Pentagon wil operaties in Groenland uitbreiden

21 maart - Northern Command van het Pentagon wil een nieuwe overeenkomst met Denemarken sluiten om hun operaties in Groenland uit te breiden naar drie terreinen extra. Ook zullen de operaties van de special forces van de VS op het eiland worden uitgebreid. Dit kwam naar voren toen de commandanten van Northern en Southern Command gehoord werden tijdens een zitting van het Armed Services Committee van de Senaat.

Een en ander maakt deel uit van een groter plan om de beschikbare havens en vliegvelden uit te breiden in arctische gebieden zoals Alaska, Canada en Groenland.

De VS hebben nu in Groenland de basis Pituffik Space Base (voorheen Thule Air Force Base) in het noorden. De drie nieuwe terreinen komen in andere delen van Groenland. Er is ook een aanbesteding voor de modernisering en uitbreiding van de landingsbaan van Pittufik en de infrastruktuur van de basis zal worden gemoderniseerd.

Deze week werd ook bekend dat Deense troepen begin dit jaar voorbereidingen hadden getroffen voor een gewapend konflikt met de VS, nadat president Trump een claim op het eiland had gelegd. Het ging onder meer om de aanleg van voorraden bloedcontainers om gewonden te verzorgen en explosieven om landingsbanen op te blazen op twee lokaties waaronder de hoofdstad Nuuk. Zo moest verhinderd worden dat vliegtuigen van de VS zouden landen.

Bron: Task and Purpose (Nicholas Slayton)

Militaire hulp van VS aan Israël 17,9 miljard dollar sinds 7 oktober 2023

7 oktober - De militaire hulp van de VS aan Israël sinds de huidige oorlog in Gaza begon, bedroeg eind september het recordbedrag van minstens 17,9 miljard dollar volgens een rapport van het Cost of War projekt. Daarnaast is nog 4,86 miljard extra uitgetrokken voor het opvoeren van de militaire operaties van de VS in de regio in deze periode. Daarbij inbegrepen zijn de kosten voor een door de Amerikaanse marine geleide kampanje tegen de Houthi's in Jemen, die uit solidariteit met Gaza koopvaardijschepen in de Rode Zee beschieten. De opgevoerde militaire hulp voor Egypte komt hier nog bovenop.

De militaire steun aan Israël bedroeg sinds 1959 in totaal 251,2 voor inflatie gekorrigeerde dollars. Een overeenkomst tijdens de regering Obama had het jaarlijkse bedrag van de steun aan Israël vastgesteld op 3,8 miljard tot 2028. De huidige steun omvat onder meer 4,4 miljard aan waarde vanuit Amerikaanse arsenalen en gebruikt materieel. Het gaat veelal om munitie, artilleriegranaten 2000-ponders om bunkers te vernietigen, precisiegeleide bommen, verder geweren en vliegtuigbrandstof. Er is 4 miljard uitgegeven om de raketverdediging van Iron Dome en David's sling aan te vullen.

Bron: Associated Press (Ellen Knickmeyer)

ZIE OOK: Cost of War Project, United States spending on Israel's military operations and related US operations in the region, October 7 2023 - September 30, 2024

Artikel 5 van de NAVO minder waterdicht dan vaak gedacht

20 juni - Bij The Conversation wijzen twee politicologen erop dat het bijstandsartikel van de NAVO - Artikel 5 - minder verplichtend is dan vaak wordt gedacht. Het artikel zegt dat een gewapende aanval tegen een lid van de NAVO in Europa of Noord-Amerika zal worden beschouwd als een aanval tegen alle leden van het bondgenootschap en dat de lidstaten dan te hulp schieten. Er wordt echter geen duidelijke definitie van het begrip gewapende aanval gegeven. 

Dit was van belang in februari 2020 toen Turkije verzocht om militaire bijstand tegen Russische en Syrische aanvallen op zijn militairen bij Idlib in het kader van de interventie in de Syrische burgeroorlog. Turkije was overigens eerst zelf Syrië binnengevallen, hetgeen toepassing van Artkkel 5 al dubieus zou maken, omdat dit geen geval van legitieme zelfverdediging was. De bondgenoten kozen ervoor om de bijstand sowieso niet te geven, aangezien ze het geweldsniveau tegen Turkije onvoldoende vonden om te spreken van een gewapende aanval.

