Beschadigde AWACS lastig te vervangen

2 april 2026 - Het E-3 Sentry radarvliegtuig - tevens vliegende commandopost - van de VS dat op de vliegbasis Prince Sultan in Saoedi-Arabië werd getroffen door een Iraans bombardement met drones en raketten is nauwelijks te vervangen, aldus Air & Space Forces Magazine. Gevechtsvliegtuigen die deelnemen aan Operation Epic Fury zijn van deze stokoude AWACS-en afhankelijk voor commandovoering en kontrole, inlichtingen en verkenningen. De AWACS heeft de rol van spelverdeler in de lucht en zorgt voor deconflictie en gevechtsleiding.

De AWACS-en - gebaseerd op de Boeing 707 en daterend uit de jaren zeventig van de vorige eeuw -  worden met moeite in de lucht gehouden. De gereedheid om tenminste één van de opgedragen taken uit te voeren was in 2024 55,7%. Volgens de laatste gegevens hebben de VS er 16, waarvan dus iets meer dan de helft inzetbaar zijn. De rest zit in de mottenballen en wordt deels gekannibaliseerd voor onderdelen. Er zijn er zes toegewezen aan het Midden-Oosten en een onbekend aantal vliegen in Alaska binnenlandse missies. Een reserve is er dus niet. Een probleem is ook dat de oudste radars van de AWACS-en moeite hebben om laagvliegende objekten te onderscheiden van de achtergrondruis, hetgeen bij de huidige vorm van de luchtoorlog steeds urgenter wordt.

De vervanging zou de E-7 Wedgetail moeten worden, maar het Congres heeft de fondsen daarvoor in de begroting 2026 geprobeerd te schrappen, omdat ze meer willen gaan vertrouwen op nog niet in het veld gebrachte systemen die vanuit de ruimte deze taken kunnen uitvoeren.

Op korte termijn zou het E2D Hawkeye early warning vliegtuig van de marine uitkomst kunnen bieden, maar die kan niet alle taken uitvoeren en heeft ook een veel kleinere bemanning en capaciteit. 

Bron: Air & Space Forces Magazine (Matthew Cox)

VS hebben tientallen bases in het Midden-Oosten

6 augustus - Nick Turse telt 64 bases, garnizoenen en gedeelde installaties van de VS in het Midden-Oosten, waarvan een groot aantal op geheime lokaties, sommige niet permanent aktief. Ze variëren van kleine gevechtsbuitenposten tot gigantische vliegbases in dertien landen: Bahrein, Egypte, Irak, Israël, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië, de Verenigde Arabische Emiraten en Jemen. Hun vijanden weten deze plaatsen vaak wel te vinden, de laatste jaren zijn minstens 14 ervan aangevallen met drones, raketten, mortieren en ballistische geleide wapens voor de korte afstand. Sinds 17 oktober vorig jaar leidde dat tot minstens 145 Amerikaanse slachtoffers (militairen en kontraktanten).

Volgens het Pentagon waren er in 2023 meer dan 30.000 VS-militairen gestationeerd in het Midden-Oosten. In juni waren er meer dan 3800 in Jordanië (anti-ISIS, regionale stabiliteit), 2300 in Saoedi-Arabië (lucht- en raketverdediging en steun voor de US Air Force), 2500 in Irak (adviseurs en trainers), 900 in Syrië (operaties met lokale milities) en 75 in Libanon (contra-terreur). De aantallen variëren in de loop van de tijd. Een vliegdekschip kan bijvoorbeeld 5-6000 bemanningsleden aan boord hebben.

Bron: The Intercept (Nick Turse)   

VS en Saoedi-Arabië houden schietoefening tegen drones

14 september - De VS en Saoedi-Arabië hebben van 8 tot 12 september op het Saoedische Shamal-2 schietterrein voor de tweede keer een schietoefening gehouden tegen drones (unmanned aerial systems - UAS). De naam van de oefening is Red Sands Live Fire Exercise 23.2. Ingezet werd materieel van de Saoedische luchtverdediging en van Task Force 39 van US Army, een experimentele eenheid in het Midden-Oosten voor verdediging tegen drones. TF 39 maakt gebruik van een app die is gebaseerd op crowd-sourcing om de aanwezigheid van drones te detekteren. Ook maakt de taakgroep gebruik van een autonoom transportsysteem om munitie ter distribueren voor de op land gestationeerde wapensystemen. Bij deze oefening werden ook F-15s van de Saoedische luchtmacht en AH-64 Apache gevechtshelikopters van US Army ingezet om de drones te bestrijden. Op de grond waren Joint Terminal Attack Controllers  (JTACs) van de US Air Force en de Saoedische luchtmacht daarvoor actief.

