|
12.11.2018 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
L 284/22 |
DIRETTIVA (UE) 2018/1673 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
tat-23 ta’ Ottubru 2018
dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus permezz tal-liġi kriminali
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari l-Artikolu 83(1) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,
Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,
Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja (1),
Billi:
|
(1) |
Il-ħasil tal-flus u l-finanzjament relatat tat-terroriżmu u tal-kriminalità organizzata għadhom problemi sinifikanti fil-livell tal-Unjoni, li jagħmlu ħsara lill-integrità, l-istabbiltà u r-reputazzjoni tas-settur finanzjarju u jheddu s-suq intern u s-sigurtà interna tal-Unjoni. Biex tittratta dawk il-problemi u wkoll tikkomplementa u ssaħħaħ l-applikazzjoni tad-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), din id-Direttiva għandha l-għan li tiġġieled il-ħasil tal-flus permezz tal-liġi kriminali, filwaqt li tippermetti kooperazzjoni transfruntiera aktar effiċjenti u aktar malajr bejn l-awtoritajiet kompetenti. |
|
(2) |
Miżuri adottati biss fil-livell nazzjonali jew anki fil-livell tal-Unjoni, mingħajr ma jieħdu kont tal-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni internazzjonali, ikollhom effetti limitati ħafna. Għalhekk, jenħtieġ li l-miżuri adottati mill-Unjoni biex jiġġieldu l-ħasil tal-flus ikunu kompatibbli ma’ azzjonijiet oħra mwettqa f’fora internazzjonali, u jenħtieġ li jkunu tal-anqas strinġenti daqshom. |
|
(3) |
Jenħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni tkompli tieħu kont partikolari tar-Rakkomandazzjonijiet tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja (FATF), u ta’ strumenti ta’ organizzazzjonijiet u korpi internazzjonali oħra attivi fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. Jenħtieġ li l-atti legali rilevanti tal-Unjoni jiġu ulterjorment allinjati, jekk meħtieġ, mal-Istandards Internazzjonali dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus u l-Finanzjament tat-Terroriżmu u l-Proliferazzjoni (International Standards on Combating Money Laundering and the Financing of Terrorism and Proliferation) adottati mill-FATF fi Frar 2012 (ir-“Rakkomandazzjonijiet riveduti tal-FATF”). Bħala firmatarja tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Ħasil, it-Tiftix, il-Qbid u l-Konfiska ta’ Rikavati mill-Kriminalità u dwar il-Finanzjament tat-Terroriżmu, jenħtieġ li l-Unjoni tittrasponi r-rekwiżiti ta’ din il-Konvenzjoni fl-ordinament ġuridiku tagħha. |
|
(4) |
Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2001/500/ĠAI (3) tistabbilixxi rekwiżiti fir-rigward tal-kriminalizzazzjoni tal-ħasil tal-flus. Madankollu, dik id-Deċiżjoni Kwadru mhijiex komprensiva biżżejjed, u l-kriminalizzazzjoni attwali tal-ħasil tal-flus mhijiex koerenti biżżejjed biex effettivament tiġġieled il-ħasil tal-flus fl-Unjoni kollha, u dan iwassal għal lakuni fl-infurzar u f’ostakli għall-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti fi Stati Membri differenti. |
|
(5) |
