De Europese gendarmerie in de Sahel (UPDATE)

12 juli - Een artikel van het Center for Strategic and International Studies (CSIS) over de teloorgang van de NAVO in Afrika herinnert aan een weinig bekend militair aspekt van de migratiepolitiek voor Afrika van de EU. Van 2016 tot 2023 (volgens de eigen website tot 2021) waren in de Sahel de  Groupes d’Action Rapides-Surveillance et Intervention (GAR-SI) actief samengesteld uit Italiaanse Carabinieri, Spaanse Guardia Civil en nationale politie met Portugese en Franse experts. GAR-SI’s operatiegebied omvatte Burkina Faso, Tsjaad, Mali, Mauritanië, Niger, en Senegal. Brussel zag GAR-SI als een belangrijk instrument voor terreur- en migratiebestrijding en een positief teken voor samenwerking op het gebied van veiligheid, maar de jongeren en de bevolking van deze regio zagen dat heel anders.

Bron: CSIS, In Africa NATO is the Past (Mvemba Phezo Dizolele)

UPDATE: 10 juli - Overigens blijkt er na het gedwongen vertrek van Amerikaanse, Franse en Duitse militairen uit Niger nog één westers militair kontingent op een basis achtergebleven, de Missione Italiana di Supporto in Niger (MISIN). Het betreft 350 Italiaanse militairen met rijdend en vliegend materieel, carabinieri en parachutisten, die optreden als instrukteurs voor lokale militairen. De junta in Niger heeft hen gevraagd te blijven. De Italiaanse minister van defensie Crosetto (behorend tot de Fratelli d'Italia, de partij van premier Melloni) heeft aangekondigd in september naar Niamey te gaan om te praten over de toekomst van het kontingent.

Bron: Nova News

VS-commando voor training Oekraïne

5 oktober - De VS zijn van plan een nieuw trainingscommando voor Oekraïne te vestigen in het Duitse Wiesbaden. Het commando gaat onder European Command (EUCOM) vallen met een personeelssterkte van 300. De training zelf zal plaatsvinden op andere VS-bases zoals Grafenwoehr of Hohenfels. Een definitieve beslissing volgt binnen enkele weken. Eerder deze zomer is op 6 augustus het bestaande International Donor Coordination Center - een multinationale logistieke cel - al verplaatst van Stuttgart naar Wiesbaden, waar het hoofdkwartier van de Amerikaanse landmacht in Europa is gevestigd. "De co-locatie met US Army Europe and Africa en het XVIIIe Airborne Corps vergroot de capaciteit van de organisatie om snel Oekraïense operaties te ondersteunen" (EUCOM).
Tot nu toe zijn er in dit kader rond 2000 Oekraïense soldaten opgeleid om artilleriesystemen en drones te bedienen. EU-landen zijn verder overeengekomen een trainingsprogramma voor 15.000 soldaten op hun eigen gebied op te zetten met een operationeel hoofdkwartier in Polen. En Engeland traint gedurende een jaar 10.000 nieuwe Oekraïense militairen in het kader van Operation Interflex (tot juni waren al 5000 getraind). Dit was de opvolger van Operation Orbital met 22.000 soldaten getraind tussen 2015 en mei van dit jaar.
Bronnen: Military Times (Rachel Nostrant), Frankfurter Allgemeine Zeitung (Majid Sattar), The Defense Post (Inder Singh Bisht)

EU overweegt Rwandese troepen in Mozambique uit te rusten

10 mei - Volgens een intern document (conceptnota) van de buitenlandse dienst van de EU (EEAS) wordt overwogen om de European Peace Facility (EPF) te gebruiken om de Rwandese interventiemacht in Mozambique te voorzien van niet-dodelijk materieel ter waarde van 20 miljoen euro. Het gaat om tenten, voertuigen, aggregaten, luchttransport voor troepen en bevoorrading en persoonlijke uitrusting. De EPF maakt het mogelijk dat EU-instanties buiten de reguliere begroting (waar geen militaire uitgaven op mogen staan) steun geeft aan buitenlandse legers. Dit gebeurt al bij de militaire steun aan Oekraïne.
Intussen heeft de regering van Mozambique zelf de diensten van de Russische Wagnergroep en de Dyck Advisory Group gehuurd voor specialistische contraguerrilla activiteiten.
De EU zelf heeft verder sinds vorig jaar een twee jaar durende trainingsmissie voor het Mozambikaanse leger. Er wordt een interventiemacht voor Cabo Delgado in het noorden gevormd van Mozambikaanse commando's en marinefuseliers. Het Rwandese leger is daar ook actief tegen de rebellen die gelieerd zouden zijn aan ISIS.
Bron: EU Observer (Nikolaj Nielsen)

