VS-basis voor marinedrones aan de Rode Zee

23 november - De VS hebben samen met Jordanië een basis (hub) voor maritieme drone-operaties gevestigd in Aqaba aan de Rode Zee, waar al een marinebasis van Jordanië aanwezig was. De Task Force 59 gaat er werken met onbemande oppervlakteschepen (USVs) van het type Saildrone Explorer dat met een zeil wordt aangedreven door de wind en sensoren die werken op zonne-energie aan boord heeft om de maritieme omgeving in kaart ter brengen. Volgens de fabrikant uit Californië kan de 7 meter lange Saildrone een operatie van 12 maanden uitvoeren op open zee. De drone is uitgerust met GPS, navigeert met een computer en staat onder constant toezicht van getrainde operateurs aan wal. Task Force 59 (TF-59) van US Naval Forces Central Command in Bahrein is in september opgezet om onbemande systemen en kunstmatige intelligentie te integreren bij de operaties van de Vijfde Vloot (Perzische Golf, Rode Zee, Arabische Zee, delen van de Indische oceaan). Deze task forces zijn onderdelen van de genummerde vloten van de VS die zich specialiseren op een bepaalde capaciteit, in dit geval onbemande systemen (lucht, oppervlaktewater en onderwater). Volgens de War Zone heeft de Vijfde Vloot momenteel negen van dit soort taakgroepen met nummers. TF-50 en TF-51 zijn verantwoordelijk voor respectievelijk de vliegdekschepen en de expeditionaire eskaders. TF-52, 53, 54, 55: inzet van mijnen, logistiek, onderzeebootoorlog, operaties met patrouilleboten. TF-56: specialismes zoals explosievenopruiming en mobiele constructieploegen. TF-57: maritieme patrouillevliegtuigen. Daarnaast is er nog een Task Force Shore Battle Space voor de walinstallaties. De naam TF-59 is vroeger wel gebruikt voor incidentele operaties, bijv. in 2006 voor een evacuatie uit Libanon (oorlog Israël-Hezbollah).
Bron: The Defense Post (Inder Singh Bisht). The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

Kernonderzeeër VS vaart door de Straat van Hormoez (UPDATE)

21 december - De nukleaire onderzeeër Georgia (SSGN-729) van de VS-marine is op 21 december door de strategische Straat van Hormoez gevaren, aldus is bekend gemaakt door de Vijfde Vloot. De Georgia werd begeleid door twee andere oorlogsschepen, de geleide-wapen-kruisers Port Royal (CG-73) en Philippine Sea (CG-58). De duikboot is uitgerust met 154 Tomahawk kruisraketten voor aanvallen tegen doelen op land, eventueel met kernwapens. Er kunnen ook maximaal 66 special forces militairen meereizen om te worden ingezet.
Bronnen: Associated Press, USNI News Fleet and Marine Tracker
UPDATE: 28 december - Vandaag meldt de Vijfde Vloot dat de Georgia Bahrein heeft bezocht, waar hun hoofdkwartier is gevestigd. Het laatste bezoek hier was in 2009. aan boord zijn 15 officieren en 140 manschap.

Frankrijk verklaart marinemissie in Straat van Hormoez operationeel

27 februari - Operatie Agenor, de militaire component van de missie met de lastige naam European-led Maritime Situation Awareness in de Strait of Hormuz (EMASOH) is op 25 februari volledig operationeel verklaard tijdens een plechtigheid op de Franse marinebasis in Aboe Dhabi. Er nemen acht Europese landen aan deel (België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Italië, Nederland en Portugal). De maritieme patrouilles zijn niet op het kontroleren of begeleiden van schepen gericht, maar op het krijgen van een duidelijk beeld met betrekking tot de veiligheidssituatie in de zee-engte, die een belangrijke tankerroute is. Ze worden de eerste tijd uitgevoerd door het Franse fregat Forbin en het Nederlandse fregat De Ruyter (F804). Een Deens fregat komt in de herfst aflossen.
EASOH staat los van de door de VS geleide Operation Sentinel die samen met Engeland in hetzelfde gebied wordt uitgevoerd vanuit Bahrein.
Bron: The Defense Post (Joanne Stocker)