Jenħtieġ li d-definizzjoni ta’ attivitajiet kriminali li jikkostitwixxu reati presupposti għall-ħasil tal-flus tkun uniformi biżżejjed fl-Istati Membri kollha. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li r-reati kollha li huma punibbli b’terminu ta’ priġunerija kif imniżżel f’din id-Direttiva jitqiesu bħala reati presupposti għall-ħasil tal-flus. Barra minn hekk, sa fejn dik l-applikazzjoni ta’ dawk il-limiti tal-pieni għadha ma tagħmilx dan, jenħtieġ li l-Istati Membri jinkludu firxa ta’ reati f’kull waħda mill-kategoriji ta’ reati elenkati f’din id-Direttiva. F’dak il-każ, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jiddeċiedu kif ser jiddelimitaw il-firxa ta’ reati f’kull kategorija. Jekk kategorija ta’ reati, bħat-terroriżmu jew ir-reati ambjentali, tinkludi reati stabbiliti fl-atti legali tal-Unjoni, din id-Direttiva jenħtieġ li tirreferi għal tali atti legali. Jenħtieġ li l-Istati Membri, madankollu, jikkunsidraw kwalunkwe reat stipulat f’dawk l-atti legali bħala li jikkostitwixxi reat presuppost għall-ħasil tal-flus. Kwalunkwe tip ta’ involviment punibbli fit-twettiq ta’ reat presuppost meqjus bħala kriminali f’konformità mal-liġi nazzjonali jenħtieġ li jitqies ukoll bħala attività kriminali għall-finijiet ta’ din id-Direttiva. F’każijiet fejn il-liġi tal-Unjoni tippermetti lill-Istati Membri jipprovdu għal sanzjonijiet oħra li mhumiex sanzjonijiet kriminali, jenħtieġ li din id-Direttiva ma tirrikjedix li l-Istati Membri jikklassifikaw ir-reati f’dawk il-każijiet bħala reati presupposti għall-finijiet ta’ din id-Direttiva. |
|
(6) |
L-użu ta’ muniti virtwali jippreżenta riskji u sfidi ġodda mill-perspettiva tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li dawk ir-riskji jiġu indirizzati b’mod adegwat. |
|
(7) |
Minħabba l-impatt ta’ reati tal-ħasil tal-flus imwettqa minn detenturi ta’ kariga pubblika fuq l-isfera pubblika u fuq l-integrità tal-istituzzjonijiet pubbliċi, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jikkunsidraw li jinkludu fl-oqfsa nazzjonali tagħhom pieni aktar ħorox għal detenturi ta’ karigi pubbliċi f’konformità mat-tradizzjonijiet legali tagħhom. |
|
(8) |
Jenħtieġ li reati fiskali relatati ma’ taxxi diretti u indiretti jiġu koperti mid-definizzjoni ta’ attività kriminali, f’konformità mar-Rakkomandazzjonijiet riveduti tal-FATF. Peress li f’kull Stat Membru reati fiskali differenti jistgħu jikkostitwixxu attività kriminali punibbli bis-sanzjonijiet imsemmija f’din id-Direttiva, id-definizzjonijiet ta’ reati fiskali jistgħu jvarjaw minn liġi nazzjonali għal oħra. L-għan ta’ din id-Direttiva, madankollu, mhuwiex l-armonizzazzjoni tad-definizzjonijiet ta’ reati fiskali fil-liġi nazzjonali. |
|
(9) |
Fi proċedimenti kriminali għall-ħasil tal-flus, jenħtieġ li l-Istati Membri jassistu lil xulxin fl-usa’ mod possibbli, u jiżguraw li informazzjoni tiġi skambjata b’mod effettiv u f’waqtu, f’konformità mal-liġi nazzjonali u mal-qafas legali eżistenti tal-Unjoni. Jenħtieġ li d-differenzi bejn id-definizzjonijiet ta’ reati presupposti fil-liġijiet nazzjonali ma jfixklux il-kooperazzjoni internazzjonali fi proċedimenti kriminali rigward il-ħasil tal-flus. Jenħtieġ li l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi tiġi intensifikata, b’mod partikolari billi jitħeġġeġ u jiġi appoġġjat l-istabbiliment ta’ miżuri u mekkaniżmi effettivi għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u billi tiġi żgurata kooperazzjoni internazzjonali mtejba f’dan il-qasam. |
|
(10) |
Din id-Direttiva ma tapplikax għall-ħasil tal-flus li jinvolvi proprjetà derivata minn reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, li huwa soġġett għal regoli speċifiċi kif stabbilit fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4). Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Istati Membri jittrasponu din id-Direttiva u d-Direttiva (UE) 2017/1371 permezz ta’ qafas komprensiv waħdieni fil-livell nazzjonali. Skont l-Artikolu 325(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), l-Istati Membri jeħtiġilhom jieħdu l-istess miżuri biex jiġġieldu kontra l-frodi li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni li jieħdu biex jiġġieldu kontra l-frodi li jaffettwa l-interessi finanzjarji tagħhom stess. |
