Groot aantal VS-militairen in Jordanië

18 juni - Het aantal VS-troepen in Jordanië is met 20% vermeerderd sinds een drone-aanval van een Iraakse militie op een buitenpost in dat land (Tower 22) in januari drie VS-soldaten doodde. Volgens een bericht van de president aan het Congres zijn er nu 3813 Amerikaanse militairen in Jordanië. Dit aantal is het grootste sinds de invasie in Irak van 2003 en valt samen met de oorlog van Israël tegen Gaza. Het mandaat voor deze inzet betreft anti-terreuroperaties tegen ISIS, het verzekeren van de Jordaanse veiligheid en de stabiliteit in het Midden-Oosten.

De vliegbasis Muwaffaq Salti in Azraq is een belangrijk centrum voor de drones en gevechtsvliegtuigen van de VS. In 2021 gaf een bilaterale defensie-overeenkomst, waar het Jordaanse parlement buiten werd gehouden, de VS "onbelemmerde toegang" tot een groot aantal militaire installaties in het land.

Bron: Middle East Eye 

VS sluiten militaire overeenkomsten met Ecuador

29 september - De VS hebben zonder veel ruchtbaarheid twee overeenkomsten met Ecuador gesloten die het mogelijk maken om militairen op land en zee te sturen naar dat land, in eerste instantie in het kader van de strijd tegen drugskartels.

De ene deal is een maritieme overeenkomst, die militaire schepen van de VS toestaat om aanwezig te zijn in wateren van de noordwestelijke kust van Zuid-Amerika waar transportroutes voor cocaïne lopen. Dit betreft onder meer de patrouilleboten van de Amerikaanse kustwacht, een krijgsmachtdeel dat wordt ingezet op de Atlantische en Stille Oceaan en in de Caraïben. Volgens een bij de Washington Examiner aangehaalde expert is het mogelijk dat de voorwaartse basis Manta aan de Ecuadoraanse kust heropend wordt. Dat was in de jaren negentig en tot 2009 een VS-basis. De toenmalige president Correa verlengde de overeenkomst hierover destijds niet, toen die afliep.

De andere overeenkomst is de meer algemene Status of forces-overeenkomst die de aanwezigheid en het gedrag van VS-militairen in Ecuador regelt. Zo'n verdrag maakt het gemakkelijker om bijvoorbeeld in krisissituaties troepen te sturen. Dit soort overeenkomst hebben de VS in Latijns-Amerika gesloten met Costa Rica (1983), Nicaragua (1998) en El Salvador (2007). Afgelopen september werd een overeenkomst tussen de VS en Peru gesloten om een Transnational Criminal Investigation Unit (TCIU) op te richten. 

Bron: Washington Examiner (Anne Giaritelli)    

Toegang tot Slowaakse bases voor US Air Force

12 januari - De regering van Slowakije heeft een defensie-overeenkomst met de VS goedgekeurd, waardoor de Amerikaanse luchtmacht toegang krijgt tot Slowaakse vliegbases. Het gaat niet om een permanente inzet van vliegtuigen, maar om incidenteel (mede)gebruik in geval van krisis of oorlog. De VS kunnen nu gebruik maken van twee Slowaakse vliegvelden bij Sliac en Malacky, verdere konkrete planning kan plaatsvinden via vervolgovereenkomsten. Slowakije kan daarbij aanspraak maken op 100 miljoen dollar aan financiering door de VS.
Slowakije grenst in het oosten aan de Oekraïne. Met 23 andere NAVO-landen bestaan vergelijkbare verdragen (Defence Cooperation Agreements - DCA), waaronder alle landen aan de oostgrens van het NAVO-gebied.
Bron: Reuters (Jan Lopatka)