VS-marine leidt internationale oefening in de Perzische Golf

5 november - Op 21 oktober is onder leiding van de marine van de VS de drieweekse International Maritime Exercise (IMX) in de Perzische Golf begonnen, waarbij 5000 militairen, 40 schepen en 17 vliegtuigen uit 50 (!) landen betrokken zijn, volgens bericht over een internationale persreis. AFP reisde voor de kust van Bahrein mee op het Britse landingsschip Cardigan Bay, waarop ook een Saoedisch mijnenopruimteam aanwezig was, samen met onder meer Frans personeel.
Aan de coalitie, die de scheepsveiligheid in de Golf moet beschermen [officieel: Maritime Security Construct - in Bahrein], nemen naast de VS en Engeland ook Australië, Saoedi-Arabië, Bahrein, Israël en de Verenigde Arabische Emiraten deel, verder geen Europese landen.
Bron: AFP (Mohamad Ali Harissi)

Australië gaat naar de Straat van Hormoez

20 augustus - Australië heeft bekend gemaakt dat het zal deelnemen aan de door de VS geleide Operation Sentinel in en rond de Straat van Hormoez. Ze zullen eind van het jaar voor een maand een maritiem patrouillevliegtuig P-8A Poseidon sturen, in januari voor zes maanden een fregat en personeel voor het International Maritime Security Construct hoofdkwartier in Bahrein.
Het fregat was al gepland om naar naar het Midden-Oosten te gaan voor een andere missie (piraterij?).
* Voor zover bekend zijn er geen Australische schepen in de Straat van Hormoez (@hdevreij). De Australische bijdrage is beperkt. Mogelijk betreft het compensatie voor de weigering om kruisraketten op te stellen na het einde van het INF-verdrag.
Bronnen: The Hill (Tal Axelrod), The New York Times (Jamie Tarabay), Reuters (Colin Packham, Lisa Barrington)

VS-luchtmacht en -marine oefenen samen in de Golf (UPDATE-2)

2 augustus - Op 24 juli heeft de luchtmacht van de VS samen met de marine in de Perzische Golf geoefend in de verdediging van oppervlakteschepen. F-15Es van het 336ste Expeditionary Fighter Squadron op vliegbasis Al Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten werkten samen met een P-3C Orion maritiem patrouillevliegtuig voor onderzeebootbestrijding van Central Command en de destroyer Gonzalez. De F-15s waren in juni in de Emiraten aangekomen voor luchtpatrouilles en begeleiding van marineschepen in de Straat van Hormoez vanuit de lucht. De Gonzalez maakt deel uit van Combined Task Force 55 (Middle East Force) om de vrije vaart van schepen door de Golf te beveiligen.
Inmiddels is het amfibische aanvalsschip (mariniersschip)  Boxer met de 11e Marine Expeditionary Unit na een week weer uitgevaren uit de haven Khalifa bin Salman in Bahrein. De Boxer zou vorige maand een Iraanse drone hebben neergehaald die te dichtbij kwam (Teheran ontkende dit bericht). Dit gebeurde door de mariniers met een jamming apparaat, het Light Marine Air Defense Integrated System (LMADIS).
De Boxer was half juni vertrokken uit Thailand. Het luchtgevechtselement van de mariniers met Harriers en Osprey tiltrotors is nog oefenen in Bahrein en voegt zich later bij het schip. Daarnaast zijn helikopters aan boord.
Bronnen: Stars and Stripes (Joshua Karstein), Air Force Magazine (Jennifer-Leigh Oprihory)
UPDATE: 12 augustus - De parate groep (ARG) van de Boxer heeft een oefening van twee weken afgesloten op militaire installaties van de VS in Koeweit. Geoefend werd de inzet van de mariniers als interventie-eenheid. De ARG bestaat uit de Boxer (LHD 4), het amfibisch transportdok John P. Murtha (LPD 26) en het amfibische doklandingsschip Harpers Ferry (LSD 49). De 11e marinierseenheid (MEU) bestaat uit het commando-element, het versterkte Marine Medium Tiltrotor Squadron (VMM) 163, het Bataljonslandingsteam 3/5 en het Logistieke Bataljon 11.
Bron: Defence Blog
UPDATE-2: 15 augustus - AV/8B Harriers die gedetacheerd zijn bij de marinierseenheid SPMAGTF-CR-CG (Crisis Response - Central Command) zijn in Koeweit.
Bron: Defence Blog