Zelfs als de leden van de NAVO besluiten Artikel 5 van kracht te laten zijn in een bepaalde situatie, kan elke lidstaat zelf beslissen hoe ze willen optreden. Artikel 5 is tot nu toe alleen ingeroepen na de aanval van 11 september 2001 op de VS. 13 NAVO-landen hebben toen vliegtuigen gestuurd om te helpen het Amerikaanse luchtruim te bewaken. Maar de meeste NAVO-landen zonden geen militairen naar Afghanistan voor de oorlog tegen de Taliban (Operatie Enduring Freedom). De NAVO als geheel kwam daar pas later in actie, maar dan met een mandaat van de VN (ISAF).

Er zijn ook nog geografische beperkingen voor NAVO-steun op basis van Artikel 5. Toen Engeland in 1982 oorlog voerde met Argentinië over de Falklandeilanden werd het NAVO-verdrag niet toegepast, omdat dit alleen geldt voor de Noord-Atlantische regio.

Bron: The Conversation (Dan Reiter, Brian Greenhill)

Finland stelt bases in Lapland ter beschikking van de VS (UPDATE)

18 december - Finland en de VS hebben een Defence Cooperation Agreement (DCA) gesloten over bilaterale militaire samenwerking. Beide landen hebben al sinds begin jaren negentig een nauwe samenwerking op dit gebied en dat is nu vastgelegd in een overeenkomst, die het Finse parlement nog moet goedkeuren. Daarbij krijgen de VS toegang tot en gebruik van Finse militaire installaties en terreinen voor onder meer de opslag van militair materieel, voorraden en goederen en kunnen ze vliegtuigen, schepen en voertuigen verplaatsen op Fins grondgebied. Het noordelijke deel van het land (Lapland) is daarbij vooral belangrijk, vijf van de vijftien bases waar de VS gebruik van kunnen maken liggen daar. Daaronder valt ook Rovajärvi, het grootste militaire oefenterrein in West-Europa, dat bruikbaar is voor brigadeoefeningen. Daarnaast de Lapland Air Command Air Base (vliegbasis voor F-18s en in de toekomst F-35s) en het Jaeger Brigade Garrison in Rovaniemi. Ook de militaire depots van Tervola en Veitsiluoto komen voor de VS beschikbaar. De meest noordelijke van de bases is de Border Guard Base in Ivalo, 50 km van de Russische grens op de route naar Moermansk. Aan de Russische kant ligt de 80ste Gemotoriseerde Infanteriebrigade in Alakurtti, de arctische brigade van Rusland.

Enkele dagen geleden werd een dergelijke overeenkomst tussen Zweden en de VS gesloten, ook met inbegrip van de noordelijke Zweedse bases. Met Noorwegen was er al veel langer een DCA, waarbij overigens ook beperkingen voor de Amerikaanse activiteiten waren afgesproken. Ook met IJsland is er al lang zo'n overeenkomst.

Bron: The Barents Observer (Atle Staalesen)

AANVULLING: Bij de Zweedse bases gaat het volgens de Barents Observer om 14 bases, waarvan vier in het hoge noorden: de vliegbases bij Luleå en Vidsel, en het gebied van het artillerieregiment en legerkamp van Boden en dat van de Lapland Jaeger Brigade bij Kiruna.

UPDATE: 19 december - Nu is er ook met Denemarken een defensieovereenkomst van de VS. De Amerikanen krijgen de mogelijkheid om op de bases Karup, Skrydstrup en Aalborg permanent soldaten te stationeren en er wapens en materieel op te slaan. Ook op het gebied van training en logistiek zal meer worden samengewerkt.

De onderhandelingen met Denemarken waren begin 2022 gestart. De overeenkomst moer worden goedgekeurd door het Deense parlement, hetgeen een jaar in beslag kan nemen. De verbintenis geldt voor tien jaar, gedurende welke tijd er niet kan worden opgezegd.