|
(11) |
Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li ċerti attivitajiet ta’ ħasil tal-flus ikunu punibbli wkoll meta jitwettqu mill-awtur tal-attività kriminali li ġġenerat il-proprjetà (awtoriċiklaġġ). F’tali każijiet, fejn, l-attività ta’ ħasil tal-flus ma tammontax biss għas-sempliċi pussess jew użu tal-proprjetà, iżda tinvolvi wkoll it-trasferiment, il-konverżjoni, il-ħabi jew it-travestiment ta’ proprjetà u tirriżulta f’aktar ħsara minn dik diġà kkawżata mill-attività kriminali, pereżempju billi l-proprjetà li tkun ġiet minn attività kriminali titqiegħed fiċ-ċirkolazzjoni u, permezz ta’ dan, tinħeba l-oriġini illegali tagħha, jenħtieġ li dik l-attività ta’ ħasil tal-flus tkun punibbli. |
|
(12) |
Sabiex miżuri tal-liġi kriminali jkunu effettivi fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, jenħtieġ li kundanna tkun possibbli mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi stabbilit preċiżament liema attività kriminali tkun iġġenerat il-proprjetà, jew li jkun hemm kundanna preċedenti jew simultanja għal dik l-attività kriminali, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkostanzi u l-evidenza kollha rilevanti. Jenħtieġ li jkun possibbli għall-Istati Membri, f’konformità mas-sistemi legali nazzjonali tagħhom, li jiżguraw dan b’mezzi oħra għajr il-leġislazzjoni. Jenħtieġ ukoll li l-prosekuzzjonijiet għall-ħasil tal-flus ma jiġux imxekkla mill-fatt li l-attività kriminali twettqet fi Stat Membru ieħor jew f’pajjiż terz, soġġett għall-kondizzjonijiet stipulati f’din id-Direttiva. |
|
(13) |
Din id-Direttiva għandha l-għan li tikkriminalizza l-ħasil tal-flus meta jitwettaq intenzjonalment u bl-għarfien li l-proprjetà ġiet minn attività kriminali. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li din id-Direttiva ma tagħmilx distinzjoni bejn sitwazzjonijiet fejn il-proprjetà tkun ġejja direttament minn attività kriminali u sitwazzjonijiet fejn din tkun ġejja indirettament minn attività kriminali, bi qbil mad-definizzjoni wiesgħa ta’ “rikavat”, kif stabbilita fid-Direttiva 2014/42/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5). F’kull każ, meta jkun qed jitqies jekk il-proprjetà hijiex ġejja minn attività kriminali u jekk il-persuna akkużata kinitx taf b’dak, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati ċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-każ, bħall-fatt li l-valur tal-proprjetà jkun sproporzjonat meta mqabbel mad-dħul legali tal-persuna akkużata u li l-attività kriminali u l-akkwist tal-proprjetà jkunu seħħew fl-istess perjodu ta’ żmien. L-intenzjoni u l-għarfien jistgħu jiġu dedotti minn ċirkostanzi fattwali u oġġettivi. Peress li din id-Direttiva tipprovdi għal regoli minimi li jikkonċernaw id-definizzjoni ta’ reati kriminali u sanzjonijiet fil-qasam tal-ħasil tal-flus, l-Istati Membri huma liberi li jadottaw jew iżommu regoli tal-liġi kriminali aktar stretti f’dak il-qasam. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu, pereżempju, jistipulaw li l-ħasil tal-flus imwettaq bi traskuraġni jew negliġenza serja jikkostitwixxi reat kriminali. Jenħtieġ li r-referenzi f’din id-Direttiva għal ħasil tal-flus imwettaq b’negliġenza jinftiehmu bħala tali għal Stati Membri li jikkriminalizzaw tali imġiba. |
|
(14) |
