NAVO begint nucleaire oefening Steadfast Noon

18 oktober - Vandaag zijn 14 NAVO-landen met tientallen vliegtuigen begonnen aan de jaarlijkse nucleaire oefening Steadfast Noon. Naast vliegtuigen met een nucleaire taak (B61 kernbommen) doen ook jachtvliegtuigen mee die deze moeten beschermen, verder tankvliegtuigen en verkenningsvliegtuigen. De oefening is in oktober en speelt zich deze keer af boven het zuidelijke NAVO-gebied. De nucleaire vliegbasis Ghedi in Italië is vermoedelijk betrokken. Volgens Hans Kristensen van de Federation of American Scientists is daar vandaag ook een Duitse Tornado uit Büchel geland. De oefening gaat een week duren. Er wordt het gereedmaken en laden van kernwapens op de vliegtuigen geoefend. Tijdens de oefenvluchten zelf gaan geen kernwapens mee. Deze week is er ook een bijeenkomst van de NAVO-ministers van defensie.
Bronnen: NAVO (persbericht), RND (Duitsland), Hans Kristensen (@nukestrat)

Nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon begonnen (UPDATE)

13 oktober - Het is weer herfst, dus tijd voor de jaarlijkse geheime nukleaire NAVO-oefening Steadfast Noon, die overigens stelselmatig uitlekt. Deze keer vindt de oefening plaats vanuit de Duitse vliegbasis Nörvenich in Noordrijn-Westfalen bij Keulen, een reservebasis voor taktische B61 kernwapens van de VS (er is daar slechts een voorziening voor de opslag van kernwapens). De Duitse luchtmacht met Tornado-vliegtuigen [van het Taktisches Lufwaffengeschwader 33 uit Büchel en dit jaar ook de Italiaanse (tien stuks vliegend materieel), Belgische en Nederlandse luchtmacht wordt geoefend bij het afwerpen van deze bommen. Ook valt dit jaar nadruk op het transport van kernwapens vanuit de ondergrondse kluizen (vaults) naar de vliegtuigen, waar ze dan onder worden gehangen. Er wordt overigens niet met scherpe kernwapens gevlogen, in de lucht worden alleen de procedures geëxerceerd.
Tegelijkertijd verloopt op de basis Büchel in de Eifel de oefening Resilient Guard, waarbij onder meer de verdediging van de basis tegen een luchtaanval en de inzet van Patriot luchtdoelraketten in lastig terrein wordt geoefend. Er zijn daar twee groepen luchtafweer met geleide wapens van de Bundeswehr aktief [Flugabwehrraketengruppen 24 en 26]. Dit is de plaats waar de twintig 'Duitse' B61 bommen in vredestijd liggen opgeslagen.
Bronnen: DPA, German-Foreign-Policy.com
UPDATE: 21 oktober - De oefening blijkt zowel in Duitsland als in Nederland te hebben plaatsgevonden. Op Volkel hebben zelfs NAVO-sekretaris-generaal Stoltenberg, commandant European Command ****VS-generaal Wolters en minister van defensie Bijleveld de zaak geïnspekteerd. De vijftig deelnemende vliegtuigen vlogen boven West-Europa en de Noordzee.
Niet-nukleaire NAVO-vliegtuigen nemen ook deel aan het programma SNOWCAT (Support of Nuclear Operations with Conventional Air Tactics) ter ondersteuning van de nukleaire aanvalstaak. Dat zou bijvoorbeeld voor de Poolse luchtmacht kunnen gelden.
Bronnen: Augen Geradeaus (T. Wiegold), NATO Watch

B-1Bs boven Korea niet nukleair

14 september - Twee B-1B strategische bommenwerpers die gisteren geflankeerd door jachtvliegtuigen van de VS en Zuid-Korea vlogen, waren niet (meer) geschikt om nukleaire bommen mee te voeren, aldus een woordvoerder van Global Strike Command van de Amerikaanse luchtmacht in een e-mail aan journalisten. De wapenrekken in de bommenwerper waren aangepast waarbij de onderdelen die nodig zijn voor kernwapens waren verwijderd. De B-1Bs zijn daarmee "niet langer geschikt om de B-61 nucleaire bom mee te nemen"en "zijn fysiek aangepast" zodat ze de AGM-86 ACLM (nucleair inzetbare kruisraket van de luchtmacht) niet langer kunnen meenemen.
Het machtsvertoon was een antwoord op de vijfde Noord-Koreaanse kernproef op 9 september en was uitgesteld vanwege tyfoon Lionrock. De vlucht zou boven de vliegbasis Osan in Zuid-Korea plaatsvinden.
Bronnen: Military.com (Richard Sisk), Bloomberg (Tony Capaccio)