Chinees-Russisch eskader vaart tussen Japanse eilanden door

19 oktober - Een combine van tien Russische en Chinese oorlogsschepen is vandaag tussen de Japanse eilanden Honshu en Hokkaido doorgevaren. Deze internationale zeeweg, de Straat van Tsugaru, is op het smalste punt 19,5 km breed, de Japanse territoriale wateren strekken zich daar maar uit tot 5,6 km uit de kust.
De Chinese marineschepen waren volgens de Japanse marinestaf de destroyers Nanchang (101) en Kuming (172), de fregatten Binzou (515) en Liuzhou (573) en een niet nader aangeduid bevoorradingsschip. De Russische schepen waren de destroyers Admiral Tributs (564) en Admiral Panteleyev (548), de korvetten Gromkiy (335) en Aldar Tsydenzhapov (339) en het spionageschip Marshal Krylov (331). De Japanners volgden de passage met P-3C Orion patrouillevliegtuigen van Fleet Air Wing 2 (vliegbasis Hachinohe) en de mijnenvegers Izushima (MSC-687) en Aoshima (MSC-689).
De Chinese schepen hadden eerder samen met een reddingsschip en een onderzeeër van 14 tot 17 oktober deelgenomen aan de gezamenlijke oefening Sea Interaction 2021. De Russische korvetten deden daar ook aan mee samen met de onderzeeër Ust-Bolsheretsk (B-494), twee mijnenvegers, een raketboot en een sleepboot. Dit soort oefeningen vindt sinds 2012 regelmatig plaats, die van 2020 viel uit wegens Corona.
Bron: USNI News (Dzirhan Mahadzir)

Filipijnen willen veiligheidsverdrag met de VS opzeggen (UPDATE)

12 februari - De regering van de Filipijnen heeft een nota aan de ambassade van de VS gestuurd waarbij de Visiting Forces Agreement (VFA) wordt opgezegd. Deze overeenkomst uit 1998 staat het VS-leger toe om op de Filipijnen te trainen. De opzegging wordt na 180 dagen definitief, tenzij beide partijen te kennen geven deze overeenkomst toch te willen handhaven. De aanleiding zou volgens Associated Press zijn dat de VS het visum hadden ingetrokken van senator Ronald dela Rosa, een trouwe bondgenoot van president Duterte. Dela Rosa zou zich schuldig hebben gemaakt aan schending van de mensenrechten bij de drugsbestrijding in zijn tijd als hoofd van de Nationale Politie. Daarnaast speelt ook mee de kwestie van de jurisdictie over VS-militairen die tijdens hun verblijf op de Filipijnen misdrijven begaan.
De VFA verleent legale status aan grote aantallen VS-militairen, oorlogsschepen en vliegtuigen, die de Filipijnen kunnen binnengaan voor gezamenlijke oefeningen. De opzegging laat de Enhanced Defense Cooperation Agreement van 2014 in stand, waarbij het VS-leger bepaalde kazernes, magazijnen en wapendepots mag bouwen. En er is ook nog het Mutual Defense Treaty van 1951 over wederzijdse hulp bij een gewapende aanval.
Bronnen: Associated Press (Jim Gomez), Reuters
UPDATE: 13 februari - De multinationale oefening Balikatan (schouder aan schouder) van de VS en het Filipijnse leger zal dit jaar nog doorgaan, aldus de Filipijnse minister van defensie Delfin Lorenzana. De oefening (jaarlijks sinds 35 jaar) valt binnen de 180 dagen bedenktijd. Daarna zullen er volgens de minister geen gezamenlijke oefeningen meer plaatsvinden. Balikatan 2019 was vorig jaar van 1 tot 12 april. Er deden 4000 Filipijnse, 3500 Amerikaanse en 50 Australische militairen aan mee. Geoefend werd op de eilanden Luzon en Palawan in landingen (mariniers), operaties in stedelijke omgeving, luchtmobiele operaties en terreurbestrijding.
Bron: Stars and Stripes (Matthew M. Burke)

Griekenland ratificeert vernieuwd defensieverdrag met VS

30 januari - Het Griekse parlement heeft de vernieuwde defensie-overeenkomst met de VS goedgekeurd. Het is een aanpassing van de in 1990 afgesloten Mutual Defence Cooperation Agreement (MDCA). Daarbij komen onder meer de vliegbases Larissa en Stefanovikio beschikbaar voor het VS-leger. Ze mogen daar trainen, bijtanken, tijdelijk onderhoud plegen, materieel opslaan en van de bases gebruik maken in geval van nood (emergency response). De Amerikaanse marine krijgt ook op basis van een waarschuwingstijd van 48 uur toegang tot de haven Alexandroupolis aan de Thracische kust. De VS hebben vorig jaar afgelopen jaar 2,3 miljoen dollar betaald om een in 2010 gezonken baggerschip te bergen dat een deel van deze haven blokkeerde.
In Larissa gaan de VS 12 miljoen euro investeren en in Marathi, een deel van de Amerikaanse basis Souda op Kreta nog eens 6 miljoen.
Bron: The Defense Post