De eerste editie van deze oefening werd afgelopen maart gehouden, de volgende keer is komend voorjaar.

Bron: Breaking Defense (Jaspreet Gill) 

VS trekken delen raketverdediging terug uit Saoedi-Arabië (UPDATE)

11 september - De VS hebben de laatste weken hun meest geavanceerde raketverdedigingssysteem THAAD en batterijen Patriot teruggetrokken uit Saoedi-Arabië, zo bericht Associated Press (AP). Op de vliegbasis Prins Sultan, 115 km ten zuidoosten van de hoofdstad Riyad, waren sinds een aanval met drones en raketten op de Saoedische olie-industrie in 2019 duizenden Amerikaanse troepen gestationeerd. Op basis Prins Sultan was op satellietbeelden een gebied van een vierkante km achter een aarden wal met batterijen Patriots en het geavanceerde THAAD-systeem te zien. Volgens AP vertonen recente beelden lege lanceerplatforms, een woordvoerder van het Pentagon bevestigde dat luchtverdedigingssystemen waren verplaatst. In juli was al aangekondigd dat dit zou gebeuren. Het past binnen de verschuiving van de aandacht van het Midden-Oosten naar Rusland en China.
Saoedi-Arabië heeft ook zijn eigen Patriot raketten en vuurt regelmatig twee projektielen af op inkomende dreigingen. De projektielen kosten 3 miljoen dollar per stuk. In april meldde Griekenland een batterij Patriot uit te zullen lenen aan de Saoedi's.
Eind augustus kondigde het Army Corps of Engineers van de VS (USACE) aan een nieuw terrein voor munitie-opslag in te gaan richten in Jordanië. South MSA (Munition Storage Area) op een niet bekend gemaakte lokatie (vermoedelijk bij Amman) gaat een groot aantal met aarde bedekte munitiemagazijnen omvatten met toegangswegen, werkplaatsen en beveiligd hekwerk. De lokatie is minder onder het bereik van de Iraanse raketten dan de eerdere magazijnen in Qatar die in mei zijn gesloten. Met Jordanië is ook in januari een nieuwe defensie-overeenkomst gesloten waarbij een groot aantal installaties en militaire terreinen ter beschikking komen van het VS-leger. Daarbij zijn vijf vliegbases, een marinebasis (Al-Aqaba aan de Rode Zee), oefenterreinen en een basis voor een snelle-interventiegroep van de mariniers (Camp Tintin bij de grens met Saoedi-Arabië ten zuiden van Aqaba).
Bronnen: Associated Press (Jon Gambrell), Jane's Defence Weekly (Jeremy 
Binnie)
UPDATE: 14 september - De Patriotbatterij die bestemd is voor Saoedi-Arabië is vandaag uitgezwaaid in Griekenland. De Griekse generale staf maakte bekend dat de inzet plaatsvindt ik het kader van het internationale Integrated Air and Missile Defence initiatief (IAMD), een benaming die kennelijk slaat op de multinationale versterking van de Saoedische luchtverdediging. Naast de VS hebben Frankrijk en Engeland eerder verkenningsradars naar de Saoedi's gestuurd.
Bron: Jane's Defence Weekly (Euthymius Petrou, Jermey Binnie)

F-35s van VS en Israël oefenen voor de derde keer samen (UPDATE)

