W tych oczach odbija się Będzin. Musi znajdować się dokładnie przed twarzą tego chłopca, którego zdjęcie dziś ożywiłam na FB, skoro zostało zrobione prawdopodobnie w szkole przy ulicy Kołłątaja.
Jest to wówczas – a był rok 1919 r. – miasto gwarne i ciekawe. Konglomerat ludzi różnych wyznań i przekonań, biedy i bogactwa, hut i kopalń, pomiędzy którymi – na osłodę – rozciągają się połacie terenów rolniczych.
Jest też browar Gambrinus w miejscu czegoś, co w przyszłości przeklną po tysiąckroć kierowcy, a także Przemsza szeroka, nieuregulowana, po której panny w sukniach, z parasolkami i panowie w marynarkach pływają co niedzielę łódkami wiosłowymi.
Zamek jeszcze w ruinie, ale za chwilę powstanie Towarzystwo Opieki na Górą Zamkową i błyśnie nadzieja, że lada moment dokona się spektakularna odbudowa. Tymczasem przytulają się do tych ruin budynki biedne, liche i podupadające, a wśród nich góruje murowana synagoga, w której murach echem odbijają się – nikt nie wie o tym, że jeszcze tylko 20 lat – modły nabożnych Żydów.
A te oczy czarne, ciekawe i chłonące wszystko zapamiętają, wszystko to zamkną pod powiekami, oraz jeszcze wiele, wiele więcej – żeby za jakiś czas wypłakać to na papier, wypisać z siebie obraz miasta ukochanego.
Na tym zdjęciu już 12 lat oglądają i wpisują Będzin w serce, z którego się już to miasto nie wypisze, bo przecież nie może – tutaj po raz pierwszy ten świat zobaczyły. Dokładnie: 13 stycznia 1907 roku o godzinie szóstej rano.
13 stycznia 1907 roku w Będzinie urodził się Stanisław Wygodzki – poeta, prozaik, tłumacz.
Biblioteka(rka) szkolna 