Turkije blokkeert partnerschap EU-NAVO

7 januari - Uit militair confidentiële documenten uit december 2015, waarover de Nordic Monitor beschikt, blijkt dat Turkije veel activiteiten in het kader van het partnerschep van de EU met de NAVO blokkeert. Het betreft programma's, bijeenkomsten, workshops en het delen van geheime NAVO-documenten.
De achtergrond is de kwestie Cyprus. Het 'Turkse' deel van het eiland is een entiteit die vrijwel alleen door Turkije wordt erkend, terwijl het 'Griekse' deel sinds 2004 lid is van de EU, maar niet van de NAVO.
Bij de documenten gaat het om memo's van het Directoraat Plannen en Beleid van de Turkse generale staf. Er blijkt uit dat men zich hard opstelt inzake het functioneren van de samenwerking tussen NAVO en EU, zolang de EU de veiligheidsovereenkomst met Turkije niet heeft getekend en Turkije toelaat tot het European Defence Agency (EDA). EU-lid Cyprus blokkeert dit.
Dat een en ander geleid had tot een patsituatie bij de zogenaamde Berlijn Plus overeenkomst tussen NAVO en EU van 2003 was wel bekend. Het belangrijkste gevolg was dat gebruik van NAVO-infrastruktuur bij EU-operaties problematisch werd.
De memo's verschaffen nadere details. Zo moet de agenda van besprekingen tussen militaire vertegenwoordigers van NAVO en EU zich beperken tot onderwerpen waarover de politieke tak van de NAVO het eens is en mogen geheime NAVO-documenten niet voorzien worden van het kenmerk 'toegestaan voor EU-gebruik'.
Bron: Nordic Monitor

Luchtmacht Singapore oefent in het buitenland

9 december - Singapore en de VS hebben een principeakkoord gesloten over het stationeren van een squadron van de luchtmacht van Singapore op het VS-eiland Guam in de Stille Oceaan voor oefendoeleinden. Er zullen hangars, platforms en bijgebouwen worden gebouwd. Een en ander zal overigens pas in 2029 klaar zijn.
De overeenkomst heeft ook betrekking op de inzet van F-15SGs, F-16s en Gulfstream 550 radarvliegtuigen (early warning) van Singapore op vliegbasis Andersen in Guam. De F-16s zullen worden vervangen door de F-35.
Singapore heeft zelf te weinig ruimte om met de luchtmacht te oefenen. Daarom hebben ze al detachementen voor het trainen van de piloten in Australië en Frankrijk en verschijnen hun vliegtuigen ook regelmatig in India en Thailand.
Singapore is ook de belangrijkste plaats voor onderhoud aan de kustslagschepen van de VS-marine in het westelijk deel van de Stille Oceaan. Er is plaats voor vier van deze schepen tegelijk. De marinebasis Changi is tevens de enige haven in Zuidoost-Azië die diep genoeg is om de vliegdekschepen van de VS te ontvangen.
Bron: Defense News (Mike Yeo)

VS en Griekenland sluiten nieuwe defensie-overeenkomst

5 oktober - De VS en Griekenland hebben een herziene overeenkomst over defensiesamenwerking gesloten, waarbij de VS zullen gaan investeren in de Griekse militaire infrastruktuur. Voor het eerst is het een overeenkomst voor onbepaalde tijd, die niet elk jaar hoeft te worden vernieuwd. Naar verwachting zullen de VS de basis van de Zesde Vloot op Kreta (Souda Bay) gaan uitbouwen en dronebases en trainingsfaciliteiten voor helikopters gaan inrichten in Centraal-Griekenland.
Van belang is de vestiging van een nieuwe vloot- en vliegbasis in de noordoostelijke stad Alexandroupoli om Bulgarije en Roemenië te kunnen bevoorraden. Daarmee wordt de huidige route door de door Turkije gekontroleerde Bosporus vermeden.
Alexandroupoli wordt ook een belangrijk overslagpunt voor energie. Binnenkort wordt daar begonnen met een gaspijplijn naar Bulgarije. Dat maakt verscheping van vloeibaar gas uit de VS naar de Balkan mogelijk, nu nog een Russisch monopolie.
De Amerikaanse plannen moeten volgens een expert ook worden gezien als back-up voor de VS-bases in het Midden-Oosten.
Bron: Al Jazeera (John Psaropoulos)

