De Vijfde Vloot oefent in de Arabische Zee

21 maart - Onder leiding van de Vijfde Vloot van de VS-marine oefenen Frankrijk, België, Japan en de VS tijdens de Group Arabian Sea Warfare Exercise (GASWEX) 21 in de Arabische Zee en de Golf van Oman, de toegangsweg tot de Perzische Golf.
De deelnemers: schepen en vliegtuigen van het eskader van het Franse vliegdekschip Charles De Gaulle, het bevoorradings- en commandoschip Var (A 608), de fregatten Provence (D 652) en Chevalier Paul (D 621), het Belgische fregat Leopold I (F 930) en de Japanse destroyer Ariake (DD 109). Van de kant van de US Navy de Amifibische Parate Groep (ARG) Makin Island (ARG) met aan boord de 15e Marine Expeditionary Unit (MEU), de geleide-wapen-kruiser Port Royal (CG 73) en vliegtuigen F-35, P-8, MH-60 (helikopter), F-16, E-3 en tankvliegtuigen.
De groep van de Makin Island (LHD-8) had enkele dagen daarvoor de Perzische Golf verlaten na daar meer dan een maand operaties te hebben uitgevoerd. Tijdens de passage van de Straat van Hormoez werd het eskader begeleid door de kruiser Port Royal. Met ze mee ging de varende maritieme basis Lewis B. Fuller (ESB-3), die sinds 2017 vrijwel constant actief is in de Perzische Golf met standplaats Bahrein.
* Hier is dus een flinke geallieeerde oorlogsvloot verzameld, waarbij in de berichtgeving duidelijk wordt dat dit machtsvertoon gericht is tegen Iran.
Bronnen: US Navy (persbericht), USNI News (Sam LaGrone)

Westerse coalitie Sentinel houdt een oefening in de Arabische Golf

14 januari - De Coalition Task Force (CTF) Sentinel heeft zijn eerste gecombineerde oefening dit jaar doorgevoerd in de Arabische Zee onder de naam Sentinel Shield. De Task Force is de operationele arm van het International Maritime Security Construct (IMSC) dat in juli 2019 na aanvallen op en incidenten met olietankers en koopvaardijschepen door de VS werd opgericht om de maritieme veiligheid in de Perzische Golf, de Golf van Oman, de Arabische Zee en het zuidelijk deel van de Rode Zee te bewaken. Van de coalitie maken naast de VS onder meer een aantal Golfstaten, Engeland en (tot en met eind vorig jaar) Australië deel uit. Ze voeren grotere Sentinel patrouilles uit met fregatten en destroyers en kleinere Sentry patrouilles met korvetten en patrouilleboten. In dit geval deden de patrouilleboot Shaheen (P 154) van de Verenigde Arabische Emiraten en de geleide-wapen-kruiser Port Royal (CG 73) van de US Navy mee. Er werd geoefend met een Seahawk MH-60R helikopter van de VS voor observatiedoelen.
Bron: Maritime Executive (Harry Valentine)

Een nieuwe Amerikaanse vloot in de Indische Oceaan? (UPDATE)