Poolse F-16s bij nukleaire NAVO-oefening in Italië

17 oktober - De NAVO houdt momenteel op de vliegbasis Ghedi Torre in Noord-Italië de nukleaire oefening Steadfast Noon 2014. Hierbij wordt de inzet van Amerikaanse kernwapens die zijn gestationeerd in Europa geoefend. Vliegtuigen van België, Duitsland, Italië, Nederland, Polen, Turkije en de VS nemen deel. Volgens Hans Kristensen van de Federation of American Scientists (FAS) is dit de eerste keer dat Polen - dat voor zover bekend geen kerntaak heeft - aan deze oefening meedoet. Steadfast Noon 2013 werd ook in Italië gehouden, op de vliegbasis Aviano.
De twee Poolse F-16s zijn afkomstig van het 10e Taktische Squadron van vliegbasis Lask in het westen van Polen. Dit is een basis die ook vaak door de NAVO gebruikt wordt voor tijdelijke inzet van gevechtsvliegtuigen op basis van een bilateraal Pools-Amerikaans verdrag dat gaat over de aanvoer van versterkingen. Volgens Kristensen zijn een aantal van de Amerikaanse squadrons die hierbij betrokken zijn nukleair inzetbaar. De inzet van de Poolse F-16s bij een nukleaire oefening hoeft niet te betekenen dat Polen nu ook een kerntaak krijgt. Het kan ook zijn dat ze meedoen in een andere rol (bijvoorbeeld verdediging van de nukleair geladen vliegtuigen of het aanvallen van vijandelijke radarinstallaties).
Bron: Blog Federation of American Scientists (Hans M. Kristensen)

Obama wil kernwapens Volkel moderniseren

21 april - Volgens pas gepubliceerde begrotingscijfers wil de regering Obama 10 miljard dollar uittrekken om de nukleaire B-61 bom langer mee te laten gaan. Maar daarnaast staat er ook 1 miljard dollar op de begroting om de B-61 te voorzien van bestuurbare staartvinnen. In deze nieuwe uitvoering zou de bom kunnen worden afgeschoten door de JSF (F-35). Volgens Hans Kristensen van de Federation of Nuclear Scientists betekent dit een belangrijks modernisering van het Amerikaanse kernwapenarsenaal in Europa (waaronder ook in Volkel). Kristensen: "Wat we in Europa zullen zien terugkomen is een geleide nukleaire bom. In het bijzonder als je die kombineert met de stealth eigenschappen van de F-35, vergroot dat het aantal doelwitten dat vanuit Europa onder schot kan worden gehouden, omdat je op die manier de explosie dichter bij het doelwit kunt laten plaatsvinden en dus een kleinere explosieve lading kunt gebruiken. Veel mensen maken zich daar grote zorgen over, omdat het betekent dat je kernwapens gemakkelijker bruikbaar maakt."
In 2010 had president Obama beloofd dat hij geen nieuwe kernwapens zou opstellen.
Bron: The Guardian (Julian Borger)

Atombomben, ja bitte!

25 nov. 2012 - Onder deze titel wijdt Die Zeit een beschouwing aan de modernisering van de nukleaire B61 vliegtuigbom. De nu geplande versie B61-12 zal nog steeds een kracht hebben van 50 kiloton, ruim vier maal de bom van Hiroshima. In plaats van een bom die geremd door een parachute in vrije val naar benden zweeft, kan de nieuwe bom lasergestuurd een doel tot op 50 meter nauwkeurig treffen, aldus Otfried Nassauer, die samen met Gerhard Piper een rapport over de modernisering maakte. Ook kan hij gelanceerd worden door lange afstandsbommenwerpers en dus kommandobunkers diep in het achterland treffen. Dat vervaagt het onderscheid tussen taktische kernwapens (wat de B61 altijd was) en strategische.
Bron: die Zeit (Jochen Bittner)

Otfried Nassauer & Gerhard Piper, Atomwaffen-moderrnisierung in Europa - Das Projekt B61-12.
Bits Research Report 12.1, September 2012