Bron: Bloomberg (Sanne Wass)

VS verschuiven deel militaire steun voor Egypte naar Taiwan en Libanon

14 september - De regering Biden heeft het Congres geïnformeerd dat 85 miljoen dollar militaire steun die bestemd was voor Egypte zal verschuiven naar Taiwan (55 miljoen) en Libanon (30 miljoen). De VS leveren nog steeds meer dan een miljard dollar aan militaire financiering aan Egypte ondanks het feit dat de huidige president Sisi in 2014 via een staatsgreep aan de macht is gekomen. Een deel van deze som (320 miljoen) is echter afhankelijk gemaakt van de vooruitgang die Egypte zou boeken bij de behandeling van politieke gevangenen. Daarvan wordt nu 85 miljoen niet uitgekeerd, de resterende 235 miljoen krijgt Egypte gewoon wel.

In juli was een nieuw wapenpakket voor Taiwan aangekondigd ten bedrage van 345 miljoen dollar.  

Bron: CNN (Jennifer Hansler, Natasja Bertrend)

Filippijnen in gesprek over meer VS-bases

14 september - De VS en de Filipijnen zijn in gesprek over nieuwe bases voor de VS, volgens de Filipijnse ambassadeur in de Verenigde Staten. Als onderdeel van de bilaterale Enhanced Defense Cooperation Agreement van 2014 kunnen de VS met roulerende militairen beschikken over vijf bases op de eilanden voor opslag van munitie, brandstof en medicijnen. Opslagdepots en andere infrastruktuur mogen worden gemoderniseerd. Van deze laatste mogelijkheid is overigens nog niet gebruik gemaakt. Wel is op vliegbasis Cesar Basa op Luzon een magazijn gebouwd.
Het document van 2014 noemde als lokaties vliegbasis Antonio Bautista (Palawan); vliegbasis Benito Ebbed (Mactan); Fort Magsaysay (Cebu); Nuyeve Ecija en vliegveld Lumbia (Cagayan de Oro). De VS hebben volgens een expert om acht bases gevraagd, waaronder mogelijk een marinebasis.
Bron: The Defense Post (Inder Singh Bisht)

Toegang tot Slowaakse bases voor US Air Force

12 januari - De regering van Slowakije heeft een defensie-overeenkomst met de VS goedgekeurd, waardoor de Amerikaanse luchtmacht toegang krijgt tot Slowaakse vliegbases. Het gaat niet om een permanente inzet van vliegtuigen, maar om incidenteel (mede)gebruik in geval van krisis of oorlog. De VS kunnen nu gebruik maken van twee Slowaakse vliegvelden bij Sliac en Malacky, verdere konkrete planning kan plaatsvinden via vervolgovereenkomsten. Slowakije kan daarbij aanspraak maken op 100 miljoen dollar aan financiering door de VS.
Slowakije grenst in het oosten aan de Oekraïne. Met 23 andere NAVO-landen bestaan vergelijkbare verdragen (Defence Cooperation Agreements - DCA), waaronder alle landen aan de oostgrens van het NAVO-gebied.
Bron: Reuters (Jan Lopatka)

Trumps regels voor drone-aanvallen vrijgegeven

1 mei - Op basis van verzoeken om openbaarmaking heeft de regering Biden een deel van de regels voor 'directe aktie' in het kader van terreurbestrijding, die in oktober 2017 werden uitgevaardigd door president Trump, openbaar gemaakt. Het gaat om richtlijnen voor drone-aanvallen en commando-akties buiten oorlogsgebieden. De regels waren in eerste instantie door de nieuwe regering opgeschort voor evaluatie gedurende 60 dagen, nu waarschijnlijk verlengd tot zes maanden. In de praktijk betekent het, dat voor aanvallen buiten Irak, Syrië en Afghanistan weer goedkeuring van het Witte Huis nodig is via een groepsproces met deelname van verschillende diensten (zoals onder Obama sinds mei 2013).
De nog wel gecensureerde documenten laten, zoals al bekend was, zien dat onder Trump de commandanten te velde meer de vrije hand kregen, als ze bleven binnen ruime "operationele uitgangspunten". Een daarvan was dat het vrijwel zeker moest zijn dat er geen burgerslachtoffers zouden vallen. Van die regel kon echter worden afgeweken, zolang bepaalde bureaukratische procedures werden gevolgd voor goedkeuring. Bij het onderzoek is gebleken dat de regel eigenlijk alleen voor vrouwen en kinderen werd gehandhaafd. Bij volwassen mannen was een 'redelijke' mate van zekerheid voldoende. Betrouwbare gegevens hierover zijn overigens in tal van situaties nauwelijks te krijgen.
Bron: The New York Times (Charlie Savage)