VS bekijken Griekenland voor tijdelijk stationeren van troepen

25 juli - De VS willen meer troepen stationeren op tijdelijke basis (rotatie) in Griekenland en betere toegang krijgen tot Griekse bases voor operaties in de oostelijke Middellandse Zee, de Zwarte Zee en de Balkan.
Volgens de VS-ambassadeur in Athene Geoffrey Patt werken beide landen aan de vernieuwing van hun overeenkomst op het gebied van defensiesamenwerking.
Momenteel hebben de VS een marinebasis in Souda Bay op Kreta waar hun oorlogsschepen regelmatig aanleggen (in april nog de geleide-wapen-destroyer Ross). Souda Bay is echter vol. Verder worden MQ-9 Reaper drones gevlogen vanuit Larissa en rouleert vliegend materieel van de VS-landmacht in andere delen van Griekenland.
Bron: Stars and Stripes (John Vandiver)

Russisch opleidingscentrum voor helikopterpiloten geopend in Venezuela

30 maart - Het Russische wapenbedrijf Rosoboronexport heeft bekend gemaakt dat een opleidingscentrum voor helikopterpiloten is geopend in Venezuela. Piloten worden opgeleid voor het helikopterbataljon van het Venezolaanse leger. De gebruikte types zijn de Mi17V-5 transporthelikopter, de Mi-35M2 gevechtshelikoper en de Mi-26T2 zware transporthelikopter. De gevechtshelikopters zijn de speciale 'tropische' versie van de Mi-35, de M35M2 Caribe. Persbureau TASS zegt dat ze worden ingezet voor drugsbestrijdingsoperaties.
Eerder was bekend geworden dat een contingent van 100 Russische militairen met een An-124 militair transportvliegtuig (35 ton uitrusting) en een IL-62M passagiersvliegtuig was aangekomen op een vliegveld buiten de hoofdstad Caracas. Volgens de VS zou het gaan om special forces, waaronder ook specialisten op het gebied van cyberveiligheid.
Er is een overeenkomst over militair-technische samenwerking tussen Rusland en Venezuela uit 2001.
Bronnen: Reuters (Matt Spetalnick), TASS

AFRICOM opent een nieuw logistiek knooppunt

20 februari - Vanuit de Ghanese hoofdstad Accra zet Africa Command een nieuw logistiek netwerk (West Africa Logistics Network) op voor de bevoorrading van de special forces van de VS met wapens en andere goederen. Een vrachtvliegtuig C-17 zal later deze maand landen op Kotoka International Airport en voortaan een wekelijkse vlucht uitvoeren vanaf de thuisbasis van AFRICOM in Europa. Afgelopen mei sloten de VS en Ghana een defensie-overeenkomst waarbij de VS de beschikking krijgt over een magazijn in Accra. Met kleinere vliegtuigen en trucks worden de spullen dan verder getransporteerd naar de 1800 VS-militairen op tussen 17 en 20 lokaties in West-Afrika.
Tegelijkertijd is AFRICOM begonnen met de opdracht om de troepensterkte in Afrika (6000 militairen en 1000 burgers en kontraktanten) met 10% te verminderen. Het gebeurt in twee etappes tot juni 2020 en januari 2022. Medische evakuaties en inlichtingenoperaties blijven buiten schot. Het gaat om 300 special forces en 300 reguliere militairen.
Bronnen: Defense One (Katie Bo Williams), Military Times (Tara Copp)