VS sturen 500 militairen extra naar Saoedi-Arabië (UPDATE 2)

18 juli - De regering van de VS treft voorbereidingen om 500 extra militairen naar Saoedi-Arabië te sturen, naar verwachting naar de vliegbasis Prins Sultan in de woestijn ten oosten van de hoofdstad Riyadh. Volgens de New York Times is dit onderdeel van de 2000 militairen die naar de hele regio worden gestuurd in verband met de konfrontatie met Iran. Ze moeten inlichtingen verzamelen en VS-troepen die daar al zijn beschermen. Daar horen gevechtsvliegtuigen [F-22] en luchtverdediging (Patriot raketten) bij. Momenteel zijn er volgens CNN aanwijzingen (satellietbeelden) dat de plaatsing van Patriots bij de hoofdstad en de legering van VS-troepen sinds half juni worden voorbereid door genietroepen van de luchtmacht.
Bronnen: CNN (Barbara Starr, Zachary Cohen), New York Times (Thomas Gibbons-Neff)
UPDATE: 19 juli - De F-22 Raptors zijn gestuurd naar vliegbasis Al Udeid in Qatar (voor het eerst). Het personeel is van de 1ste Fighter Wing en de 19e Wing met steun van de 533ste Air Base Wing. Deze trainen samen en vormen een parate interventiemacht voor de VS.
Een door de luchtmacht verstrekte foto laat vijf F-22s zien vliegende boven Al Udeid. Volgens The Aviationist gaat het zeker om negen toestellen.
Bron: Defence Blog, Al Jazeera, The Aviationist (David Cenciotti)
UPDATE 2: 19 juli - Bij de batterij Patriot-raketten is wat onduidelijk of het over een nieuwe troepenzending gaat. In september vorig jaar was namelijk een plan bekend geraakt (via de Wall Street Journal) om twee batterijen terug te trekken uit Koeweit en uit Bahrein en Jordanië elk één. Het kan ook zijn dat een van deze onderdelen niet wordt teruggehaald, maar verplaatst. Jane's Defence Weekly heeft de situatie geïnventariseerd: een batterij op vliegbasis Isa in het zuiden van Bahrein is op 27 oktober ingepakt, de tweede in Riffa is er nog; de batterij op vliegbasis Shaheed Muwaffaq (Al-Azraq) is op 8 oktober ontmanteld, alle drie batterijen in Koeweit zijn er nog.
Een  batterij is Saoedi-Arabië zou volgens Jane's op een nog lege plek voor Patriots op de vliegbasis Prince Sultan kunnen komen. Daar is nog geen Saoedische batterij, naar Jane's vermoed omdat veel Saoedische Patriots zijn ingezet bij de oorlog in Jemen.
* Dan zou het dus een vorm van backfilling zijn, indirekte steun aan de oorlog in Jemen.
Bron: Jane's Defence Weekly (Jeremy Binnie)

Special forces bij de kustwacht

4 april - Military.com vestigt de aandacht op een weinig bekend onderdeel van de VS-kustwacht, de Maritime Security Response Teams (MSRT), die zijn gespecialiseerd in het enteren van schepen en lijf-aan-lijfgevechten (close-combat). Dit zijn feitelijk de special forces van de kustwacht, die onder het Departement van Binnenlandse Veiligheid valt.
MSRT's worden nu ingezet in het Midden-Oosten voor drugsbestrijding en akties tegen piraten rond de Perzische Golf. De enterploegen oefenen in een speciaal daartoe ingericht pakhuis in Bahrein ('ship in a box') en met een replica van een Arabische vissersdhow. De nog verder opgevoerde MSRT Advanced Interdiction Teams zijn bestemd voor terreurbestrijding.
Bron: Military.com (Richard Sisk)