ZIE OOK: Commentaar American Civil Liberties Union (ACLU) met link naar document

Militaire eenheden in Washington DC in verband met de demonstraties (UPDATE)

2 juni - Rond 1600 VS-militairen in actieve dienst worden nu vlak buiten de hoofdstad Washington DC in gereedheid gehouden om op te treden tegen demonstranten.
De troepen komen uit Fort Bragg in de staat Noord-Carolina en Fort Drum in New York. Ze zijn ingevlogen en in staat van paraatheid.
Het gaat om de volgende eenheden:
- Een infanteriebataljon, aangeduid als Task Force 504 uit Fort Bragg, een snelle interventie-eenheid die deel uitmaakt van de Immediate Response Force van de landmacht.
- Het hoofdkwartier van de 16e Brigade Militaire Politie uit Fort Bragg.
- Het 91ste bataljon Militaire Politie uit Fort Drum. De MP's zijn vergelijkbaar met de marechaussee, maar doen normaal gesproken geen politiediensten.
Ingezet in het distrikt Columbia (de officiële naam van de hoofdstad) zijn tevens 2700 leden van de Nationale Gardes van Washington DC, Utah, New Jersey, Indiana, Zuid-Carolina en Tennessee. Zij ondersteunen de politie-inzet.
Bron : Military.com (Hope Hodge Seck)
UPDATE: 3 juni - Associated Press en Politico berichten over onenigheid tussen Witte Huis en Pentagon over het terugsturen van 200 infanteristen van de 82ste Airborne divisie na twee dagen in Washington. Dit zal Task Force 504 betreffen (het 504e regiment is een van de bestanddelen van de 82ste divisie).
Bronnen: Associated Press (Lolita C. Baldor), Politico (Lara Seligman, Meredith McGraw)

De geheime noodplannen voor de VS-regering

18 maart - De viruskrisis heeft - net als na 9/11 - in de VS de aandacht gevestigd op de geheime plannen voor de zogeheten continuity of government, de procedures die het voortbestaan van de regering onder katastrofale omstandigheden moeten veiligstellen. Bill Arkin heeft hierover voor Newsweek een overzichtsartikel geschreven met een aantal nieuwe onthullingen.
Meer dan drie weken geleden is opdracht gegeven de noodplannen - met kodenamen Octagon, Freejack en Zodiac - te aktualiseren. De bevelhebber van Northern Command - de troepen in de VS zelf - speelt hierbij een cruciale rol.
Daarnaast heeft het Pentagon afgelopen vrijdag aanvullende binnenlandse richtlijnen uitgevaardigd, die al het geüniformeerd personeel op of in de buurt van hun bases koncentreren. De uitzondering wordt gevormd door personeel met 'essentiële missies'. Daartoe behoren meer dan een dozijn geheime opdrachten, die vallen onder drie belangrijke noodplannen:

VS-marine wil nieuw observatiesysteem tegen onderzeeërs

21 februari - De US Navy ontwikkelt een nieuw snel inzetbaar diepzeesysteem om vijandelijke onderzeeërs te detekteren. Dit zou bestaan uit reeksen grote actieve sonars (sonar arrays) met boeien, die schepen op een bepaalde plek in de oceaan kunnen plaatsen vanuit scheepscontainers.
Het Office of Naval Research (ONR) heeft een kontrakt uitgeschreven voor een Affordable Mobile Anti-Submarine Warfare Surveillance System (AMASS). De ontwikkeling is nog in een pril stadium.
Het nieuwe systeem is een aanvulling op al bestaande netwerken van passieve sensoren - het bekendste is het Sound Surveillance System (SOSUS), waarvan de eerste versie al dateert uit 1959. Actieve sonarsystemen detecteren dreigingen door geluidspulsen uit te zenden. Passieve systemen vangen geluiden van onderzeeërs en oppervlakteschepen op. AMASS is een reaktie op toegenomen activiteit van Russische onderzeeërs in de buurt van de oostkust van de VS.
Bron: The Drive - The War Zone (Joseph Trevithick)

Filipijnen willen veiligheidsverdrag met de VS opzeggen (UPDATE)