14 oktober - Op 12 oktober hebben Amerikaanse F-35As van het 421ste Expeditionary Fighter Squadron (380ste Air Expeditionary Wing) - ook wel bekend onder de naam Black Widows - en Israëlische F-35Is Adir van het 116e Squadron samen boven Israël geoefend tijdens Enduring Lightning III - de derde editie van deze F-35 oefening.
De F-35s (Joint Strike Fighters) van de US Air Force zijn gestationeerd op vliegbasis al Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten. Het 340ste Expeditionary Air Refueling Squadron van basis Al Udeid in Qatar en het 908ste Expeditionary Air Refueling Squadron van al Dhafra tankten bij met een KC-10 Extender en een KC-135R Stratotanker. Van de kant van Israël leverde het 122ste Squadron luchtverkeerskontrole met hun Nachshon vliegtuigen en dienden de F-16Is van het 115e Squadron als oefenvijand.
Bron: Air Force Times (Stephen Losey)
UPDATE: 16 oktober - Het 77ste Expeditionary Squadron (de 'Gamblers') uit Zuid-Carolina is met zijn F-16s aangekomen op vliegbasis Prins Sultan in Soedi-Arabië bij de 378ste Air Expeditionary Wing.

VS trekken Patriots en luchtmacht terug uit Saoedi-Arabië (UPDATE)

8 mei - De VS trekken twee batterijen Patriot die rond olie-installaties waren opgesteld, 300 militairen terug uit Saoedi-Arabië.Twee squadrons gevechtsvliegtuigen worden teruggetrokken uit de regio.
Twee andere batterijen Patriot, die samen met andere luchtafweer (THAAD) en jachtvliegtuigen de vliegbasis Prince Sultan moeten beschermen, blijven wel.
Het VS-leger heeft een tekort aan Patriots, er zijn er onlangs naar Irak gestuurd om de VS-troepen daar te beschermen en van tijd tot tijd moeten de raketten terug naar de VS voor onderhoud. Twee andere batterijen elders in het Midden-Oosten keren daarom ook terug.
Op de achtergrond speelt het konflikt tussen de VS en Saoedi-Arabië over de lage olieprijzen.
Bron: Associated Press (Lolita Baldor)
AANVULLING: Bloomberg meldt dat de Patriots in Saoedi-Arabië waarschijnlijk worden vervangen door [Patriot PAC-3] systemen van de Saoedi's zelf. In totaal blijven er in de regio meer dan twaalf batterijen Patriot van de VS en één batterij THAAD, die op grotere hoogte doelen kan bestrijken. Netto zijn er nu twaalf VS-gevechtsvliegtuigen minder in de regio.

Mariniers VS oefenen op Saoedische eilanden

27 april - 800 VS-mariniers van de 26ste Marine Expeditionary Unit (MEU) - aan boord van de Parate Amfibische groep van de Bataan in de Perzische Golf - hebben van 20 tot 22 april geoefend op de Saoedische eilanden Karan en Kurayn. Deze liggen bij de oostkust van Saoedi-Arabië in de Perzische Golf.
De oefeningen omvatten verrassingsaanvallen met helikopters (raids) en landingsoperaties, bedoeld om terrein langere tijd te bezetten. Er werden onder meer gevechtsvliegtuigen AV-8B Harriers voor grondaanvallen, CH-53E Super Stallion helikopters, MV-22B Osprey tiltrotors, AH-1Z gevechtshelikopters voor luchtsteun en artillerie ingezet.
De groep van de Bataan (BATARG) omvat het helikopterlandingsschip Bataan (LHD 5) als vlaggeschip, het amfibisch transportdok New York (LPD 21) en het doklandingschip Oak Hill (LSD 51) en wordt beschermd door de geleide-wapen-destroyer Stout (DDG 55).
Bron: Marines.mil, The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