EU wil militaire missie in de Indische Oceaan

25 januari - De Europese Unie wil een permanente marinemissie in het noordwesten van de Indische Oceaan beginnen, naar het voorbeeld van de huidige operaties tegen piraten bij de Hoorn van Afrika (operatie Atalanta) en (experimenteel) in de Golf van Guinee. De diplomatieke dienst van de EU heeft hiervoor een conceptnota vervaardigd. Het werkterrein is een nieuw MAI (maritime area of interest) dat de wateren vanaf de Rode Zee via Madagaskar en de Maldiven bestrijkt tot aan de Straat van Hormoez. In de nota wordt het belang van de marine-industrie voor dit projekt benadrukt en de status van de EU als maritieme grootmacht, waarbij de handelsbelangen centraal staan. Een eventueel partnerschap met India wordt beoogd. Er zullen nu een reeks bijeenkomsten plaatsvinden om de juridische en operationele details verder uit te werken.
Rond de Straat van Hormoez vindt al de incidentele missie Agenor plaats, die de situatie aldaar moet de-escaleren.
Bron: Euractiv (Andrew Rettman)

Weer uitstel voor operationeel hoofdkwartier EU

14 juli - Het kleine militaire hoofdkwartier van de EU moet nu eind 2021 volledig operationeel zijn. De full operational capability (FOC) van de MPCC (Military Planning and Conduct Capability) is al twee keer uitgesteld. Dit heeft de directeur-generaal van de MPCC, vice-admiraal Bléjean, verteld aan de subcommissie van het Europees Parlement voor Veiligheid en Defensie. En dit is pas de eerste fase voor het hoofdkwartier dat is ondergebracht bij de Europese Militaire Staf. In de tweede fase moet de MPCC een autonoom militair commando worden dat in staat is iedere operatie te leiden. In fase 1 moest de MPCC in staat zijn te plannen voor één gevechtsoperatie en voor de trainingsmissies van de EU (Mali, Centraal-Afrikaanse Republiek, Somalië).
De MPCC heeft echter problemen om geschikt personeel te vinden: 94 posten gedetacheerd door de lidstaten en 60 voor de permanente staf. Daarnaast is het optuigen van een geschikt commando- en informatiesysteem lastig gebleken. Tot nu toe is er alleen een werkend systeem voor het niveau dienstgeheim (de laagste geheimhouding - restricted). Het is dan lastig informatie uit te wisselen met de nationale militaire staven en de diplomatieke dienst van de EU. Dit zijn de redenen van het uitstel.
Bron: Jane's Defence Weekly (Brooks Tigner)

EU-plannen voor grondtroepen in Libië

1 oktober - Een EU-plan dat in handen is van Politico, schetst alternatieven voor het sturen van Europese militairen naar Libië voor het geval daar een wapenstilstand tot stand komt.
Het document van 10 blz. biedt drie opties voor de EU:
1. Ondersteuning van een formele overeenkomst tussen de Libische partijen zelf. In dat geval zou de EU de bestaande civiele missie EUBAM (European Border Assistance Mission in Libya) kunnen omzetten in een adviesmissie voor de partijen bij het monitoren van de wapenstilstand.
2. Een door de VN geleid mechanisme met mandaat om de wapenstilstand te monitoren. De EU zou dat kunnen ondersteunen met geld, personeel en expertise, maar geen kontrole hebben over het optreden. Een variant zou erin bestaan het mandaat van Operatie Irini uit te breiden, de marine- en luchtmachtoperatie van de EU die moet toezien op het wapenembargo.
3. De derde optie is een zelfstandige militaire en waarnemersmissie van de EU met VN-mandaat. Die zou de rules of engagement (regels bij de inzet van troepen) van de VN moeten volgen en onder meer een duidelijke exitstrategie hebben om niet in het moeras te belanden. Een dergelijke operatie zou gebruik maken van het Libische luchtruim en beschermd worden door gevechtstroepen. Hij zou zelfs uit twee brigades kunnen bestaan (de EU-gevechtsgroepen?), 5000-10.000 soldaten. Dit is de meest riskante optie, vooral van de kant van onafhankelijke milities en terroristen dreigt gevaar.
De laatste optie wordt "in dit stadium" uitgesloten gezien "de politieke en fysieke risiko's".
Een verkorte versie van het plan van 4 blz. werd door de Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en defensie van de EU Borrell vorige maand gepresenteerd op een informele vergadering van de Europese ministers van defensie.
Bron: Politico (Jacopo Barigazzi)