18 november -In de noordelijke Arabische Zee zijn vier marines (Australië, Japan, India en de VS) gisteren begonnen met de vierdaagse tweede fase van oefening Malabar. Deze informele, tegen de Chinese aanwezigheid in de Indische Oceaan gerichte alliantie staat bekend onder de naam 'Quad' (Quadrilateral Security Dialogue). De eerste fase van de oefening speelde zich van 3 tot 6 november af in de Baai van Bengalen. Daaraan deden vijf Indiase schepen mee, waaronder een onderzeeër, de VS-destroyer John McCain (DDG-56), het Australische fregat Ballarat (FFH-155) en de Japanse destroyer Ōnami (DD-111), maar geen vliegdekschepen.
De kern van deze 24ste editie - in 1992 is het begonnen als bilaterale van India en de VS - wordt nu gevormd door het eskader van het Indiase vliegdekschip Vikramaditya (uitgerust met MIG 29K gevechtsvliegtuigen en dat van het vliegdekschip Nimitz (CVN-68) van de US Navy met F-18s en E2C Hawkeye radarvliegtuigen.
NB Voor deze oefening heeft de Nimitz dus de Perzische Golf verlaten
Tegelijkertijd verschijnen in de Amerikaanse militaire pers verhalen over de mogelijkheid van een nieuwe (Eerste) vloot van de Navy op het kruispunt van de Indische Oceaan en de Pacific. Momenteel is de Zevende Vloot in Japan verantwoordelijk voor deze regio, af en toe ondersteund door de Derde Vloot uit San Diego. Het is de grootste van de Amerikaanse marine. De Eerste Vloot bestond eerder vanaf kort na de Tweede Wereldoorlog tot begin jaren zeventig. Over de lokatie wordt gespekuleerd. Singapore lijkt gunstig gelegen. Daar zijn nu al 1000 VS-militairen van Task Force 73 (logistiek, scheepsreparatie en planning van oefeningen) en de Command Logistics Group Western Pacific. Het is echter de vraag of er genoeg plaats is om een heel eskader van een vliegdekschip te laten ankeren. Alternatieven zijn Subic Bay op de Filipijnen en Cam Ranh in Vietnam, maar het is zeer de vraag of de regeringen van deze landen hiermee zouden instemmen. Ook mogelijk is de Indiase eilandengroep Andamanen bij de noordelijke doorgang naar de Straat van Malakka (maar de infrastruktuur is daar gebrekkig, dus dat wordt kostbaar en de bouw duurt dan lang).
Bronnen: Defense News (Vivek Raghuyanshi), Stars and Stripes (Seth Robson), Reuters (Sanjeev Miglani)
UPDATE: 4 december - De marine is op zoek naar havenlokaties voor de toekomstige Eerste Vloot. De Australische regering biedt de inham Cockburn Sound aan de westkust bij Perth aan, waar ook de Australische marinebasis Stirling is gevestigd. Een alternatief zou Port Darwin aan de noordkust zijn, maar die haven moet dan wel worden uitgediept. Singapore heeft zoals boven aangegeven weinig ruimte en ligt bovendien binnen bereik van Chinese raketten. In Papoea-Nieuw-Guinea kan ook, maar dat ligt wel ver naar het oosten en vergt veel investering in infrastruktuur. De marinebasis daar op het eiland Lombrum wordt overigens al uitgebouwd volgens een gezamenlijk Australisch-Amerikaans plan.
Bron: Stars and Stripes (Seth Robson)

Vliegdekschip Lincoln blijft langer in het Midden-Oosten (UPDATE)

29 oktober - Aan het personeel van het VS-vliegdekschip Abraham Lincoln (CVN-72) is meegedeeld dat de Lincoln langer in het Midden-Oosten zal blijven. Het schip is daar sinds mei in verband met de krisis rond Iran en zou worden afgelost door de de Harry S. Truman (CVN-75). Die heeft echter te kampen met serieuze problemen rond de elektriciteitsvoorziening en blijft zeker tot eind november in dok aan de oostkust van de VS. Normaal gesproken duurt een inzet van een carrier zeven maanden (de Lincoln vertrok 1 april). Voor verlenging is een ministerieel besluit nodig.
Bij het eskader van de Lincoln horen verder de geleide-wapen-kruiser Leyte Gulf (CG-55) en de geleide-wapen-destroyers Bainbridge, Mason en Nitze. De Lincoln opereert momenteel in het noordelijk deel van de Arabische Zee en de Golf van Oman en legt af en toe aan in Duqm in Oman.
Bronnen: Military.com (Gina Harkins), USNI News (Ben Werner, Sam Lagrone, Megan Eckstein)
UPDATE: 6 november - De geleide-wapen-destroyers Mason (DDG 87), Nitze (DDG 94) en Bainbridge (DDG 96)
zijn terug op de thuisbasis Norfolk Naval Station na een inzet van zeven maanden bij de Vijfde en Zesde Vloot. Ze waren aktief bij Operation Sentinel in de Straat van Hormoez. De Lincoln en de Leyte Gulf blijven in het gebied van de Vijfde Vloot (Perzische Golf).
Bron: Defence Blog