De ontbrekende Patriots in Irak

30 januari - De War Zone vraagt zich af waarom er geen Patriot luchtverdedigingssystemen in Irak waren om de bases van de VS te beschermen tegen de recente vergeldingsaanvallen met Iraanse geleide wapens. Opgemerkt wordt dat de Amerikaanse luchtmacht zich beslist bewust was van de kwetsbaarheid, gezien nog begin januari B-52s werden verplaatst naar het eiland Diego Garcia in de Indische Oceaan, buiten bereik van de Iraanse raketten.
De landmacht van de VS beschikt over 18 Air Defense Artillery Battalions met elk tussen drie en vijf batterijen (een batterij heeft tot acht lanceerders). Twee daarvan zijn opleidingsonderdelen. Vijf andere zijn permanent gestationeerd in Duitsland (2), Zuid-Korea (2) en Japan (1). De rest (11) zijn beschikbaar voor interventies overal ter wereld. Vier daarvan zijn momenteel in Saoedi-Arabië op vliegbasis Prins Sultan (2) en vermoedelijk de olie-installaties van Abqaiq en het olieveld Khurais. Andere rouleren in Qatar (vliegbasis Al Udeid) en de Verenigde Emiraten (Al Dhafra). Een reserve moet er verder altijd zijn en niet alle batterijen zijn steeds paraat.
* De konklusie kan zijn dat er niet genoeg Patriots zijn om wereldwijd de bases van de VS te verdedigen. En dat kennelijk de bescherming van de Saoedische vrienden belangrijker was dan die van de eigen soldaten.
Bron: The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

Griekenland stuurt Patriots naar Saoedi-Arabië

5 februari - Griekenland zegt voorbereidingen te treffen op kosten van de Saoedi's een luchtverdedigingssysteem Patriot met 130 militairen naar Saoedi-Arabië te sturen om daar de energie-infrastruktuur te helpen beschermen. Tegelijkertijd wordt melding gemaakt van de Amerikaanse wens om Patriots te verplaatsen van Saoedi-Arabië naar hun bases in Irak. Daarvoor is echter de toestemming van de Iraakse regering nodig. De VS hebben momenteel vier batterijen Patriot in Saoedi-Arabië.
Het Griekse leger heeft zes squadrons Patriot PAC-3 wapensystemen bij de 350ste Guided Missile Wing van de luchtmacht.
* Het Griekse plan beoogt dus een gat te vullen dat zou vallen als de VS systemen verplaatsen (het zogenaamde backfilling). Volgens een Griekse woordvoerder zou dit plaatsvinden in het kader van een programma waarbij ook de VS, Frankrijk en Engeland betrokken zijn. Ook Italië zou geïnteresseerd zijn in deelname.
* Daarnaast heeft Griekenland in januari een marineschip gestuurd naar het eskader van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle, dat bezig is met een operatie tegen ISIS in Irak en Syrië.
Bronnen: The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick), AFP (Hélène Colliopoulou, John Hadoulis)

De VS-squadrons in het Midden-Oosten (UPDATE)

4 februari - De Air Force Times geeft een overzicht van de squadrons van de US Air Force in drie landen van het Midden-Oosten:
- F-15E Strike Eagles van het 494de Expeditionary Fighting Squadron zijn sinds begin vorige maand verplaatst van vliegbasis RAF Lakenheath naar de vliegbasis Prins Sultan in Saoedi-Arabië. Sinds oktober waren ze in Al Dhafra (VAE).
- F-16 Fighting Falcons van het 555ste Expeditionary Fighting Squadron van Aviano in Italië zijn sinds november op de basis Al Udeid in Qatar.
- F-35A Lighting IIs (JSF) van het 34ste Expeditionary Fighting Squadron uit Utah zijn sinds november in Al Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Ze losten daar het 4e Fighter Squadron, eveneens met F-35A, af.
- Daarnaast is de E-8C JSTARS terug in het Midden-Oosten. Ze kwamen op 16 januari aan op Al Udeid na in oktober te zijn vertrokken. JSTARS is een verkenningsvliegtuig met interne radar dat tevens kan optreden als commandovliegtuig in de luchtoorlog. Vanaf 2001 waren ze in het Midden-Oosten actief. Nu worden ze ingezet in het kader van de operaties Spartan Shield en Sentinel Sentry.
Bronnen: Air Force Times (Stephen Losey), Military.com (Oriana Pawlyk)

NB: Spartan Shield speelt zich af in Koeweit. Met Sentinel Sentry wordt mogelijk de Operatie Sentinel bedoeld, het bewaken van zee-engtes in het Midden-Oosten, zoals de Straat van Hormoez.