VS trekken aantal Patriots terug uit het Midden-Oosten

26 september - Het Pentagon zal volgende maand vier geleide-wapensystemen Patriot terugtrekken uit Jordanië (1), Koeweit (2) en Bahrein (1). Ze zullen niet worden vervangen en gaan terug naar de VS om te worden opgekalefaterd. De achtergrond is de toenemende konfrontatie met China en Rusland,
De Patriots van de US Army waren bedoeld om VS-bases en installaties, ook van de bondgenoten, te beschermen tegen luchtaanvallen. In Bahrein is de VS-marinebasis van de Vijfde Vloot, in Koeweit zijn duizenden Amerikaanse militairen gestationeerd, in Jordanië onder meer special forces van de VS.
Anthony Cordesman van het Center for Strategic and International Studies (CSIS) in Washington zegt dat de Patriots van de VS in het Midden-Oosten (er blijven er wel een aantal) minder nodig zijn, omdat de raketten van de huidige vijand Iran niet de precisie hebben om de VS echt te bedreigen. En de Iraanse luchtmacht is zeker niet opgewassen tegen die van de VS.
Bron: The Wall Street Journal (Gordon Lubold)

Engeland opent marinesteunpunt in Bahrein

5 april - De UK Naval Support Facility in Bahrein is vandaag officieel geopend. De basis moet de Britse marine ondersteunen bij operaties met meer en grotere schepen in de Perzische Golf. Een en ander vindt plaats op basis van een in 2014 gesloten overeenkomst tussen Engeland en Bahrein.
De Amerikaanse Vijfde Vloot is eveneens gevestigd in Bahrein.
Bron: Reuters (Aziz El Yakoubi, Srah Dadouch)

Vijf landen waaronder Israël krijgen een kantoor bij de NAVO

5 mei - De Noord-Atlantische Raad van de NAVO is gisteren akkoord gegaan met het voorstel om Jordanië, Israël, Bahrein, Qatar en Koeweit diplomatieke missies te laten openen bij het hoofdkwartier in Brussel. Dit betekent vrij zeker dat Turkije zijn langdurige veto tegen een dergelijk kantoor voor Israël heeft ingetrokken. De oorspronkelijke uitnodigingen waren in 2011 gedaan. De betrekkingen tussen Israël en Turkije waren jarenlang verstoord nadat in mei 2010 Israëlische militairen negen Turkse aktivisten hadden gedood op een hulpschip voor Gaza. De laatste tijd ontdooien de relaties. Het besluit van de NAVO geldt als verregaand symbolisch, maar het maakt het voor Israël gemakkelijker om zijn invloed aan te wenden in Brussel. Tot nu toe moest dit gebeuren via de Israëlische militair attaché in Den Haag.
Bron: Defense News (Barbara Opall-Rome)

Engeland krijgt bijna gratis een basis in Bahrein

6 december - In Bahrein komt de eerste Britse permanente vlootbasis in het Midden-Oosten sinds het zich in 1971 terugtrok uit de regio "ten oosten van Suez". Bahrein zal het grootste deel van de kosten voor de bouw van de Britse vlootbasis (15 miljoen pond) voor zijn rekening nemen, terwijl Engeland alleen de lopende kosten hoeft te betalen.
De nieuwe basis komt in de haven Mina Salman, naast die van de Amerikaanse Vijfde Vloot. Er komt plaats voor grote schepen als destroyers en vliegdekschepen. Tot nu toe waren er alleen vier Britse mijnenjagers in Mina Salman, die bij toerbeurt dienst deden. Ze logeerden bij de Amerikanen.
De Britse vloot in het Midden-Oosten verhuisde in 1967 van Aden naar Bahrein. Het volgende jaar viel het besluit (ook toen al om financiële redenen) om alle bases ten oosten van Suez te sluiten.
Bronnen: BBC News, The Guardian (Chris Johnston)