Voorlopig maar één VS-vliegdekschip beschikbaar aan de oostkust

31 augustus - Het vliegdekschip Harry S. Truman (CVN-75) dat deze herfst zou uitvaren heeft last van een falend verdeelsysteem voor elektriciteit. Dit betekent dat het schip momenteel niet zoals gepland kan beginnen aan zijn tweede inzet. Van april tot december vorig jaar was de Truman actief in het gebied van de Tweede (Atlantische Oceaan) en de Zesde Vloot (Middellandse Zee).
Het enige andere in afzienbare tijd inzetbare vliegdekschip aan de oostkust van de VS is nu de Dwight D. Eisenhouwer (CV-69) die bezig is met basistraining na een periode van groot onderhoud. Deze kan niet eerder uitvaren dan einde jaar of begin 2020.
De John C. Stennis (CVN-74) ligt in dok en is net begonnen aan de voorbereidingen voor een mid-life modernisering. De George Washington (CVN-73) is halverwege een dergelijke modernisering en zal pas eind 2021 weer beschikbaar zijn. De splinternieuwe Gerald R. Ford (CVN-78)  is dit jaar nog bezig zich voor te bereiden op zijn eerste inzet en heeft onopgeloste problemen met de nucleaire voortstuwing en de lanceerinrichtingen (elevators) voor wapensystemen. De George H.W.Bush (CVN-77) ligt nog geruime tijd in dok voor groot onderhoud.
De Abraham Lincoln (CVN-72) is momenteel het enige ingezette vliegdekschip van de oostkust en bevindt zich nu in het noorden van de Arabische Zee in verband met de krisis rond de straat van Hormoez. Het is onduidelijk of de problemen met de Truman het effekt hebben dat de Lincoln langer moet blijven.
Bron: USNI News (Megan Eckstein)

Emiraten bouwen aan milities in Jemen (UPDATE)

4 juli - Volgens de website Al-Araby al-Jadeed (gelieerd aan Qatar) bouwen de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) milities in het zuiden van Jemen op om de rol van het reguliere leger van de VAE in de oorlog in Jemen over te nemen. De milities behoren tot de Zuidelijke Interimraad die ambities zou hebben om zich af te scheiden en de oude deling in Noord- en Zuid-Jemen (Aden) te herstellen.
Brigades zouden met name georganiseerd worden in het grensgebied tussen de oude landsdelen.
Een andere website, Middle East Eye (gelieerd aan de Moslimbroeders met financiering van Qatar) meldt de komst van honderden door de VAE getrainde strijders op het strategische Jemenitische eiland Socotra in de Arabische Zee. Er is daar al een militair kampement van de Emiraten die ook de toegang tot de haven en het vliegveld zouden kontroleren.
Diplomatieke bronnen van Reuters bevestigen dat de Emiraten troepen terug hebben gehaald uit Aden en de westkust van Jemen. Het heeft te maken met de toenemende spanning met Iran, waardoor de heersers van de VAE de militairen liever wat dichter in de buurt willen hebben.
Bronnen: Al-Araby al-Jadeed (The New Arab), Middle East Eye, Reuters (Aziz El Yaakoubi, Lisa Barrington)
UPDATE: 8 juli - De terugtrekking van VAE-troepen uit Jemen was al lang gepland en overlegd met Saoedi-Arabië, de coalitiepartner bij de oorlog in Jemen, aldus een militaire woordvoerder van de VAE tegenover Reuters.
Een Jemenitische militaire woordvoerder verklaarde dat de VAE-soldaten de legerbasis in Khokha 130 km ten zuiden van de havenstad Hodeidah hebben ontruimd (in Hodeidah is een wapenstilstand van kracht met de noordelijke Houthi-rebellen).
Bronnen: Reuters (Aziz El Yaakoubi), Al Jazeera

Landing van separatistische strijders op Socotra

De regering van Jemen heeft de Verenigde Arabische Emiraten ervan beschuldigd rond 100 separatistische strijders aan land te hebben gezet op het eiland Socotra in de Arabische Zee. Op 6 mei zou een marineschip van de Emiraten de strijders in burgerkleding naar het hoofdeiland van de dunbevolkte archipel hebben gebracht.
Het strategische eiland maakt deel uit van Jemen, maar is dichter bij de Afrikaanse kust dan bij het Jemenitische vasteland gelegen. De internationaal erkende regering van Jemen is formeel een bondgenoot van de Emiraten in de Jemenitische interventie-oorlog. Deze hebben echter in het zuiden van het land duizenden separatistische strijders gerekruteerd om te vechten tegen de noordelijke Houthi's.
Vorig jaar zetten de Emiraten eigen troepen en tanks aan land op het eiland en kwam Saoedi-Arabië met militairen tussenbeide om een patsituatie op te lossen.
De huidige beschuldigingen - in totaal zouden 300 separatisten vanuit Aden op weg zijn naar Socotra - worden ontkend door de regering van de Emiraten. Een bijkomend aspekt van de kwestie is dat de Jemenitische regering verbonden is met de partij van de Moslimbroeders (Islah), de doodsvijand van de Emirs.
Bron: Reuters (Aziz El Yaakoubi)