UPDATE: 29 juni - In juni zijn F-35s van het 421ste Fighter Squadron (voor de derde keer in een jaar) naar het Midden-Oosten gestuurd. Ze worden gestationeerd op vliegbasis Al Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten onder bevel van Central Command. De F-35 wordt inmiddels ook ingezet voor luchtsteun.

Op vliegbasis Ahmad al-Jaber in Koeweit is de 332ste Air Expeditonary Wing en daartoe behorende onderdelen (o.m. het 407e Expeditionary Support Squadron) gevestigd. Ook vliegtuigen van de 386ste Air Expeditionary Wing van vliegbasis Ali Al Salem in Koeweit komen daar vaak.

Bronnen: Military.com (Oriana Pawlyk), Fox News (Warrior Maven)

B-1 bommenwerpers terug uit Saoedi-Arabië (UPDATE)

29 oktober - De B-1B Lancer strategische bommenwerpers van de VS zijn na een kort verblijf op de vliegbasis Prince Sultan in Saoedi-Arabië weer teruggekeerd naar de VS (vliegbasis Ellsworth in Zuid-Dakota). De onaangekondigde komst van de B-1s van Air Force Global Strike Command naar het Midden-Oosten had ten doel de kapaciteit van de VS duidelijk te maken om snel overal ter wereld middelen in te zetten om over grote afstanden precisieaanvallen uit te voeren (Global Prompt Strike).
Vanuit Saoedi-Arabië oefenden minstens twee B-1s boven de Perzische Golf samen met F-22 Raptor gevechtsvliegtuigen (om vijandelijk luchtruim binnen te dringen) en EA-18 Growlers van de marine (voor elektronische oorlogsvoering).
Terwijl de B-1s terugkeren heeft Strategic Command een aantal B-2 Spirit en B-52 Stratofortress strategische bommenwerpers naar Europa gestuurd om deel te nemen aan de jaarlijkse wereldwijde nukleaire oefening Global Thunder (commandovoering, paraatheid van de kernmacht).
Daarnaast is op 18 oktober een groep F-15E Strike Eagles van het 494de Fighter Squadron vanuit Lakenheath in Engeland aangekomen op de vliegbasis Al Dahfra in de Verenigde Arabische Emiraten. Daar zijn al meer F-15s gestationeerd, verder F-35A Lightning IIs, E-3 Sentry radarvliegtuigen en RQ-4 Global Hawk drones.
Bronnen: Military.com (Oriana Pawlyk), Air Force Times (Stephen Losey)
UPDATE: 3 november - Een B-52H van de VS, vergezeld door vier Saoedische F-15Cs heeft op 1 november laag over vliegbasis Prince Sultan gevlogen. Deze B-52 maakt momenteel deel uit van de Bomber Task Force van de VS-luchtmacht in Europa.
Bron: Defence Blog

Pentagon stuurt meer troepen naar Saoedi-Arabië

11 oktober - Het Pentagon stuurt 1800 militairen, twee squadrons gevechtsvliegtuigen (waarschijnlijk F-15), een air expeditionary wing (staf voor meerdere squadrons plus tankvliegtuigen en verkenningsvliegtuigen), [Airborne Warning and Control System (AWACS) aircraft], twee batterijen Patriot raketverdediging en een Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) systeem naar Saoedi-Arabië in het kader van de konfrontatie met Iran. Sinds mei waren er op verzoek van Central Command eerder al 11.000 VS-militairen daarheen gestuurd, waaronder 3000 sinds half september (aanval op Saoedische olie-installaties).
De versterking komt op het moment dat de inzet van het vliegdekschip Abraham Lincoln in de regio ten einde loopt (die kan worden verlengd).
Bronnen: USA Today (Tom Vanden Brook), The Washington Post, Military Times (Aaron Mehta)
AANVULLING: Wat betreft de luchtmacht, in mei werd een bommenwerper task force gestuurd naar vliegbasis Al Udeid in Qatar, in juni F15Es naar Al Dhafra in de Verenigde Emiraten.