12 februari - De regering van de Filipijnen heeft een nota aan de ambassade van de VS gestuurd waarbij de Visiting Forces Agreement (VFA) wordt opgezegd. Deze overeenkomst uit 1998 staat het VS-leger toe om op de Filipijnen te trainen. De opzegging wordt na 180 dagen definitief, tenzij beide partijen te kennen geven deze overeenkomst toch te willen handhaven. De aanleiding zou volgens Associated Press zijn dat de VS het visum hadden ingetrokken van senator Ronald dela Rosa, een trouwe bondgenoot van president Duterte. Dela Rosa zou zich schuldig hebben gemaakt aan schending van de mensenrechten bij de drugsbestrijding in zijn tijd als hoofd van de Nationale Politie. Daarnaast speelt ook mee de kwestie van de jurisdictie over VS-militairen die tijdens hun verblijf op de Filipijnen misdrijven begaan.
De VFA verleent legale status aan grote aantallen VS-militairen, oorlogsschepen en vliegtuigen, die de Filipijnen kunnen binnengaan voor gezamenlijke oefeningen. De opzegging laat de Enhanced Defense Cooperation Agreement van 2014 in stand, waarbij het VS-leger bepaalde kazernes, magazijnen en wapendepots mag bouwen. En er is ook nog het Mutual Defense Treaty van 1951 over wederzijdse hulp bij een gewapende aanval.
Bronnen: Associated Press (Jim Gomez), Reuters
UPDATE: 13 februari - De multinationale oefening Balikatan (schouder aan schouder) van de VS en het Filipijnse leger zal dit jaar nog doorgaan, aldus de Filipijnse minister van defensie Delfin Lorenzana. De oefening (jaarlijks sinds 35 jaar) valt binnen de 180 dagen bedenktijd. Daarna zullen er volgens de minister geen gezamenlijke oefeningen meer plaatsvinden. Balikatan 2019 was vorig jaar van 1 tot 12 april. Er deden 4000 Filipijnse, 3500 Amerikaanse en 50 Australische militairen aan mee. Geoefend werd op de eilanden Luzon en Palawan in landingen (mariniers), operaties in stedelijke omgeving, luchtmobiele operaties en terreurbestrijding.
Bron: Stars and Stripes (Matthew M. Burke)

Oorlogsschip VS vaart langs de Venezolaanse kust

31 januari - Het kustslagschip Detroit (LCS-7) van de Amerikaanse marine heeft op 21 januari een vrije navigatie operatie (FONOP) uitgevoerd op een kleine 50 km van de Venezolaanse kust ter hoogte van de hoofdstad Caracas.
De Detroit voer op 31 oktober uit vanaf de thuishaven Mayport in Florida om in het kader van Southern Command steun te verlenen aan Operatie Martillo. Tijdens de FONOP werd het schip gevolgd door een Venezolaanse patrouilleboot. De Detroit verzamelde ook inlichtingen.
Operatie Martillo (sinds 2012) is een multinationale operatie waaraan naast de VS, Engeland, Spanje en Canada ook Nederland en een aantal Latijns-Amerikaanse landen deelnemen. Het doel is bestrijding van drugssmokkel en de orde handhaven op zee. Nederland heeft zijn eigen parallelle marine-operatie die Caribbean Venture heet.
Bron: Business Insider (Christopher Woody)

Griekenland ratificeert vernieuwd defensieverdrag met VS

30 januari - Het Griekse parlement heeft de vernieuwde defensie-overeenkomst met de VS goedgekeurd. Het is een aanpassing van de in 1990 afgesloten Mutual Defence Cooperation Agreement (MDCA). Daarbij komen onder meer de vliegbases Larissa en Stefanovikio beschikbaar voor het VS-leger. Ze mogen daar trainen, bijtanken, tijdelijk onderhoud plegen, materieel opslaan en van de bases gebruik maken in geval van nood (emergency response). De Amerikaanse marine krijgt ook op basis van een waarschuwingstijd van 48 uur toegang tot de haven Alexandroupolis aan de Thracische kust. De VS hebben vorig jaar afgelopen jaar 2,3 miljoen dollar betaald om een in 2010 gezonken baggerschip te bergen dat een deel van deze haven blokkeerde.
In Larissa gaan de VS 12 miljoen euro investeren en in Marathi, een deel van de Amerikaanse basis Souda op Kreta nog eens 6 miljoen.
Bron: The Defense Post

