheerde AWACS-toestellen worden normaal gesproken binnen de NAVO gedeeld. De vrees bestaat ook dat Turkije deze inlichtingen zou kunnen gebruiken tegen de Koerden.
 Bron: Associated Press

Rusland stuurt modern oorlogsschip met kruisraketten naar Syrië

13 februari - Rusland heeft de Zelyony Dol, een patrouilleschip van de Zwarte Zeevloot met naar wordt aangenomen de ook in NAVO-kringen gerespecteerde Kalibr kruisraketten, op weg naar de Middellandse Zee (lees: Syrië)  gestuurd. Het schip is vorig jaar gebouwd en was pas in december opgenomen in de vloot. Het heeft deze week deelgenomen aan een grote landingsoefening waarbij het "de kust in handen moest houden", terwijl de landingstroepen hun werk deden.
Daarnaast is Rusland vanaf half januari begonnen met zijn eigen AWACS-vliegtuig, de A-50, regelmatig boven Syrië te vliegen om de controle over het luchtruim te handhaven.
Bronnen: AFP, Pravda
UPDATE: 19 februari - Naast andere verkenningsvliegtuigen die in Syrië aktief zijn zoals A-50 en Il-20 heeft Rusland nu ook de ultramoderne Tu-214R ingezet. The Aviationist heeft op basis van data van Flightradar24 vastgesteld dat één van de twee toestellen van dit type van Kazan naar de vliegbasis bij Latakia is gevlogen.
De Tu-241R mag geacht worden eventuele voorbereidingen voor een invasie in Syrië door het Turkse leger waar te kunnen nemen. Het vliegtuig beschikt over krachtige radars en kan onder meer de situatie op de grond onder een deklaag van aarde of sneeuw of gecamoufleerd door bomen bekijken.
Half december vorig jaar werd een Tu-241R waargenomen boven de Zee van Japan. Afgelopen zomer dook het andere exemplaar op bij de Oekraïense grens.
Bronnen: The Aviationist (David Cenciotti), Russia beyond the headlines (Tatyana Rusakova)

mid-January, Russia reportedly started using an AWACS aircraft in Syria, the A-50 to obtain better situational awareness, efficiency and full control of Syrian airspace. - See more at: http://www.pravdareport.com/news/world/11-02-2016/133309-russia_syria_resistance-0/#sthash.kD5ZC8a2.dpu

mid-January, Russia reportedly started using an AWACS aircraft in Syria, the A-50 to obtain better situational awareness, efficiency and full control of Syrian airspace. - See more at: http://www.pravdareport.com/news/world/11-02-2016/133309-russia_syria_resistance-0/#sthash.kD5ZC8a2.dpuf

mid-January, Russia reportedly started using an AWACS aircraft in Syria, the A-50 to obtain better situational awareness, efficiency and full control of Syrian airspace. - See more at: http://www.pravdareport.com/news/world/11-02-2016/133309-russia_syria_resistance-0/#sthash.kD5ZC8a2.dpuf

NAVO gaat AWACS vrijmaken voor strijd tegen ISIS

11 februari - De NAVO is in principe overeengekomen om de AWACS-vloot (16 vliegtuigen waarvan 12 operationeel) te gebruiken om nationale operaties van lidstaten af te lossen en hun AWACS vrij te maken om in actie te komen tegen ISIS (het zogenaamde backfilling). Deze ingewikkelde formule is een oplossing voor het probleem hoe de NAVO met zijn vliegende AWACS-hoofdkwartieren bij kan dragen tot de oorlog tegen ISIS zonder er aan deel te nemen. De NAVO-landen die op deze manier hun AWACS kunnen vrijspelen zijn bijv. de VS, Engeland en Frankrijk.
De berichtgeving hierover is vrij mistig, maar het lijkt wel duidelijk dat één of meer NAVO-leden (denk aan Duitsland) zich verzetten tegen een rechtstreekse NAVO-deelname aan de oorlog in Syrië. Het verzoek van de VS was al in december gedaan.
De AWACS zijn gestationeerd in Geilenkirchen, maar hebben vooruitgeschoven bases in Aktion (Griekenland), Trapani (Italië), Konya (Turkije) en Oerland (Noorwegen).
De NAVO heeft na een vergadering van de ministers van defensie ook bekend gemaakt dat Standing Maritime Group 2 (momenteel bij Cyprus aan het oefenen met de Turkse marine) onmiddellijk de Egeïsche Zee in wordt gestuurd om de vluchtelingenbewegingen te gaan monitoren ten behoeve van de EU. De groep zal bovendien worden uitgebreid met enkele schepen. In eerste instantie gaat het nu om drie of vier schepen onder leiding van het Duitse bevoorradingsschip Bonn met verder het Turkse fregat Barbaros en het Canadese fregat Fredericton. De EU, die zelf een enigszins vergelijkbare operatie rond Libië uitvoert, had in eerste instantie de NAVO niet er bij willen halen. Volgens de Independent werd een doorbraak bereikt toen Griekenland verklaarde Turkije als een 'veilig derde land' te beschouwen. Overigens is het niet de bedoeling dat de schepen vluchtelingen aan boord nemen, ze gaan hun inlichtingenkapaciteit inzetten om tijdig de kustwachten in te lichten zodat die vluchtelingen weer terug kunnen brengen naar Turkije. Dat laat overigens de internationale plicht tot hulpverlening aan drenkelingen onverlet.
Bronnen: Defense News (Aaron Mehta), The Guardian (Ewen MacAskill, Emaa Graham-Harrison), The Independent (Adam Whitnall)
UPDATE: 17 februari - Een bericht van Reuters bevestigt dat de VS de NAVO onder druk hebben gezet om een groter aandeel ten nemen in de oorlog tegen ISIS en dat Frankrijk en Duitsland zich daartegen hebben verzet. Ze willen niet verder betrokken worden bij een oplopend konflikt tussen NAVO-lid Turkije en Rusland, wiens operaties de zuidoostelijke grens van het NAVO-territorium steeds dichter naderen. Het resultaat was het bovenstaande compromis rond AWACS.
Bron: Reuters (Robin Emmott)