Patriot raketverdediging en radars VS naar Soedi-Arabië

26 september - Het Pentagon heeft besloten een batterij Patriot voor raketverdediging en vier Sentinel radarinstallaties met 200 militairen naar Saoedi-Arabië te sturen om het land tegen verdere luchtaanvallen te beschermen.
Twee extra batterijen Patriot en een Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) systeem moeten zich voorbereiden om te kunnen vertrekken, indien gewenst.
Inmiddels is ook de vliegbasis Prince Sultan in de centrale woestijn 80 km van de hoofdstad Riyad heropend. Hier zijn 120 VS-militairen van de 621ste Contingency Response Wing afgelopen zomer begonnen met werkzaamheden om het vliegveld gereed te maken. Een batterij Patriot en 500 militairen zijn daar inmiddels gestationeerd. Een squadron F-22 kan mogelijk volgen.
Prince Sultan was tot 2003 (Irakoorlog) een VS-basis waar het Combined Air Operations Center van Central Command was gevestigd. Dat verhuisde toen naar Qatar.
Saoedi-Arabië zelf heeft de laatste jaren zes bataljons Patriot (elk bestaande uit meerdere batterijen) gekocht van Raytheon.
Bronnen: Military Times (Meghann Myers), Military.com (Richard Sisk), The New York Times (Helene Cooper), The Wall Street Journal (Gordon Lubold, Nancy A. Youssef)

Aantal special forces VS in Midden-Oosten neemt toe

25 september - The Intercept behandelt de toenemende rol van de 4000 special forces van de VS (waaronder SEALS van de marine, Green Berets van de landmacht en Raiders van de mariniers) in de schaduwoorlogen van het Midden-Oosten. Aan het begin van deze decade waren meer dan 80% van deze overzeese commando´s gestationeerd in het Midden-Oosten in ruime zin (van Noordoost-Afrika tot Centraal- en Zuid-Azië). In 2017 was dat afgenomen tot 50%, maar dit jaar is het aantal weer gestegen tot 62%. Naast Operation Inherent Resolve (tegen ISIS) en Operation Freedom's Sentinel (tegen de Taliban) is daar nu ook Operation Yukon Journey bijgekomen, de steun voor de Saoedische coalitie tegen de Houthi's. Deze Amerikaanse oorlogen worden nu gekarakteriseerd door een combinatie van Special Operation Forces, contractanten (huurlingen), lokale bondgenoten van het leger en de CIA en luchtsteun.
* Deze lichte voetafdruk moet de hoofdmacht van het VS-leger vrijmaken om Rusland en China aan te pakken.
Bron: The Intercept (Nick Turse)

Luchtafweer rond de Saoedische olie-installaties

17 september - Reuters belicht de Saoedische luchtverdediging in verband met de aanval met drones en kruisraketten op olie-installaties van Aramco bij Abqaiq en Khurais. Het belangrijkste Saoedische wapensysteem voor de luchtafweer is de Patriotraket die rond grote steden en installaties is opgesteld. De Patriot heeft een aantal ballistische raketten die door de Houthi-rebellen in Jemen de laatste tijd zijn afgevuurd kunnen onderscheppen. Het systeem heeft echter moeite met laagvliegende drones en kruisraketten, die vaak onder de radar vliegen. Vanwege de kromming van de aarde zijn ze slecht zichtbaar voor de radar en drones zijn relatief klein. De lange grenzen met Irak en Jemen zijn een bijkomend probleem.
Een analyse van het Center for Strategic and International Studies (CSIS) vindt auteurschap van de Houthi's (ze claimen de aanvallen) "tot op zekere hoogte technisch geloofwaardig". Khurais ligt op 770 km van de Jemenitische grens en Abqaiq 200 km verder. De Houthi's beschikken over systemen die tot 1500 km reiken. Vermoedelijk hebben deze GPS-precisie en TERCOM (Terrain Contour Matching) als navigatiesysteem. Gebruik van satellieten voor de navigatie is dan niet nodig. Assistentie van Iran en/of Hezbollah lijkt CSIS wel waarschijnlijk in dit scenario.
Een expert op Twitter (Michael Duitsman @DuitsyWasHere) beschrijft de nabijluchtverdediging bij Abqaiq: een batterij Shahine luchtdoelraketten (Frans systeem uit begin jaren tachtig), drie of vier secties luchtafweergeschut elk met 2 dubbele 35 mm kanonnen en vuurkontrole. De radar reikt niet verder dan 20 km. De systemen zijn niet geschikt tegen kruisraketten of drones.
Een Patriotstelling in de buurt van de installaties was mogelijk niet actief. Bovendien kan de radar van de Patriot maar over een boog van 120 graden kijken en is dus te omzeilen.
Bronnen: Reuters (Stephen Kalin, Sylvia Westall), CSIS (Anthony H. Cordesman)