Operatie Irini - stand van zaken

13 augustus - Zone Militaire biedt een overzicht over de Europese maritieme operatie Irini die het wapenembargo rond Libië moet bewaken. Op dit moment zijn qua schepen alleen de Italiaanse helikoptercarrier (amfibisch aanvalsschip) San Giorgio en het Griekse fregat Spetsai voor de missie ingezet in het centrale deel van de Middellandse Zee. Daarnaast levert Griekenland een EMB-145H AEW&C vliegtuig voor opsporing en commandovoering, Duitsland een maritiem patrouillevliegtuig P3C Orion, Luxemburg een SW3 Merlin III en Polen een AN- 28B1R BRYZA, eveneens patrouillevliegtuigen. Italië brengt een Predator drone in. De Franse luchtmacht heeft op 6 augustus een E-3F AWACS met een grote kapaciteit ingezet voor de duur van 8 uur om een gedetailleerd beeld van de situatie op zee en in de lucht rond Libië te vormen.
Bron: Zone Militaire (Laurent Lagneau)

Opbouw van Task Force Takuba in de Sahel

23 juli - Op 15 juli heeft de Task Force Takuba van Europese special forces in de Sahel de status van Initial Operational Capability (IOC) gekregen. Voor het moment bestaat deze uit drie taakgroepen van elk 30 Fransen en 30 andere Europeanen. Er zijn taakgroepen met Esten, Tsjechen en Zweden. De Italianen hebben hun deelname bekend gemaakt, maar het is nog onduidelijk of dit een vierde taakgroep wordt of dat zij een van de andere kontingenten aflossen.

Andere Europese legers zijn met enkele stafofficieren vertegenwoordigd. Dit betreft eerder een vorm van politieke dan militaire steun aan de operatie.

De taakgroepen gaan werken vanuit bases in Gao en Menaka. Ze helpen de nieuw gevormde lichte eenheden van het Malinese leger, de zogenaamde unités légères de reconnaissance et d’investigation (ULRI). Deze hebben een sterkte van 90 militairen met motoren en pick-ups. Samen met een taakgroep van Takuba vormen ze dan een groep ter sterkte van een compagnie (150). Uiteindelijk moet er een ULRI-bataljon worden opgebouwd.

Behalve de special forces zullen ook ondersteunende eenheden zoals medisch personeel en force protection deel uitmaken van Takuba. Er is nog wel een taalprobleem: Skandinaviërs en Oost-Europeanen spreken meestal geen Frans en de Malinese soldaten geen Engels.

Takuba moet eventueel door kunnen lopen als de grotere Franse gevechtsoperatie Barkhane in de Sahel wordt afgesloten.

Bron: Blog Secret Défense (Jean-Dominique Merchet)

Europese Task Force Takuba komt traag op gang (UPDATE)

30 juni - In een analyse van Instituut Clingendael wordt de opbouw van de Europese special forces Task Force Takuba voor contraguerrilla in de Sahel beschreven. De bedoeling is dat de Task Force, die valt onder de bredere Franse Operatie Barkhane, in de loop van juli operationeel wordt en begin 2021 volledige operationele kapaciteit bereikt. Voorlopig zullen echter alleen Frankrijk (300 militairen) en Estland troepen inzetten. Zweden en Tsjechen zullen daar in 2021 bijkomen. Nederland staat ook nog steeds bij het lijstje deelnemers, zonder dat daarover details bekend zijn.

Takuba zal samen met het leger van Mali vanuit drie bases (Gao, Ansongo en Ménaka) vooral optreden in het grensgebied Liptako tussen Mali, Niger en Burkina Faso.

Het is nog onduidelijk of de hiërarchieke lijn zal lopen via het EU-model (multinationale onderdelen) of het Afghaanse model (elk nationaal kontingent heeft een eigen taak, bijv. meegaan in het gevecht of training).