Biex jiskoraġġixxu l-ħasil tal-flus fl-Unjoni kollha, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jkun punibbli b’terminu massimu ta’ priġunerija ta’ mhux anqas minn erba’ snin. Dak l-obbligu huwa mingħajr preġudizzju għall-individwalizzazzjoni u l-applikazzjoni tal-pieni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi skont iċ-ċirkustanzi konkreti f’kull każ individwali. L-Istati Membri għandhom ukoll jipprevedu sanzjonijiet jew miżuri addizzjonali, bħal multi, esklużjoni temporanja jew permanenti mill-aċċess għall-finanzjament pubbliku, inklużi proċeduri ta’ sejħiet għall-offerti, għotjiet u konċessjonijiet, skwalifiki temporanji mill-eżerċizzju ta’ attivitajiet kummerċjali jew projbizzjonijiet temporanji fuq il-kandidatura għal kariga elettiva jew pubblika. Dak l-obbligu huwa mingħajr preġudizzju għad-diskrezzjoni tal-imħallfin jew tal-qrati biex jiddeċiedu jekk jimponux jew le sanzjonijiet jew miżuri addizzjonali, fil-qies taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ partikolari. |
|
(15) |
Għalkemm m’hemm l-ebda obbligu li jiżdiedu s-sentenzi, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-imħallfin jew il-qrati jkunu jistgħu jieħdu inkonsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi aggravanti kif definiti f’din id-Direttiva meta jagħtu sentenzi lit-trasgressuri. Tibqa’ fid-diskrezzjoni tal-imħallfin jew tal-qrati li jiddeterminaw jekk iżidux is-sentenza minħabba ċ-ċirkostanzi aggravanti speċifiċi, fil-qies tal-fatti kollha tal-każ partikolari. Jenħtieġ li l-Istati Membri ma jkunux obbligati li jipprevedu ċirkostanzi aggravanti, fejn il-liġi nazzjonali tipprovdi li r-reati kriminali stabbiliti fid-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2008/841/ĠAI (6) jew li reati mwettqa minn persuni fiżiċi li jaġixxu bħala entitajiet marbuta b’obbligu fl-eżerċizzju tal-attivitajiet professjonali tagħhom huma punibbli bħala reat kriminali distint u dan jista’ jwassal għal sanzjonijiet aktar severi. |
|
(16) |
L-iffriżar u l-konfiska tal-mezzi strumentali ta’ attività kriminali u tar-rikavat minnha jneħħu l-inċentivi finanzjarji li jmexxu l-kriminalità. Id-Direttiva 2014/42/UE tistabbilixxi regoli minimi dwar l-iffriżar u l-konfiska ta’ mezzi strumentali ta’ attività kriminali u tar-rikavat minnha f’materji kriminali. Dik id-Direttiva teħtieġ ukoll lill-Kummissjoni li tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tagħha u li tagħmel proposti adegwati jekk ikunu meħtieġa. Jenħtieġ li l-Istati Membri, bħala minimu, jiżguraw l-iffriżar u l-konfiska tal-mezzi strumentali tal-kriminalità u tar-rikavat minnha fil-każijiet kollha previsti fid-Direttiva 2014/42/UE. L-Istati Membri għandhom ukoll jikkunsidraw bis-sħiħ li jippermettu l-konfiska fil-każijiet kollha fejn proċedimenti kriminali ma jkunux jistgħu jiġu mibdija jew konklużi, inkluż f’każijiet fejn it-trasgressur ikun miet. Kif mitlub mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fid-dikjarazzjoni li takkumpanja d-Direttiva 2014/42/UE, il-Kummissjoni se tissottometti rapport li janalizza l-fattibilità u l-benefiċċji possibbli tal-introduzzjoni ta’ aktar regoli komuni dwar il-konfiska ta’ proprjetà li ġejja minn attivitajiet ta’ natura kriminali, inkluż fin-nuqqas ta’ kundanna ta’ persuna speċifika jew persuni speċifiċi għal dawk l-attivitajiet. Din l-analiżi se tqis ukoll id-differenzi bejn it-tradizzjonijiet u s-sistemi legali tal-Istati Membri. |
|
(17) |