Japan en India onderhandelen over een militair-logistiek verdrag

22 oktober - Een Acquisition and Cross Servicing Agreement (ACSA) staat op de agenda van de premiers Modi en Abe die dit weekend hun jaarlijkse topbijeenkomst houden. Het logistieke verdrag moet Japan en India toegang bieden tot elkaars bases. Japanse schepen zouden voor brandstof en onderhoud toegang krijgen tot belangrijke Indiase marinebases zoals in de Andaman en Nicobar archipels die in de buurt van de Straat van Malakka liggen. Daar komt een groot deel van het Japanse en Chinese handels- en tankerverkeer langs.
De Indiase marine zou dan op zijn beurt gebruik kunnen maken van de Japanse reparatie- en onderhoudswerven en daarmee zijn aktieradius vergroten.
Bron: Reuters (Sanjeev Migliani)

Engeland en Noorwegen gaan samenwerken bij onderzeebootbestrijding

10 mei - Britse en Noorse ministers hebben op 3 mei besprekingen gehouden over samenwerking op het gebied van maritieme patrouillevliegtuigen (de P-8A Poseidon krijgen ze allebei) in het noordelijk Atlantisch gebied.
De samenwerking vindt plaats in het kader van gezamenlijke oefeningen in noordelijke wateren en de operationalisering van de door de Britten geleide Joint Expeditionary Force (JEF), een troepenverband van NAVO-landen, maar buiten de NAVO-commandostruktuur. Noorwegen neemt hier ook aan deel. Bovendien schaffen beide landen de JSF (F-35) aan.
Bron: Jane's Defence Weekly (Nicholas Fiorenza)

Britse inlichtingen worden gebuikt voor onwettige drone-aanvallen

19 april - Volgens een rapport van Amnesty International loopt Engeland het risiko in strijd te komen met het internationaal recht door de ondersteuning van dodelijke drone-aanvallen in de hele wereld, waaronder het delen van inlichtingen voor doelbepaling en het gebruik van Britse vliegbases.
Vier vliegbases in Yorkshire (RAF Menwith Hill), Cambridgeshire (RAF Molesworth), Lincolnshire (RAF Digby) en Northamptonshire (RAF Croughton) zijn nauw betrokken bij de aanvallen met drones. Britse dronepiloten zijn ook gedetacheerd (embedded) op de Amerikaanse basis Creech in Nevada.
Duitsland, Italië en Nederland doen ook mee bij het delen van inlichtingen om doelen te bepalen. Engeland, Duitsland en Italië verlenen ook operationele steun, waaronder gebruik van bases.
De drone-aanvallen vinden plaats in Pakistan, Somalië, Jemen, Irak,  Syrië en andere gebieden. Tussen 773 en 1551 burgers zijn naar schatting gedood.
Bron: The Guardian (Ewan MacAskill)
Amnesty International, Deadly Assistance - The role of European states in US drone strikes. 19 april 2018

VS en Noorwegen sluiten overeenkomst over militaire leveranties

13 april - De Verenigde Staten en Noorwegen hebben op 12 april een overeenkomst gesloten om elkaar prioriteit te geven bij de leveranties van defensiegoederen en diensten die van belang zijn voor de nationale veiligheid.
Dergelijke arrangementen hebben de VS met acht andere landen: Australië, Canada, Finland, Italië, Nederland, Spanje, Zweden en Engeland. Bovendien hebben de VS op basis daarvan gedragscodes afgesproken met het partikuliere bedrijfsleven in Finland, Italië, Zweden en Engeland.
In Noorwegen willen ze dat ook en daarbij zijn twee bedrijven van belang: Kongsberg, dat al 50 jaar samenwerkt met Raytheon, en Nammo (raketmotoren).
Bron: Defense News (Jen Judson)

Andere taken voor VS-vliegdekschip in de Golf (UPDATE)