VS sturen 500 militairen extra naar Saoedi-Arabië (UPDATE 2)

18 juli - De regering van de VS treft voorbereidingen om 500 extra militairen naar Saoedi-Arabië te sturen, naar verwachting naar de vliegbasis Prins Sultan in de woestijn ten oosten van de hoofdstad Riyadh. Volgens de New York Times is dit onderdeel van de 2000 militairen die naar de hele regio worden gestuurd in verband met de konfrontatie met Iran. Ze moeten inlichtingen verzamelen en VS-troepen die daar al zijn beschermen. Daar horen gevechtsvliegtuigen [F-22] en luchtverdediging (Patriot raketten) bij. Momenteel zijn er volgens CNN aanwijzingen (satellietbeelden) dat de plaatsing van Patriots bij de hoofdstad en de legering van VS-troepen sinds half juni worden voorbereid door genietroepen van de luchtmacht.
Bronnen: CNN (Barbara Starr, Zachary Cohen), New York Times (Thomas Gibbons-Neff)
UPDATE: 19 juli - De F-22 Raptors zijn gestuurd naar vliegbasis Al Udeid in Qatar (voor het eerst). Het personeel is van de 1ste Fighter Wing en de 19e Wing met steun van de 533ste Air Base Wing. Deze trainen samen en vormen een parate interventiemacht voor de VS.
Een door de luchtmacht verstrekte foto laat vijf F-22s zien vliegende boven Al Udeid. Volgens The Aviationist gaat het zeker om negen toestellen.
Bron: Defence Blog, Al Jazeera, The Aviationist (David Cenciotti)
UPDATE 2: 19 juli - Bij de batterij Patriot-raketten is wat onduidelijk of het over een nieuwe troepenzending gaat. In september vorig jaar was namelijk een plan bekend geraakt (via de Wall Street Journal) om twee batterijen terug te trekken uit Koeweit en uit Bahrein en Jordanië elk één. Het kan ook zijn dat een van deze onderdelen niet wordt teruggehaald, maar verplaatst. Jane's Defence Weekly heeft de situatie geïnventariseerd: een batterij op vliegbasis Isa in het zuiden van Bahrein is op 27 oktober ingepakt, de tweede in Riffa is er nog; de batterij op vliegbasis Shaheed Muwaffaq (Al-Azraq) is op 8 oktober ontmanteld, alle drie batterijen in Koeweit zijn er nog.
Een  batterij is Saoedi-Arabië zou volgens Jane's op een nog lege plek voor Patriots op de vliegbasis Prince Sultan kunnen komen. Daar is nog geen Saoedische batterij, naar Jane's vermoed omdat veel Saoedische Patriots zijn ingezet bij de oorlog in Jemen.
* Dan zou het dus een vorm van backfilling zijn, indirekte steun aan de oorlog in Jemen.
Bron: Jane's Defence Weekly (Jeremy Binnie)

NAVO bevestigt plan om THAAD raketsysteem naar Roemenië te sturen (UPDATE)