Minħabba l-mobilità tal-awturi u tar-rikavat minn attivitajiet kriminali, u minħabba l-investigazzjonijiet transfruntiera kumplessi meħtieġa biex jiġġieldu l-ħasil tal-flus, jenħtieġ li l-Istati Membri kollha jistabbilixxu l-ġurisdizzjoni tagħhom biex jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti jinvestigaw u jmexxu prosekuzzjoni għal tali attivitajiet. Għaldaqstant, jenħtieġ li b’hekk l-Istati Membri jiżguraw li l-ġurisdizzjoni tagħhom tkopri sitwazzjonijiet meta reat jitwettaq permezz tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni mit-territorju tagħhom, kemm jekk tali teknoloġija tkun ibbażata fit-territorju tagħhom kif ukoll jekk le. |
|
(18) |
Skont id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/948/ĠAI (7) u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/187/ĠAI (8), l-awtoritajiet kompetenti ta’ żewġ Stati Membri jew aktar li qed imexxu proċedimenti kriminali paralleli fir-rigward tal-istess fatti li jinvolvu l-istess persuna għandhom, bl-assistenza ta’ Eurojust, jidħlu f’konsultazzjonijiet diretti ma’ xulxin, b’mod partikolari biex jiżguraw li r-reati kollha koperti b’din id-Direttiva jiġu pproċessati. |
|
(19) |
Sabiex jiżguraw is-suċċess tal-investigazzjonijiet u l-prosekuzzjoni ta’ reati ta’ ħasil tal-flus, dawk responsabbli mill-investigazzjoni jew mill-prosekuzzjoni ta’ tali reati jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jagħmlu użu minn għodod ta’ investigazzjoni effettivi bħal dawk li jintużaw fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata jew reati serji oħra. Jenħtieġ li b’hekk jiġi żgurat li jkunu disponibbli biżżejjed persunal u taħriġ imfassal apposta, kif ukoll riżorsi u kapaċità teknoloġika aġġornata. L-użu ta’ tali għodod, f’konformità mal-liġi nazzjonali, jenħtieġ li jkun immirat u li jqis il-prinċipju tal-proporzjonalità u n-natura u l-gravità tar-reati li jkunu qegħdin jiġu investigati, u jenħtieġ li jirrispetta d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali. |
|
(20) |
Jenħtieġ li din id-Direttiva tissostitwixxi ċerti dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Kwadru 2001/500/ĠAI għall-Istati Membri marbuta b’din id-Direttiva. |
|
(21) |
Din id-Direttiva tirrispetta l-prinċipji rikonoxxuti mill-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, tirrispetta d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti, b’mod partikolari, mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, inklużi dawk stabbiliti fit-Titoli II, III, V u VI tagħha, li jħaddnu, inter alia, id-dritt tar-rispett għall-ħajja privata u tal-familja u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, il-prinċipji tal-legalità u l-proporzjonalità tar-reati u l-pieni kriminali, u jkopru wkoll ir-rekwiżit ta’ preċiżjoni, ċarezza u prevedibbiltà fil-liġi kriminali, il-preżunzjoni tal-innoċenza, kif ukoll id-drittijiet ta’ persuni ssuspettati u akkużati li jkollhom aċċess għal avukat, id-dritt li wieħed ma jinkriminax ruħu u d-dritt għal proċess ġust. Din id-Direttiva trid tiġi implimentata f’konformità ma’ dawk id-drittijiet u prinċipji fil-qies ukoll tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u obbligi oħra tad-drittijiet tal-bniedem skont id-dritt internazzjonali. |
|
(22) |
Billi l-objettiv ta’ din id-Direttiva, li tissoġġetta l-ħasil tal-flus fl-Istati Membri kollha għal pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi, ma jistax jintlaħaq b’suċċess suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista’, permezz tal-iskala u l-effetti ta’ din id-Direttiva, jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-TUE. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħaq dan l-objettiv. |
|
(23) |