Snelle interventie-eenheid VS-mariniers naar Koeweit

29 september - 2100 Amerikaanse mariniers worden voor crisisinterventie gestationeerd in Koeweit in een nieuwe eenheid, de Special-Purpose Marine Air-Ground Task Force (SPMAGTF) Central Command. In 2011 kregen de mariniers al een stafdetachement voor een hoofdkwartier van 150 militairen in Bahrein. De mariniers van de SPMAGTF worden uitgerust met AV-8B Harrier gevechtsvliegtuigen, MV-22 Ospreys en KC-130 Super Hercules transportvliegtuigen.
Bron: Defense News (Joe Gould, Paul McLeary)

Engeland wil nieuwe bases in Midden-Oosten

10 september - Volgens The Independent wil Engeland drie militaire bases in het Midden-Oosten vestigen of uitbreiden in het kader van de strijd tegen ISIS. Een bataljon infanterie zou gestuurd kunnen worden naar al-Minhad in de Verenigde Arabische Emiraten. In Oman kan een oefenbasis worden gebruikt. De marine zou kunnen profiteren van een uitbreiding van de haven van Bahrein. De relokatie kan ook worden gezien tegen de achtergrond van de terugtocht uit Afghanistan.
Bron: The Independent (Ian Johnston)

Laatste twee patrouilleboten VS aangekomen in Bahrein

14 augustus - De laatste twee Amerikaanse patrouilleboten van de Cyclone klasse zijn deze week aangekomen in Bahrein. De Vijfde vloot heeft er daar nu tien ter beschkking. De USS Hurricane (PC-3) en de USS Monsoon (PC-4) zijn met hun zusterschepen bedoeld om de grotere destroyers in de Perzische Golf te ontlasten. Het operatiegebied reikt tot de Golf van Oman.
Bron: USNI (Sam Lagrone)

Tweede snelle interventiemacht VS-mariniers voor Midden-Oosten

23 januari - Bahrein krijgt binnenkort de tweede groep Amerikaanse mariniers voor snelle interventie in het Midden-Oosten. De Quick reaction Force (QRF) wordt vergelijkbaar met die in het Spaanse Moron (500 mariniers). Die eenheid werd gestuurd als een reaktie op de bestorming van de Amerikaanse diplomatieke buitenpost in Benghazi, Libië. Ze moeten binnen een uur gereed zijn voor vertrek. Inzet in Egypte, Syrië of  Irak ligt voor de hand.  Er moet worden gedacht aan kleinere operaties, zoals ontzetting van ambassades of bescherming van installaties. De eenheid gaat vallen onder Central Command (Centcom).
Bron: USA Today (Jim Michaels)

Zuid-Korea "schort verkoop op" van traangas voor Bahrein

8 januari - De Zuid-Koreaanse autoriteiten hebben twee bedrijven uit dat land gezegd de export van traangas naar Bahrein te stoppen. Ze maken zich zorgen over misbruik van het middel door de veiligheidstroepen van Bahrein en staan onder druk van mensenrechtenorganisaties. De twee firma's hebben in 2011 en 2102 traangas verkocht aan de Golfstaat, die het gebruikt om protestakties de kop in te drukken. Traangas staat in Zuid-Korea op de lijst van strategische goederen waarvan de export toestemming behoeft.
Bron: Russia Today 