11 april - De NAVO heeft bevestigd dat de VS van plan zijn om tijdelijk het THAAD (Terminal High Altitude Area Defense System) wapensysteem uit Fort Hood in Texas naar Roemenië te sturen in het kader van de Ballistic Missile Defence van de NAVO. De THAAD komt onder operationele kontrole van de NAVO en wordt ingezet in Deveselu tegen dreigingen van buiten het Euro-Atlantisch gebied, aldus de NAVO.
Het onderdeel met THAAD in Texas hoort bij de 69ste Air Defense Artillery Brigade en gaat de Naval Support Facility in Deveselu beschermen. Daar is het Aegis Ashore raketschild geïnstalleerd, dat dus nu op zijn beurt verdedigd moet worden tegen ballistische raketten voor korte en middellange afstand in het laatste deel van hun baan, binnen of buiten de atmosfeer (de rol van THAAD). De achtergrond ervan is dat er technische werkzaamheden moeten plaatsvinden aan de Aegis Ashore Ballistic Missile Defence installatie. Het werk maakt deel uit van de United States European Phased Adaptive Approach (EPAA - het Europese deel van het Amerikaanse ruimteschild) dat in 2009 werd aangekondigd.
Bron: Defence Blog
AANVULLING: EPAA bestaat uit de AN/TPY radar in Turkije en twee Aegis Ashore raketsystemen. Het tweede - in Polen op de basis Redzikowo - is vertraagd vanwege bouwtechnische problemen.
THAAD werd afgelopen maand ingezet in Israël en gestationeerd op Guam sinds 2013 en in Zuid-Korea sinds 2017. Het systeem is verkocht aan de Verenigde Emiraten en inmiddels is ook een overeenkomst gesloten met Saoedi-Arabië.
Bron: Defense News (Jen Judson)
UPDATE: 6 mei - Het 10e Army Air and Missile Defense Command heeft bekend gemaakt dat de THAAD radar en lanceerders per transportvliegtuig C-17 Globemaster III zijn aangekomen op vliegbasis Mihail Kogalniceanu.
Bron: Defence Blog

Gaat Saoedi-Arabië ballistische raketten produceren?

23 januari - Satellietbeelden suggereren dat Saoedi-Arabië een fabriek voor ballistische raketten heeft gebouwd. Deze zou zich bevinden op een al langer bestaande raketbasis in al-Watah, ten zuidwesten van Riyad. Door de Washington Post geraadpleegde experts denken dat het gaat om een installatie waar raketmotoren worden gebouwd en getest, waarschijnlijk voor raketten met vaste brandstof. Met de bouw van het kompleks zou in 2013 zijn begonnen. Van de basis werden dat jaar door Jane's Defence Weekly al beelden gepubliceerd. Er werd toen verondersteld dat er van China gekochte raketten stonden opgesteld.
Bron: The San Francisco Chronicle (Paul Sonne)

De rol van de Arabische Golfstaten in de Hoorn van Afrika

23 september - Deutsche Welle brengt een achtergrondartikel over de toenemende rol die de Golfstaten spelen in de Hoorn van Afrika. De economische en militaire ambities worden onder meer belicht door Alex de Waal van de World Peace Foundation bij Tufts University in de VS: "Rond tien jaar geleden begonnen de Saoedi's plannen te ontwikkelen voor een Rode Zeevloot en het kontroleren van de Rode Zee. Een van de redenen daarvoor was de angst dat, als de Iraniërs de Straat van Hormoez [de uitweg vanuit de Perzische Golf tussen Iran  en de VAE] zouden blokkeren, de Saoedi's een alternatieve transportweg voor hun olie nodig hadden. Dus begonnen ze pijpleidingen en olieraffinaderijen aan de kust van de Rode Zee te bouwen en moesten daarom de veiligheid aan beide kanten van de Rode Zee verzekeren. De Emiraten hadden vergelijkbare plannen voor de aanleg van havens en infrastruktuur.
Ook de militaire dimensie wordt belicht. De oorlog in Jemen draait voor een behoorlijk deel hierom. De VAE hebben een basis in Eritrea en Djibouti huisvest Saoedische troepen.
Het resultaat van al deze ontwikkelingen is een politieke verschuiving in de Hoorn van Afrika. Ethiopië en Eritrea beginnen zich steeds meer de oriënteren op Saoedi-Arabië in plaats van op de Afrikaanse Unie.
Bron: Deutsche Welle (Sella Oneko)

Oefening van Saoedi-Arabië met de VS

5 september - Volgende week zal vanaf de vliegbasis Prince Sultan de oefening Prevention Shield 2 worden gehouden door het Saoedische en het VS-leger. Ook de Saoedische civiele verdediging is hierbij betrokken. Een van de doelen is "beheersing van een crisis die het gevolg is van de inzet van massavernietigingswapens", meldt Asharq Al-Awsat.
Bron: Asharq Al-Awsat