19 maart - USNI News bericht over de veranderende inzet van het vliegdekschip Theodore Roosevelt (CVN-71) van de VS in de Perzische Golf. Minder geplande bombardementen op doelen van ISIS, meer luchtsteun voor aan het VS-leger gelieerde milities in Syrië en luchtaanvallen op de Taliban in Afghanistan.
De doelen in Afghanistan zijn op grotere afstand, drie uur vliegen heen en drie uur terug en zitten net binnen het bereik van de inzetmogelijkheden.
Aan de defensieve kant (bescherming van de carrier door zijn vliegtuigen) worden er nu vrijwel dagelijks grote Iraanse verkenningsdrones gezien, die vliegen in het internationaal luchtruim. Ze zijn niet bewapend.
Van het eskader van de Roosevelt is een destroyer afgeplitst naar de straat van Bal-al-Mandeb bij de kust van Jemen vanwege de dreiging van mijnen en anti-scheepsraketten. Vanwege andere taken in het gebied van de Vijfde Vloot heeft het vliegdekschip maar twee van de gebruikelijke vier eskorteschepen bij zich - de kruiser Bunker Hill (CG-52) en een destroyer. Omdat die schepen soms ook moeten bunkeren of weg zijn voor onderhoud of andere taken wordt voor bescherming tevens gebruik gemaakt van fregatten en destroyers van de Franse en de Australische marine.
Bron: USNI News (Megan Eckstein)
UPDATE: 11 april - De Roosevelt is inmiddels in de Zuid-Chinese Zee op weg naar Manilla. Vorige maand was het vliegdekschip Carl Vinson in dezelfde wateren voor oefeningen in onderzeebootbestrijding met de Japanse marine.
Bron: Navy Times (Jim Gomez)

Pakistan stuurt militaire adviseurs en trainers naar Saoedi-Arabië

16 februari - Pakistan gaat troepen naar Saoedi-Arabië sturen, adviseurs en trainers, drie jaar nadat het land had besloten de militaire interventie in Jemen niet te steunen. De Pakistaanse troepen zullen niet buiten Saoedisch grondgebied worden ingezet. Saoedi-Arabië had om schepen, vliegtuigen en troepen  gevraagd voor de kampanje in Jemen. Er zijn al 750-800 Pakistaanse militairen in Saoedi-Arabië, deels rond de heilige steden. Dat zijn echter geen gevechtstroepen.
Bron: Reuters (Syed Raza Hassan)
AANVULLING: Het aantal troepen van Pakistan is niet bekend gemaakt, zou meer dan 1000 zijn. De Indiase the Hindu citeert de Pakistaanse krant Dawn, die bronnen heeft die spreken van een brigade. Dat kan wel om 3000 militairen gaan.
* Het Pakistaanse leger zou het Saoedische kunnen ontlasten voor buitenlandse oorlogen. Voorlopig is het alleen een regeringsplan, het parlement moet zich er nog over buigen. Vroeger (in de tijd van de Golfoorlog en eerder) zijn er wel meer dan 10.000 Pakistaanse militairen in Saoedi-Arabië gestationeerd geweest.

VS willen banden met Indonesische special forces volledig herstellen

23 januari - Het Pentagon vindt dat het tijd wordt om de banden met de Indonesische special forces Kopassus volledig te herstellen. Indonesië zou dit zeer op prijs stellen. Na grove schendingen van de mensenrechten in de jaren negentig - vooral in Oost-Timor - werden de kontakten verbroken. In 2010 werd het verbod in principe opgeheven, maar bleven nog veel beperkingen van kracht. Zo mochten de leden van het 6000 militairen sterke elitekorps niet naar de VS reizen voor training. Minister van defensie Mattis wil dit nu ongedaan maken in het kader van terreurbestrijding.
Bron: Reuters (Phil Stewart, Agustinus Beo Da Costa)

Mali opent hoofdkwartier voor strijdmacht Sahel

9 september - In Mali is het hoofdkwartier geopend voor de geplande multinationale troepenmacht van vijf landen om de jihadisten in de Sahel te bestrijden. Het is gevestigd in het midden van het land in Sevare, 10 km ten oosten van Mopti.

De strijdmacht bestaat uit vijf bataljons troepen van Niger, Tsjaad, Mali, Mauritanië en Boerkina Faso, samen 5000 militairen. De jaarlijkse begroting is 423 miljoen euro waarvan tot nu toe 108 miljoen is gedekt.

Het eerste bataljon moet deze maand operationeel worden en ik oktober zullen grensoverschrijdende operaties plaatsvinden in het gedeelde grensgebied van Mali, Niger en Boerkina Faso.

Bron: AFP
AANVULLING: De naam van de multinationale eenheid is FC-G5S. De organiserende landengroep heet G5 Sahel en werd opgericht in november 2015.
Bron: Le Monde (Christophe Châtelot)