[κε άλλε ιερέ ιστορίε]
Του Αναγνώστη ΛασκαράτουΤo διάστημα 1747-1762 πρεσβευτής της Βρετανίας στην Υψηλή Πύλη ήταν ο James Porter, άνθρωπος αξιόλογος, συγγραφέας, Γεωλόγος και Αστρονόμος. Το 1768 δημοσίευσε (Δουβλίνο) το «Observations on the religion, law, government, and manners, of the Turks», δηλαδή «Παρατηρήσεις στη θρησκεία, στους Νόμους, στη διακυβέρνηση και στα ήθη των Τούρκων» (φωτ.2), ένα έργο πολύ ενδιαφέρον και αξιόπιστο, που μεταφράστηκε σύντομα και στα Γαλλικά και αργότερα και σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Το κεφάλαιο XIV (σελ.195), τιτλοφορείται «Σχετικά με τη θρησκεία των Γραικών», ενώ το προηγούμενο «Παρατηρήσεις πάνω στους Γραικούς». Οι πληροφορίες που περιέχονται και στα δυο κεφάλαια σχετικά με την Ορθόδοξη Εκκλησία, δίνουν μια πλήρη εικόνα της θλιβερής της κατάστασης, κυρίως στο θέμα της αγοραπωλησίας των πάνω από 100 επισκοπών καθώς και στον αγώνα δρόμου μεταξύ των Γραικών αρχόντων, Φαναριωτών της πατριαρχικής αυλής, για την κατάληψη των πολύφερνων θέσεων των Οσποδάρων Μολδαβίας και Βλαχίας και του Μεγάλου Δραγουμάνου της Πύλης, που συνήθως δίνονταν σε Ρωμιούς. Συνέχεια →