De analyse van Clingendael bevat enige voorzichtige kritische noten, zoals de constatering dat de internationale prioriteit (terreurbestrijding) slecht spoort met de lokale problemen (voedselveiligheid en werk). En dat de legers van de Sahelstaten voor de plaatselijke bevolking een net zo grote dreiging vormen als de milities en terroristen. In het eerste kwartaal van 2020 pleegde het Malinese leger zelfs meer schendingen van de mensenrechten dan de radikale gewapende groepen.

Bron: Clingendael Spectator (Anna Schmauder, Zoë Gorman, Flore Berger)

AANVULLING - In juli gaat het nog maar om 150 militairen, waarvan de helft Esten. Ze maken gebruik van de bases in Gao en Ménaka. Begin 2012 komen daar 150 Zweden en 60 Tsjechen bij. Het Zweedse parlement heeft inmiddels ingestemd.

Engeland heeft intussen aangegeven zijn helikopterdetachement ter ondersteuning van Barkhane te handhaven. Sinds 2018 hebben drie Britse Chinook C-47 13.000 passagiers en 1100 ton vracht vervoerd tindens 2000 vlieguren.

Bron: Forces Operation Blog (Nathan Gain)

UPDATE: 12 juli - De Franse minister van defensie Parly heeft bekend gemaakt dat Takuba op 15 juli van start gaat in Mali. Het gaat om 100 Franse en Estische militairen. Een tweede kontingent van 60 Tsjechen wordt in oktober ingezet, gevolgd door 150 Zweden in januari 2021.

Bron: AFP

Operatie Irini kan Turks militair konvooi niet stoppen

11 juni - Het is het Griekse fregat Spetsai gisteren niet gelukt om Turkse vrachtschepen die met militair materieel op weg waren naar Libië ter stoppen. Zodra een Griekse helikopter het konvooi naderde kregen ze een scherpe waarschuwing van het Turkse fregat Istanbul (F515) dat het schip beschermd werd door de Turkse marine. De Griek droop vervolgens af.
De Italiaanse commandant van de Europese Operatie Irini (naar alle waarschijnlijkheid was het vice-admiraal Fabio Agostini himself) had opdracht gegeven om het Turkse schip te kontroleren. Irini moet het wapenembargo tegen Libië kracht bijzetten. De Europese marine-operatie kan echter niet optreden tegen schepen die worden beschermd door marineschepen van derde landen.
Het Roll-on-roll-offschip Cirkin is inmiddels aangekomen in de Libische haven Misrata. En een ander Turks vrachtschip, de Parpali is vertrokken uit de havenstad Gemlik aan de Zee van Marmara op weg naar Misrata.
Bronnen: Daily Sabah, @hdevreij
AANVULLING: 12 juni - Van operatie Irini maken momenteel deel uit: drie maritieme patrouillevliegtuigen, waaronder een Duitse P-3C Orion, het Franse fregat Jean Bart en het Griekse fregat Spetsai.
Bron: Marineschepen.nl

Malta verlaat de EU-operatie rond Libië

8 mei - Malta heeft vandaag aan de EU meegedeeld dat het niet langer wil deelnemen aan de EU-operatie Irini die het wapenembargo tegen de partijen in de Libische burgeroorlog moet ondersteunen. De reden is dat de EU niet in staat is een regeling te treffen voor migranten die aankomen uit Libië.
De Maltezen leverden een enterploeg voor de operatie die op 4 mei net begonnen was. Dit lijkt niet veel, maar het is wel de enige ploeg die tot nu toe beschikbaar is gesteld. Irini omvat verder schepen uit Frankrijk, Griekenland en Italië en patrouillevliegtuigen van Duitsland, Luxemburg en Polen. Een Franse patrouilleboot en een Luxemburgse vliegtuig zijn inmiddels met hun werk begonnen. Het Europese satellietcentrum in Spanje biedt ondersteuning.
Malta dreigt ook met een veto op de besluitvorming rond financiering van de inzet van drones en uitgaven voor het ontschepen van eventuele migranten, die aan boord worden genomen tijdens de missie.
Bron: Reuters (Chris Scicluna, Robin Emmott)

Bundeswehr gaat 300 soldaten naar EU-operatie Irini sturen (UPDATE)