Luchtmacht Singapore oefent in het buitenland

9 december - Singapore en de VS hebben een principeakkoord gesloten over het stationeren van een squadron van de luchtmacht van Singapore op het VS-eiland Guam in de Stille Oceaan voor oefendoeleinden. Er zullen hangars, platforms en bijgebouwen worden gebouwd. Een en ander zal overigens pas in 2029 klaar zijn.
De overeenkomst heeft ook betrekking op de inzet van F-15SGs, F-16s en Gulfstream 550 radarvliegtuigen (early warning) van Singapore op vliegbasis Andersen in Guam. De F-16s zullen worden vervangen door de F-35.
Singapore heeft zelf te weinig ruimte om met de luchtmacht te oefenen. Daarom hebben ze al detachementen voor het trainen van de piloten in Australië en Frankrijk en verschijnen hun vliegtuigen ook regelmatig in India en Thailand.
Singapore is ook de belangrijkste plaats voor onderhoud aan de kustslagschepen van de VS-marine in het westelijk deel van de Stille Oceaan. Er is plaats voor vier van deze schepen tegelijk. De marinebasis Changi is tevens de enige haven in Zuidoost-Azië die diep genoeg is om de vliegdekschepen van de VS te ontvangen.
Bron: Defense News (Mike Yeo)

B-52 landt voor het eerst op Kreta

9 november - De luchtmacht van de VS heeft voor het eerst een B-52 bommenwerper laten landen op Kreta bij de Naval Support Activity Souda Bay. De B-52 werd omgeleid vanwege slecht weer op de bestemming.
Souda Bay (Crete Naval Base) is de tweede marinebasis in omvang (capaciteit om oorlogsschepen te huisvesten) van de Griekse marine en de belangrijkste basis voor de NAVO en de VS in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Het is bovendien de enige diepzeehaven in Zuid-Europa en de Middellandse Zee die in staat is om de grootste vliegdekschepen te ontvangen. Voor de US Navy zijn de enige andere opties Norfolk Naval Station in de VS en Dubai in de Perzische Golf.
Bron: Defence Blog

VS en Griekenland sluiten nieuwe defensie-overeenkomst

5 oktober - De VS en Griekenland hebben een herziene overeenkomst over defensiesamenwerking gesloten, waarbij de VS zullen gaan investeren in de Griekse militaire infrastruktuur. Voor het eerst is het een overeenkomst voor onbepaalde tijd, die niet elk jaar hoeft te worden vernieuwd. Naar verwachting zullen de VS de basis van de Zesde Vloot op Kreta (Souda Bay) gaan uitbouwen en dronebases en trainingsfaciliteiten voor helikopters gaan inrichten in Centraal-Griekenland.
Van belang is de vestiging van een nieuwe vloot- en vliegbasis in de noordoostelijke stad Alexandroupoli om Bulgarije en Roemenië te kunnen bevoorraden. Daarmee wordt de huidige route door de door Turkije gekontroleerde Bosporus vermeden.
Alexandroupoli wordt ook een belangrijk overslagpunt voor energie. Binnenkort wordt daar begonnen met een gaspijplijn naar Bulgarije. Dat maakt verscheping van vloeibaar gas uit de VS naar de Balkan mogelijk, nu nog een Russisch monopolie.
De Amerikaanse plannen moeten volgens een expert ook worden gezien als back-up voor de VS-bases in het Midden-Oosten.
Bron: Al Jazeera (John Psaropoulos)

De Wasp wordt afgelost bij de Zevende Vloot

5 september - De Wasp, het amfibische aanvalsschip van de VS-mariniers, verlaat na anderhalf jaar de Zevende Vloot en verhuist van de thuishaven Sasebo Naval Base in Japan naar Naval Station Norfolk in Virginia. Het schip was als eerste van zijn soort uitgerust met de F-35B mariniersversie van de JSF die vertikaal kan landen.
In januari 2018 verving de Wasp de Bonhomme Richard en wordt nu op zijn beurt later dit jaar afgelost door de America die wordt vergezeld door het amfibisch transportdok New Orleans.
De Wasp (rond 3000 personeel aan boord)  nam deel aan de grote oefeningen Foal Eagle 2018 (met Zuid-Korea), Balikatan 2019 (met de Filipijnen) en Talisman Sabre 2019 (met Australië, Japan, Canada, Nieuw-Zeeland en Engeland. Tot de formatie van de Wasp behoorden ook het transportdok Green Bay en het doklandingsschip Ashland.
Bron: Stars and Stripes (Caitlin Doornbos)