Nederlandse F-16s oefenen nukleair

26 sept. 2012 - De kamerleden Harry van Bommel en Jasper van Dijk (beide SP) hebben ontdekt dat de Nederlandse F-16s van Volkel meedoen aan nukleaire oefeningen. Ze hebben hierover vragen gesteld aan de regering. Van 15 tot 26 oktober a.s. gaat Nederland mogelijk deelnemen aan de NAVO-oefening Steadfast Noon die plaatsvindt in Büchel, de Duitse luchtmachtbasis waar kernwapens liggen opgeslagen. Deze oefening heeft tot doel de taktische inzet van B-61 kernwapens op het slagveld te oefenen. Het is gebleken dat dit een regelmatig plaatsvindende gebeurtenis is. Stead Noon 2011 heeft zelfs op Volkel plaatsgevonden. Vorig jaar namen naast de Nederlandse F-16s de Belgische uit Kleine Brogel, de Italiaanse uit Aviano en de Turkse uit Balikesir deel evenals de Tornado's uit Büchel en het Italiaanse Ghedi.
Volgens de Federation of American Scientists (FAS) kunnen aan de oefeningen naast de gevechtsvliegtuigen met een kerntaak ook vliegtuigen met een luchtverdedigingstaak, transportvliegtuigen en AWACS deelnemen, ook doen soms NAVO-leden zonder kerntaken zoals de Grieken en de Hongaren mee.
De oefening komt erop neer dat een NAVO-eskader opstijgt en een nukleaire aanval op een doelgebied nabootst. Er zijn een twaalftal doelgebieden in Europa en Noord-Afrika aangewezen, in Groot-Brittannië (4), Duitsland (2), België, Frankrijk, Italië, Nederland, Tunesië en Turkije.
Het Nederlandse 311 squadron uit Volkel dat vanouds de nukleaire taak had is inmiddels eind september opgeheven. Dit houdt verband met de reorganisatie van de luchtmacht na het vertrek uit vliegbasis Twente. Er zijn nu nog vier F-16 squadrons. 322 en 323 op Leeuwarden en 312 en 313 op Volkel. Het is aannemelijk dat een van de Volkelse squadrons de nukleaire taak overneemt of dat de taak gaat rouleren.
Bron: Weblog Harry van Bommel

VS-kernwapens blijven in Duitsland

5 sept. 2012 - De Berliner Zeitung bericht op basis van 'militaire experts' dat de Duitse regering ingebonden heeft wat betreft het eerder gestelde doel om de Amerikaanse kernwapens van Duits grondgebied te verwijderen. De 10 tot 20 kernwapens in Büchel blijven niet alleen, ze worden zelfs gemoderniseerd. Verder wil de regering 250 miljoen euro uitgeven om de Duitse Tornado-vliegtuigen, die in geval van oorlog de kernbommen moeten afwerpen, nog tot 2024 in de lucht te houden. De bondsregering zou al eind mei op de NAVO-top in Chicago door de bocht zijn gegaan.
De VS zelf gaan 4 miljard dollar besteden om de nukleaire vliegtuigbommen van het type B-61 te moderniseren, waarbij onder meer de precisie moet worden opgevoerd en het bereik vergroot. Volgens de defensie-expert van de sociaaldemokratische SPD, Gernot Erler dreigt hiermee het onderscheid tussen strategische en taktische kernwapens te verdwijnen hetgeen een forse belemmering oplevert voor toekomstige ontwapeningsonderhandelingen. De regering zelf zegt overigens dat zij aan het gestelde doel om de kernwapens te verwijderen vasthoudt.
Bron: Berliner Zeitung (Bettina Vestring)

Explosieve kosten B-61

20 aug. 2012 - De kosten van het levensverlengend programma voor de B-61 nukleaire vliegtuigbom lopen totaal uit de hand. Van de oorspronkelijke schatting van 4 miljard dollar (2010) via een verdubbeling tot 8 miljard nu naar een 'onafhankelijke' schatting van het Pentagon van 10 miljard. In 2017 moeten dan vier versies van de bom  gekombineerd zijn en de luchtmacht wil daarnaast ook nog verbetering van de precisie.
Volgens een schatting van Hans Kristensen van de Federation of American Scientists zullen er 400 van gemaakt worden, waarvan 200 bestemd zijn voor inzet op NAVO-bases van de luchtmachten van België, Italië, Duitsland, Nederland (Volkel) en Turkije. Het is de vraag hoelang de Amerikaanse senaat de rekeningen zal blijven betalen.
Bron: The Washington Post (redaktioneel)