VS-leger installeert radar voor raketschild in Midden-Oosten

12 december - De Amerikaanse minister van defensie Chuck Hagel heeft op een konferentie in Bahrein een krachtig signaal gegeven dat de VS blijvend militair aanwezig zullen blijven in het Midden-Oosten en nog niet op de terugtocht zijn. De Washington Post maakt van die gelegenheid gebruik om een aantal feiten op een rijtje te zetten.
Het gaat dan bijvoorbeeld om de opbouw van een stelsel van AN/TPY X-bandradarinstallaties die een belangrijke rol spelen bij de raketverdediging.
De eerste daarvan werd opgesteld bovenop de berg Keren in de Israëlische Negevwoestijn. 150 Amerikaanse militairen en kontraktanten kunnen daar 1600 km ver naar Teheran kijken. Een andere radar met VS-personeel staat opgesteld op de Turkse vliegbasis Kurecik op 375 km van de Iraanse grens. En de derde staat op een geheime lokatie in Qatar.
In Qatar is ook het luchtgevechtsleidingscentrum gevestigd, het Combined Air Operations Center (CAOC). CAOC leidt de luchtoperaties in Afghanistan en kan tot vijftig luchtsteunakties per dag regelen.
De vliegbasis Al Dhafra van de Verenigde Arabische Emiraten huisvest de 380th Air Expeditionary Wing van de Amerikaanse luchtmacht, een tamelijk geheimzinnige eenheid . Daarvan maken in elk geval KC-10 tankvliegtuigen deel uit en ook het spionagevliegtuig U-2 Dragon Lady.
Verder is er het Army Prepositioned Stocks programma APS-5 voor Zuidwest-Azië. Pantservoertuigen, munitie en waterinstallaties voor het VS-leger worden als reserve opgeslagen in Koeweit (Camp Arifjan) en Qatar. Er horen oefen- en schietterreinen bij. Er zijn ook Amerikaanse depots in Israël op diverse lokaties met raketten, pantservoertuigen en artilleriegranaten.
Bron: The Washington Post (Walter Pincus)
UPDATE: 13 december - In de marinebasis van de VS in Bahrein wordt 580 miljoen dollar geïnvesteerd waarmee de basis vrijwel verdubbeld in omvang. De Naval Support Activity, de thuisbasis van de Amerikaanse Vijfde Vloot, zal worden uitgebreid met een naburige oude containerhaven, waar nu al de mijnenvegers van de Amerikanen voor anker liggen. Er zal onder meer een onderhoudswerkplaats voor voertuigen, een magazijn, een kantine en twee legeringsgebouwen voor 1000 matrozen worden gebouwd.
Het aantal Amerikaanse militairen op de basis is sinds 2008 al meer dan verdubbeld, van 3000 tot 7000.
De VS hebben de basis in 1971 overgenomen van de Britse marine, toen die de steunpunten ten oosten van Suez opgaf.
Bron: Stars and Stripes (Hendrick Simoes)

Enorme traangaslevering voor Bahrein

16 oktober - Een uitgelekt dokument op de website van bahrainwatch.org laat zien dat Bahrein afgelopen juni een gigantische tender heeft uitgeschreven voor 1,6 miljoen traangasgranaten en 90.000 handgranaten met traangas. Daarnaast nog eens 145.000 stungranaten (flashbangs).
Bahrein gebruikte tot nu toe vooral Amerikaans traangas om demonstraties neer te slaan. Uit een briefing van het State Department van 11 mei 2012 blijkt dat de VS op dat moment verdere leveringen van traangas ophielden vanwege "excessief gebruik" door de veiligheidstroepen tegen demonstranten. Er vallen daarbij regelmatig doden en het traangas wordt ook gebruikt voor kollektieve bestraffing van dorpen die niet mee willen werken met de regering.
Bahrain Watch noemt op grond van eerdere veldwaarnemingen een aantal bedrijven die mogelijk in de markt zijn voor deze order (er zou nog niet daadwerkelijk zijn geleverd):
1. Rheinmetall Denel Munitions (Duits/Zuid-Afrikaans)
2. DaeKwang Chemical Company en Korea CNO Tech (Zuid-Koreaans)
Er is inmiddels een internationale kampanje op gang gekomen: www.stoptheshipment.org
Bron: bahrainwatch.org (Bill Marczak)

VS hebben geen Plan B voor marinebasis in Bahrein

25 juni - De Amerikaanse marine-officier commander Richard McDaniel stelt in een rapport dat de VS-marine geen reserve-plan heeft voor het geval de marinebasis in Bahrein, het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot, als gevolg van politieke onrust dichtgaat. McDaniel noemt precedenten uit het verleden - Iran 1979 en de Filippijnen 1991 - waarbij de VS bij verrassing als gevolg van politieke omwentelingen bases kwijtraakte. Hij stelt voor dat de marine alternatieven onderzoekt zoals Doha in Qatar, waar een grote haven momenteel in aanbouw is, Shuabia in Koeweit en havens in Oman. Het is ook mogelijk het hele hoofdkwartier op een schip te zetten, maar dat is erg duur.
Bron: AFP

No “Plan B” - U.S. Strategic Access in the Middle East and the Question of Bahrain. Brookings, juni 2013