22 april - Duitsland is van plan tot 30 april 2021 maximaal 300 militairen ter beschikking te stellen voor de EU-operatie Irini, die sinds 31 maart het wapenembargo tegen Libië moet bewaken en illegale olie-export tegengaan. Het gaat om personeel voor de staf en een Orion P3-C maritiem patrouillevliegtuig. De Bondsdag moet de inzet nog goedkeuren.
Irini (opvolger van Operatie Sophia) is bedoeld om het embargo met satellieten, vliegtuigen en schepen te kontroleren. Tevens moet de Libische kustwacht (een samenraapsel van militiemannen, die de regering in Tripoli steunen) worden opgeleid. De operatie mag niet op vluchtelingenroutes plaatsvinden uit angst eventuele drenkelingen aan boord te moeten nemen. Sowieso worden er voorlopig echter nog geen schepen ingezet. Duitsland plant in augustus een marineschip hiervoor te sturen. Het hoofdkwartier van de operatie komt in Rome.
Het wapenembargo tegen de partijen in de Libische burgeroorlog wordt massaal overtreden door de leveranciers van de oorlogspartijen, vooral de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije.
Bronnen: Die Zeit, Duitse Bondsregering
ZIE OOK: Der nächste Auslandseinsatz, German-Foreign-Policy, 24 april 2020
UPDATE: 29 april - Nadat een maand lang ruzie was gemaakt tussen Griekenland en Italië over de commandovoering, zijn de EU-lidstaten het eens geworden over de schepen, vliegtuigen en satellieten die beschikbaar komen voor Irini. De komende dagen zal een schip van de Italiaanse marine aankomen in het operatiegebied in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. In de beginfase zal het worden ondersteund door andere marineschepen van de EU-landen die in de buurt zijn. Later zullen de andere schepen die deel gaan uitmaken van de operatie zich daarbij voegen. Er zijn drie marineschepen en drie luchtmachteenheden toegezegd.
Bron: Euractiv (Alexandra  Brzozowski)

Operatie Europese special forces in Mali van start

28 maart - De Task Force Takuba ('sabel' in de Tuareg taal) in Mali met Europese special forces is gisteren officieel gelanceerd door elf landen. Zes van de elf landen nemen met troepen deel. Komend zomer moet de initial operational capacity (IOC) zijn bereikt en begin 2021 de full operational capacity (FOC).
De nieuw taakgroep met 500 militairen (officieel een Combined Joint Special Operations Task Force - CJSOTF) zal eerst opereren in de grensregio Liptako (tussen Burkina Faso, Niger en Mali) en vervolgens in Gourma. De taak is bestrijding van jihadistische groeperingen. Het commando wordt gevoerd door de bredere Franse Operatie Barkhane n de Sahel.
De deelnemers van Takuba zijn Duitsland, België, Denemarken, Estland, Frankrijk, Noorwegen, Nederland, Portugal, Tsjechië, Engeland en Zweden. Daarvan leveren in elk geval Frankrijk (100), Tsjechië, Estland en Zweden (150 en helikopters) personeel en/of vliegend materieel. In Zweden moet nog wel het parlement toestemming verlenen.
Duitsland en Noorwegen hebben laten weten geen troepen te leveren. Ook Nederland heeft bericht "in dit stadium" (d.w.z. tot begin 2022) geen troepen (commando's van KCT of special forces van de mariniers) te zullen leveren. Ook transportcapaciteit of medevac (middelen voor medische evacuatie - helikopters) zijn tot de tweede helft van 2021 niet beschikbaar. Als reden wordt opgegeven andere verplichtingen (Irak, Afghanistan). Wel worden 1 of 2 stafofficieren bij het hoofdkwartier van Takuba geplaatst.
Bronnen: Al Jazeera, Belgian Defence News.
Kamerbrief ministerie van buitenlandse zaken, 27 maart 2020

Uitgebreider mandaat voor trainingsmissie EU in Mali

23 maart - De Europese Raad heeft het mandaat voor de EU-trainingsmissie in Mali (EUTM Mali) verlengd tot 18 mei 2024. Het mandaat voor de operatie wordt ook breder, er zal militaire assistentie verleend kunnen worden aan de G5 Sahel Joint Force van vijf West-Afrikaanse landen en aan de nationale legers van deze vijf landen (Burkina Faso, Mali, Mauritanië, Niger en Tsjaad) door middel van militaire advisering, training en mentoring (begeleiding).
De Raad stelt een budget van 133,7 miljoen euro ter beschikking voor vier jaar.
Deze missie loopt vanaf 2013, het hoofdkwartier is in Bamako.
* Het gaat niet om een vechtmissie. Niettemin kan het sturen van de trainers en adviseurs naar de strijdmacht van de G5 Sahel, die beslist wel een vechtmissie is tegen terreurgroepen en milities, de EUTM veel dichterbij het operationele toneel van een momenteel snel eskalerende burgeroorlog in vijf landen brengen.
Bron: Europese Raad (persbericht)

