NSA aanwezig op Britse afluisterbasis

13 september - The Intercept onthult op basis van documenten van Edward Snowden de aanwezigheid van de NSA op een luisterpost op het Britse platteland 3 uur rijden van Londen, Joint Service Signal Unit Digby. Officieel wordt hier onderzoek gedaan naar nieuwe verbindingssystemen. Digby is echter een onderdeel van het afluisternetwerk van het Britse GCHQ en de Amerikaanse NSA. Het bestaat uit een gebouwenkompleks op een groter militair terrein met een 25-tal antennes. In tegenstelling tot andere Britse afluiserbases zoals Bude (Cornwall) en Menwith Hill (Yorkshire) zijn er hier geen grote radarkoepels die van veraf zichtbaar zijn. De aandacht is vooral gericht op het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Onder meer worden gegevens, die worden verzameld met Predator en Reaper drones, verwerkt tot inlichtingen die dan worden doorgegeven aan de militairen.
Bron: The Intercept (Ryan Gallagher)
Een ander artikel in The Intercept gaat over het afluisternetwerk van de NSA in Ethiopië. Het Deployed Signals Intelligence Operation Center dat intern bekend staat als Lion's Pride. Het werkt vanuit Addis Abeba met in 2005 drie Remote Sites, waaronder in elk geval een in de stad Gondar in het noordwesten. Begin 2006 werd in de stad Dire Dawa een nieuwe installatie met antennepark gebouwd, die een groot deel van Somalië kan bestrijken.
Bron: The Intercept (Nick Turse)

VS-personeel in Engeland helpt doelen voor drones te bepalen

30 oktober - Op Britse bases gestationeerd Amerikaans militair personeel speelt volgens de mensenrechtengroep Reprieve een belangrijke rol bij het bepalen van doelen voor drone-aanvallen. Zo werken op de RAF-basis Molesworth in Cambridgeshire inlichtingenanalisten voor het bepalen van doelen voor MQ-9 Reaper drones in Afrika. Deze drones kunnen Hellfire geleide wapens en laser-gerichte GBU 12 Paveway II bommen afvuren. Vorig jaar was er sprake van de komst van een operationele basis voor VS-drones van de luchtmacht op RAF Lakenheath, afhankelijk van Britse toestemming. Op RAF Croughton is een Joint Analysis Centre van de VS gepland. Croughton heeft een direkte kabelverbinding met de Britse afluistercentrale GCHQ in Cheltenham.
Bron: The Guardian (Jamie Doward)
Reprieve: UK bases used for targeting in secret US drone war, documents indicate

Britse destroyer naar Libië voor Operatie Sophia

4 september - Engeland heeft de destroyer Type 45 Diamond naar de Libische kust gestuurd in het kader van de strijd tegen migratiebewegingen via de Middellandse Zee. Het schip met een 4,5 inch kanon, geleide wapens en een snelvuurkanon zal zich binnen enkele dagen bij de EU-vloot van Operatie Sophia voegen.
De nieuwe strategie, waarbij gericht onderscheppingen van smokkelboten plaatsvindt, levert grotere risiko's op. Eerder dit jaar lekte een rapport uit waarin de commandant van de EU-missie, vice-admiraal Enrico Credendino, waarschuwde dat de oorlogsschepen bij onderscheppingen in paren moeten werken, één voor de onderschepping en de ander om zo nodig vuur te geven.
Een al aanwezig Brits schip is de Enterprise, een spionageschip met personeel van de afluistercentrale GCHQ aan boord, dat vanaf juni 2015 netwerken op de kust probeert in kaart te brengen, onder meer door het afluisteren van mobiele telefoons.
Bron: The Observer (Chris Stephen)

Telecommaatschappij werkte samen met GCHQ bij onderscheppen zeekabelverkeer

20 november - Documenten die ter beschikking van media zijn gesteld door Edward Snowden laten zien dat de firma Cable and Wireless (in juli 2012 gekocht door Vodafone) in elk geval tot april 2013 behulpzaam was bij het afluisteren van internetverkeer via zeekabels door het Britse Government Communications Headquarters (GCHQ). De kodenaam voor Cable and Wireless was Gerontic. Er was full-time een GCHQ-personeelslid bij de firma gestationeerd als projektmedewerker.
Het was zelfs zo dat het bedrijf ruimte huurde bij de firma Reliance Communications uit India op een kabel die van Azië via het Midden-Oosten naar Cornwall liep en vlakbij de transatlantische kabel van Reliance uitkwam. Dit maakte het mogelijk om al het verkeer van de hoofdkabel van Reliance te tappen en door te sturen naar de GCHQ-basis aan de kust van Cornwall in Bude. Het toegangspunt had de kodenaam Nigella.
Vodafone zegt dat GCHQ geen direkte toegang had en dat alles verliep via wettelijke bevelschriften. Het bedrijf incasseerde tientallen miljoenen ponden van GCHQ. Het vermoeden bestaat dat Cable and Wireless van een bevelschrift een lukratief handeltje heeft gemaakt en veel meer deed dan waartoe het verplicht werd.
Bron: Channel 4 (Geoff White)