Twee Amerikaanse vlooteskaders oefenen in de Arabische Zee (UPDATE)

13 december - Op 12 december hebben het eskader van het VS-vliegdekschip John C. Stennis en de parate amfibische groep (ARG) van de Essex samen geoefend in de Arabische Zee (tussen het Arabisch schiereiland en India). De twee smaldelen ondersteunen ook de grondoperaties van Operation Freedom's Sentinel in Afghanistan. De Stennis en de Essex zullen verder het bijtanken van een F-35 Lightning II door een F/A-18 F Super Hornet oefenen.
De Stennis heeft de kruiser Mobile Bay en twee destroyers bij zich en standaard 70 vliegtuigen. De Essex is een mariniersschip dat over de middelen beschikt om een amfibische invasie uit te voeren.
Bron: UPI (Stephen Carlson)
UPDATE: 21 december - De Stennis is de Perzische Golf binnengegaan. Dit was voor het eerst sinds het opzeggen van het nukleaire akkoord met de Iran door de VS. Tevens de langste periode sinds de aanvallen van 11 september dat er geen VS-vliegdekschip in de regio was.
Een Iraanse drone begroette het eskader, dat geschaduwd werd door vaartuigen van de Iraanse Revolutionaire Garde. Uit de buurt van de Amerikaanse schepen vuurden deze ook raketten af.
Bron: Associated Press (Jon Gambrell)

Verenigde Emiraten nemen eiland Socotra over (UPDATE)

6 mei - De regering van Jemen in ballingschap heeft geprotesteerd tegen de overname door de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) van de zeehaven en het vliegveld op het eiland Socotra in de Arabische Zee. Op 30 april plaatste de VAE meer dan 50 soldaten, tanks en ander militair materieel op het eiland en verjoeg het personeel van de haven en het vliegveld.
De regering in ballingschap in Saoedi-Arabië en de VAE zijn formeel bondgenoten in de Saoedische coalitie tegen de Houthi's bij de oorlog in Jemen. De Emiraten hebben echter een eigen lijn en werken samen met separatisten in het zuiden van Jemen.
Socotra is een archipel van vier grotere en twee kleinere eilanden en is werelderfgoed vanwege de bijzondere flora en fauna.
Bron: Bloomberg (Mohammed Hatem, Zainab Fattah)
UPDATE: 16 mei - Volgens een Jemenitische woordvoerder is het konflikt opgelost. De vlag van Jemen wappert weer op de haven en het vliegveld nadat Saoedi-Arabië troepen naar het eiland verplaatste en een overeenkomst met de Emiraten sloot over de teruggave. Er waren toen al 300 soldaten van de VAE op het eiland met tanks en artillerie. Volgens Le Monde waren er vier grote C-17 militaire tranporrtvliegtuigen van de Emiraten geland op het vliegveld. Hun troepen hadden al een Jemenitische basis op Socotra bezet.
Bron: Al Jazeeera, Le Monde (Louis Imbert)
ZIE OOK: Noah Browning, Alexander Cornwell, UAE extends military reach in Yemen and Somalia. Reuters, 11 mei 2018.

Grote oefening van de Indiase strijdkrachten

26 februari - In de Arabische zee en het centraal-noordelijke deel van de Indische Oceaan is drie dagen geleden onder leiding van de Indiase marine de grote oefening TROPEX (Theatre-level Readiness and Operational Exercise) beëindigd. Aan de oefening namen 45 schepen van de Westelijke en Oostelijke Vloot deel, waaronder het vliegdekschip Vikramaditya, vijf onderzeeërs (o.a. de nucleair aangedreven Chakra), 50 marinevliegtuigen, 11 schepen van de kustwacht, eenheden van de landmacht en 20 vliegtuigen van de luchtmacht waaronder Su-30s, Jaguars en AWACS. TROPEX 2017 duurde een maand en omvatte onder meer een grootschalig out of area scenario dat zich op eilanden afspeelt en waarbij ook special forces een rol hadden.
Bron: Times of India