Frankrijk verklaart marinemissie in Straat van Hormoez operationeel

27 februari - Operatie Agenor, de militaire component van de missie met de lastige naam European-led Maritime Situation Awareness in de Strait of Hormuz (EMASOH) is op 25 februari volledig operationeel verklaard tijdens een plechtigheid op de Franse marinebasis in Aboe Dhabi. Er nemen acht Europese landen aan deel (België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Italië, Nederland en Portugal). De maritieme patrouilles zijn niet op het kontroleren of begeleiden van schepen gericht, maar op het krijgen van een duidelijk beeld met betrekking tot de veiligheidssituatie in de zee-engte, die een belangrijke tankerroute is. Ze worden de eerste tijd uitgevoerd door het Franse fregat Forbin en het Nederlandse fregat De Ruyter (F804). Een Deens fregat komt in de herfst aflossen.
EASOH staat los van de door de VS geleide Operation Sentinel die samen met Engeland in hetzelfde gebied wordt uitgevoerd vanuit Bahrein.
Bron: The Defense Post (Joanne Stocker)

Europese missie bij de Straat van Hormoez begint

23 januari - De door Frankrijk geleide Europese missie in internationale wateren bij de ingang van de Perzische Golf (Straat van Hormoez) zal eind van de maand beginnen. De officiële naam is European-led Maritime mission in the Strait Of Hormuz (EMASOH). Omdat er geen executief mandaat is (geen geweld bij de uitvoering [tegen andere staten - tegen piraten en terroristen is het een ander verhaal]) wordt gesproken van missie en niet van operatie. De schepen zijn overigens wel bevoegd zichzelf te verdedigen. De missie houdt verband met de konfrontatie met Iran.
Het Franse lichte stealth fregat Courbet (reeds aanwezig in het kader van de internationale Combined Task Force 150 voor terreurbestrijding) zal vanaf begin februari worden gekoppeld met het Nederlandse luchtverdedigings- en commandofregat De Ruyter met een NH-90 helikopter. De patrouilles beginnen eind februari. Denemarken zal dan in de herfst een fregat sturen voor de aflossing.
De missie wordt verder gesteund door België, Duitsland, Griekenland, Italië en Portugal. Het gaat in eerste instantie om een waarnemingsmissie, niet om begeleiding of beveiliging van koopvaardijschepen. Middelen voor luchtverkenning worden ook ingezet.
Het 'hoofdkwartier' van EMASOH (FHQ - Fleet-Headquarter - sterkte 10-15 uit verschillende Europese landen) komt op de Franse vlootbasis in Aboe Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten (geopend in 2009, 700 Franse militairen). De rivaliserende operatie van de VS en Engeland werkt vanuit Bahrein.
Bronnen: The Defense Post (Joanne Stocker), Telepolis (Jürgen Wagner
ZIE VERDER: Hans de Vreij's blog, Update marinemissie bij de Staat van Hormuz.

Turkije blokkeert partnerschap EU-NAVO

7 januari - Uit militair confidentiële documenten uit december 2015, waarover de Nordic Monitor beschikt, blijkt dat Turkije veel activiteiten in het kader van het partnerschep van de EU met de NAVO blokkeert. Het betreft programma's, bijeenkomsten, workshops en het delen van geheime NAVO-documenten.
De achtergrond is de kwestie Cyprus. Het 'Turkse' deel van het eiland is een entiteit die vrijwel alleen door Turkije wordt erkend, terwijl het 'Griekse' deel sinds 2004 lid is van de EU, maar niet van de NAVO.
Bij de documenten gaat het om memo's van het Directoraat Plannen en Beleid van de Turkse generale staf. Er blijkt uit dat men zich hard opstelt inzake het functioneren van de samenwerking tussen NAVO en EU, zolang de EU de veiligheidsovereenkomst met Turkije niet heeft getekend en Turkije toelaat tot het European Defence Agency (EDA). EU-lid Cyprus blokkeert dit.
Dat een en ander geleid had tot een patsituatie bij de zogenaamde Berlijn Plus overeenkomst tussen NAVO en EU van 2003 was wel bekend. Het belangrijkste gevolg was dat gebruik van NAVO-infrastruktuur bij EU-operaties problematisch werd.
De memo's verschaffen nadere details. Zo moet de agenda van besprekingen tussen militaire vertegenwoordigers van NAVO en EU zich beperken tot onderwerpen waarover de politieke tak van de NAVO het eens is en mogen geheime NAVO-documenten niet voorzien worden van het kenmerk 'toegestaan voor EU-gebruik'.
Bron: Nordic Monitor