Britse spionagebasis in Oman

3 juni - Duncan Campbell onthult in The Register het bestaan van een geheim afluisterstation van het Britse Government Communications Headquarters (GCHQ) bij Seeb in het noorden van Oman. De basis wordt ook wel aangeduid met de naam Overseas Processing Centre 1 (OPC-1) en tapt in het kader van het programma CIRCUIT diverse zeekabels die door de straat van Hormoez naar de Golf lopen af. Er zijn drie afluisterbases in Oman met de kodenamen TIMPANI, GUITAR, en CLARINET. TIMPANI kan bij de Straat van Hormoez Iraaks berichtenverkeer opvangen. CLARINET in het zuiden zit dichter bij Jemen. Over GUITAR wordt niets gezegd (nog in aanbouw?).
De installatie van CIRCUIT in Seeb heeft direkte toegang tot negen onderzeese kabels. De basis was al aktief in het netwerk van ECHELON in de jaren negentig dat vooral was bedoeld om satellietverkeer af te luisteren. Er staan ook zes grote satellietschotels.
Het artikel stelt ook dat GCHQ een aantal telekommunikatiebedrijven jaarlijks tientallen miljoenen ponden betaalt om geheime verbindingen te installeren die data en berichten van klanten kopiëren voor de verwerkingcentra van de geheime dienst. Deze installeren ook fiberkabeltaps als 'testmateriaal' in apparatuur van andere bedrijven zonder dat die dat weten. Binnen GCHQ heeft elk bedrijf een speciale sektie met de naam Sensitive Relationship Team (SRT)
In het artikel worden BT en Vodafone met name genoemd als ontvangers van geld van GCHQ.
In Engeland bedienen volgens het artikel BT en Vodafone ook uitgebreide lange-afstand-netwerken van fiberglas voor GCHQ, NSA en een derde (weinig bekende) Britse steunorganisatie voor de inlichtingendiensten met de naam National Technical Assistance Centre (NTAC).
Bron: The Register (Duncan Campbell)

GCHQ tapt kabels naar België af

10 maart - GCHQ, de Britse afluisterdienst krijgt via de telecombedrijven toegang tot de zeekabels van glasvezel die aanlanden op de Belgische kust. Dat meldt het Belgische dagblad De Standaard. De krant heeft inzage gekregen in een onderzoeksrapport van het Comité I, de toezichthouder op de Belgische inlichtingendiensten. De zeven bedrijven worden met een bevelschrift gedwongen aan deze praktijk mee te werken als 'intercept partner'.

Het gaat om de  volgende bedrijven:

* British Telecom (kodenaam Remedy)

* Verizon Business (Dacron)

* Vodafone Cable (Gerontic)

* Global Crossing (Pinnage)

* Level 3 (Little)

* Viatel (Vitreous)

* Interoute (Streetcar)

De volgende kabels worden onderschept:

Tangerine (tussen Broadstairs en Oostende)

Concerto (tussen Zeebrugge en Sizewell)

Thorpeness (tussen Bredene en Dumpton Gap bij Broadstairs)

Pan European Crossing (tussen Bredene en Broadstairs)

SeaMeWe-3 (tussen Oostende en Goonhilly Downs); deze lange kabel heeft ook landingsplaatsen in Saoedi-Arabië, Maleisië en China.

GCHQ heeft een bijzonder breed mandaat voor onderzoek van zijn minister, onder meer om "het ekonomische welzijn van het Verenigd Koninkrijk veilig te stellen". De gegevens worden gedeeld met het NSA.

Bron: De Standaard (ook papieren editie)

Cyprus als observatiepost voor het Midden-Oosten

5 november - l'Espresso bericht dat Cyprus dienst doet als de geheime Brits-Amerikaanse luisterpost voor het Midden-Oosten. Toen het eiland in 1960 onafhankelijk werd behielden de Britten twee grote militaire bases. Op één daarvan, het Eastern Sovereign Base Area bij Dhekelia is het inlichtingenstation Ayios Nikolaos met de codenaam Sounder gevestigd. Van hieruit worden de verbindingen van het internet met het Midden-Oosten afgeluisterd door GCHQ, de Britse afluisterdienst. De NSA draait op voor een behoorlijk deel van de kosten en kan in ruil daarvoor meeluisteren. Er worden een aantal onderzeese gladvezelkabels afgetapt die op Cyprus aan land komen: SeaMeWe3, Lev Submarine System, Cadmos, MedNautilus Submarine System, Ugarit, Cios. De kabels lopen naar Israël, Syrië, Libanon, Egypte, Turkije, Griekenland, Italië enz.
In augustus had l'Espresso al onthuld dat GCHQ drie kabels die op Sicilië aan land kwamen aftapt: Fea, SeaMeWe3 en SeaMeWe4. Het Italiaanse bedrijf Telecom Italia Sparkle speelt een belangrijke rol.
Het toegang verkrijgen tot de kabels vereist medewerking van de lokale telekommunikatie-autoriteiten, in het geval van Cyprus de Cyprus Telecommunications Authority (CYTA). De kabels komen aan land bij een kuststation (landing station) en gaan vandaar over land naar een datacentrum, waar ze verknoopt worden met andere kabelnetwerken. Volgens experts wordt het dataverkeer daar gekopieerd met behulp van een passieve optische splitter. Een aparte glasvezelkabel stuurt het onderschepte materiaal dan naar een inlichtingenpost.
Op de luisterpost in Cyprus is ook Amerikaans inlichtingenpersoneel undercover gestationeerd. Ze doen zich voor als toeristen of ander soort reizigers, omdat er een overeenkomst is met Cyprus dat op de basis alleen Brits personeel mag werken.
Bronnen: l'Espresso (Nicki Hager, Stefania Maurizi)