Kontroverse over twee militaire overeenkomsten tussen Sri Lanka en de VS

15 augustus - The Diplomat bericht over de oppositie op Sri Lanka tegen twee militaire overeenkomsten met de VS.
Dat betreft allereerst de verlenging van de Acquisition and Cross-Servicing Agreement (ACSA). Dit verdrag staat de VS en Sri Lanka toe om logistieke voorraden, ondersteuning en brandstofvoorziening uit te wisselen in natura of op kostenbasis tijdens vredesoperaties, humanitaire operaties en oefeningen. De overeenkomst werd voor het eerst aangegaan in 2007 en werd op 4 augustus vernieuwd. Het probleem is dat de tekst van 2017 veel omvangrijker is dan de oude, grotendeels geheim, en het vermoeden bestaat dat meer rechten worden afgestaan, bijvoorbeeld bij vlootbezoeken (regelingen met een open einde in plaats van toestemming voor eenmalig ankeren).
Daarnaast wordt onderhandeld over een nieuwe Status of Forces Agreement (SOFA) - de eerste werd getekend in 1995. Volgens een uitgelekte tekst van het Amerikaanse voorstel - gepubliceerd in de Sunday Times van Sri Lanka op 30 juni - zou militair personeel van de VS en kontraktanten die tijdelijk op Sri Lanka verblijven in verband met vlootbezoeken, training, oefeningen etc. dezelfde rechten krijgen als administratief en technisch personeel van een diplomatieke missie. Ze zouden uniformen en wapens mogen dragen.
De kritiek is dat een en ander inbreuk maakt op de soevereiniteit van Sri Lanka. Bovendien bestaat het idee dat de VS in de toekomst een militaire basis op het eiland willen vestigen bijv. ter vervanging van Diego Garcia. Dit laatste wordt door de VS ontkend.
Bron: The Diplomat (Sudha Ramachandran), Reuters (Sihar Aneez)
ZIE OOK: The Sunday Times of Sri Lanka, Sri Lanka's sovereignty and the US. Hierin aan het eind de tekst van het Amerikaanse voorstel.

Britse marine eskorteert olietankers door Straat van Hormoez (UPDATE)

10 juli - De Britse destroyer Montrose en een mijnenjager hebben op 8 juli de onder Britse vlag varende tanker Pacific Voyager door de straat van Hormoez begeleid in het licht van een waargenomen Iraanse dreiging, nadat in Gibraltar een Iraanse tanker in beslag is genomen.
De Britse marine-operatie in de Perzische Golf om de doorgang van olie en handel veilig te stellen heet momenteel Operatie Kipion. Sinds de Iran-Irak oorlog van de jaren tachtig is Engeland al op deze manier in de Golf aktief. Ze hebben een marinebasis in Bahrein en standaard een fregat en drie mijnenjagers in deze regio.
De VS proberen ondertussen bondgenoten te rekruteren voor een internationale zeemacht die Sentinel moet gaan heten om het tankerverkeer door de zee-engte te beveiligen. Van verschillende kanten is erop gewezen dat in deze regio al multinationale marine-eskaders met vergelijkbare doelen aktief zijn, namelijk Combined Task Force 150 (tegen terrorisme sinds 2001 in de Rode Zee, Golf van Aden, Indische Oceaan, Golf van Oman) en Combined Task Force 152 (maritieme veiligheid in de Arabische Golf sinds 2004, met name ook rond infrastruktuur zoals boorplatforms).
Bronnen: Washington Examiner (Russ Read)
UPDATE: 13 juli - De Britse destroyer Duncan zal volgende week naar de Perzische Golf gaan. Momenteel vaart het schip in de Middellandse Zee na te hebben deelgenomen aan de NAVO-oefening Sea Breeze in de Zwarte Zee. Het was de bedoeling dat ze de Montrose zouden aflossen, maar nu gaan ze versneld naar de Golf zodat korte tijd daar twee Britse oorlogsschepen tankers kunnen begeleiden.
Bron: The Independent (Andrew Woodcock, Borzou Daragahi)
ZIE OOK: Scott Ritter, Strait of Hormuz - The most dangerous place on earth. The American Conservative, 15 juli 2019