Frankrijk leidt de Europese missie in de Golf

19 december - Het Franse fregat Courbet zal vanaf begin volgend jaar gaan patrouilleren in de Perzische Golf in het kader van de European-Led Mission Awareness Strait of Hormuz (EMASOH). Frankrijk zorgt verder voor een maritiem patrouillevliegtuig voor de missie. Volgens Frankrijk zullen rond tien landen (uit en buiten Europa) aan de operatie gaan meedoen, afhankelijk van parlementaire instemming. Het commandocentrum komt op de Franse marinebasis in de Verenigde Arabische Emiraten (Aboe Dhabi).
Tot dusverre hebben alleen Nederland en Denemarken hun deelname bevestigd. Het Nederlandse luchtverdedigings- en commandofregat De Ruyter met 180 koppen, een boordhelikopter NH-90 en extra stafofficieren zal in januari op weg gaan en vanaf februari tot eind juni in het gebied actief zijn. Een Deens schip zal ze in de herfst aflossen.
Volgens de eerste berichten gaat het om Europees vlagvertoon (presentie) en het opbouwen van een beeld over de situatie in en rond de Straat van Hormoez.
Bronnen: Reuters (Tangi Salaun, John Irish), Defensienieuws, Defensiekrant (Ritm Arthur van Beveren)

Bij harde Brexit moet Engeland troepen terugtrekken uit Bosnië

4 april - In geval van een harde Brexit zonder overeenkomst met de EU moet Engeland mogelijk zijn troepen terugtrekken uit de EU-operatie Althea in Bosnië. Deze week is hierover gesproken door de ambassadeurs bij de EU in Brussel.
Althea begon in 2004 als vredesmissie en omvatte oorspronkelijk 7000 militairen, nu nog 600 die zich hoofdzakelijk bezighouden met het trainen van het Bosnische leger (budget 10,2 miljoen dollar).
In geval van een  harde Brexit is een aparte overeenkomst nodig om de Britse soldaten in Bosnië te laten blijven. Op 29 maart (de oorspronkelijke Brexitdatum) is het commando van de troepenmacht door de Britten al overgedragen aan een Franse generaal. Landen die geen lid zijn van de EU mogen in elk geval geen EU-troepen commanderen.
Engeland neemt ook nog deel aan de NAVO-missie KFOR in Kosovo (hoofdkwartier op een grote Amerikaanse basis - Camp Bondsteel) en daarin verandert niets.
Bron: Buzzfeed.com (Alberto Nardeelli)

EU beëindigt Operatie Sophia

31 maart - De oorlogsschepen van de EU die operatie Sophia (EUNAVFOR MED) in de Middellandse Zee uitvoerden worden teruggetrokken. De missie ter bestrijding van boten die worden gebruikt om migranten te laten oversteken naar Europa zal worden voortgezet met vliegend materieel. Daarmee lost de EU een ruzie met de Italiaanse regering op, die niet wil dat uit zee geredde personen in Italië aan land worden gebracht.
Italië leidt Sophia en het hoofdkwartier is daar gevestigd. Italiaanse soldaten trainen de Libische kustwacht (tot nu toe 300 leerlingen). De meeste van de 30 Libische patrouilleboten en schepen van de kustwacht komen van Italië. Frankrijk heeft beloofd nog zes volledig uitgeruste patrouilleboten te geven. De EU besteedt verder rond 42 miljoen euro voor de inrichting van een maritime rescue centre (MRCC) in Libië, een verplichting volgens een internationaal verdrag. Het Europese grensbewakingsagentschap Frontex zal ook gegevens van hun verkenningsvluchten gaan doorgeven aan de Libische kustwacht.
Bron: digit.site36 (Matthias Monroy)