F’konformità mal-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda, fir-rigward tal-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, anness mat-TUE u t-TFUE, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 4 ta’ dak il-Protokoll, ir-Renju Unit u l-Irlanda mhumiex qegħdin jieħdu sehem fl-adozzjoni ta’ din id-Direttiva u mhumiex marbuta biha jew soġġetti għall-applikazzjoni tagħha. |
|
(24) |
F’konformità mal-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness mat-TUE u mat-TFUE, id-Danimarka mhijiex qed tieħu sehem fl-adozzjoni ta’ din id-Direttiva, u mhijiex marbuta biha jew soġġetta għall-applikazzjoni tagħha. Id-Deċiżjoni Kwadru 2001/500/ĠAI tibqa’ vinkolanti u applikabbli għad-Danimarka, |
ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:
Artikolu 1
Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni
1. Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli minimi li jikkonċernaw id-definizzjoni ta’ reati kriminali u sanzjonijiet fil-qasam tal-ħasil tal-flus.
2. Din id-Direttiva ma tapplikax għall-ħasil tal-flus fir-rigward ta’ proprjetà li tkun ġiet minn reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, li huwa soġġett għal regoli speċifiċi stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2017/1371.
Artikolu 2
Definizzjonijiet
Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
|
(1) |
“attività kriminali” tfisser kwalunkwe tip ta’ involviment kriminali fit-twettiq ta’ kwalunkwe reat, punibbli, f’konformità mal-liġi nazzjonali, bit-tiċħid tal-libertà jew b’detenzjoni għal massimu ta’ aktar minn sena jew, fir-rigward ta’ Stati Membri li għandhom livell limitu minimu għal reati fis-sistemi legali tagħhom, kwalunkwe reat punibbli bit-tiċħid tal-libertà jew b’detenzjoni għal minimu ta’ aktar minn sitt xhur. Fi kwalunkwe każ, reati fil-kategoriji li ġejjin jitqiesu bħala attività kriminali:
|
|
(2) |
“proprjetà” tfisser assi ta’ kwalunkwe tip, kemm korporali kif ukoll inkorporali, mobbli jew immobbli, tanġibbli jew intanġibbli, u dokumenti jew strumenti legali fi kwalunkwe forma inkluża dik elettronika jew diġitali, li jixhdu t-titolu ta’ tali assi jew interess fihom; |
|
(3) |
“persuna ġuridika” tfisser kull entità li jkollha personalità ġuridika skont il-liġi applikabbli, barra minn stati jew korpi pubbliċi fl-eżerċizzju tal-awtorità statali u għal organizzazzjonijiet internazzjonali pubbliċi. |
Artikolu 3
Reati ta’ ħasil tal-flus
1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-imġiba li ġejja, meta mwettqa intenzjonalment, tkun punibbli bħala reat kriminali:
|
(a) |
il-konverżjoni jew it-trasferiment ta’ proprjetà, bil-għarfien li tali proprjetà tkun ġejja minn attività kriminali, għall-fini ta’ ħabi jew travestiment tal-oriġini illeċita tal-proprjetà jew sabiex tingħata għajnuna lil kwalunkwe persuna li tkun involuta fit-twettiq ta’ tali attività sabiex tevadi l-konsegwenzi legali tal-azzjoni ta’ dik il-persuna; |
|
(b) |
il-ħabi jew it-travestiment tan-natura, is-sors, il-lokalità, id-dispożizzjoni, il-moviment, jew is-sidien veri tal-proprjetà jew tad-drittijiet veri fir-rigward tagħha, bil-konoxxenza li tali proprjetà tkun ġejja minn attività kriminali; |
|
(c) |
l-akkwist, il-pussess jew l-użu ta’ proprjetà, bil-konoxxenza, fiż-żmien tar-riċezzjoni tagħha, li tali proprjetà tkun ġiet minn attività kriminali. |
2. L-Istati Membri jistgħu jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-imġiba msemmija fil-paragrafu 1 tkun punibbli bħala reat kriminali, fejn it-trasgressur issuspetta jew kien imissu jkun jaf li l-proprjetà kienet ġejja minn attività kriminali.
3. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li:
|
(a) |
kundanna preċedenti jew simultanja għall-attività kriminali li minnha tkun ġiet il-proprjetà ma tkunx prerekwiżit għal kundanna għar-reati msemmijin fil-paragrafi 1 u 2; |
|
(b) |
kundanna għar-reati msemmijin fil-paragrafu 1 u 2 tkun possibbli fejn ikun ġie stabbilit li l-proprjetà tkun ġiet minn attività kriminali, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġu stabbiliti l-elementi fattwali kollha jew iċ-ċirkostanzi kollha relatati ma’ dik l-attività kriminali, inkluża l-identità tal-awtur tar-reat; |
|
(c) |
ir-reati msemmija fil-paragrafu 1 u 2 ikunu estiżi għall-proprjetà li tkun ġiet minn imġiba mwettqa fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew f’dak ta’ pajjiż terz, meta dik l-imġiba kienet tikkostitwixxi attività kriminali li kieku twettqet ġewwa l-pajjiż. |
4. Fil-każ tal-punt (c) tal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu wkoll li l-imġiba rilevanti tikkostitwixxi reat kriminali skont il-liġi nazzjonali tal-Istat Membru l-ieħor jew f’dik tal-pajjiż terz fejn twettqet dik l-imġiba, ħlief meta dik l-imġiba tikkostitwixxi wieħed mir-reati msemmijin fil-punti (a) sa (e) u (h) tal-Artikolu 2(1) u kif definiti fil-liġi applikabbli tal-UE.
5. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-imġiba msemmija fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 1 tkun punibbli bħala reat kriminali meta titwettaq minn persuni li wettqu jew kienu involuti fl-attività kriminali li minnha tkun ġiet il-proprjetà.
Artikolu 4
Għajnuna u assistenza, tixwix u tentattiv
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-għajnuna u l-assistenza, it-tixwix u t-tentattiv ta’ reat kif imsemmi fl-Artikolu 3(1) u 3(5) jkunu punibbli bħala reat kriminali.
Artikolu 5
Pieni għall-persuni fiżiċi
1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li r-reati msemmija fl-Artikoli 3 u 4 jkunu punibbli permezz ta’ pieni kriminali effettivi, proporzjonali u dissważivi.
2. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li r-reati msemmija fl-Artikolu 3(1) u 3(5) jkunu punibbli b’terminu massimu ta’ priġunerija ta’ mhux anqas minn erba’ snin.
3. L-Istati Membri għandhom ukoll jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-persuni fiżiċi li wettqu r-reati msemmija fl-Artikoli 3 u 4 jkunu, fejn meħtieġ, soġġetti għal sanzjonijiet jew miżuri addizzjonali.
Artikolu 6
Ċirkostanzi aggravanti
1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li fir-rigward mar-reati msemmija fl-Artikolu 3(1) u (5) u l-Artikolu 4, iċ-ċirkostanzi li ġejjin jitqiesu bħala ċirkostanzi aggravanti:
|
(a) |
ir-reat ikun twettaq fil-qafas ta’ organizzazzjoni kriminali fit-tifsira tad-Deċiżjoni Kwadru 2008/841/ĠAI; jew |
|
(b) |
it-trasgressur ikun entità marbuta b’obbligu skont it-tifsira tal-Artikolu 2 tad-Direttiva (UE) 2015/849 u wettaq ir-reat fl-eżerċizzju tal-attivitajiet professjonali tiegħu. |
2. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li ċ-ċirkostanzi li ġejjin jitqiesu bħala ċirkostanzi aggravanti, b’rabta mal-imġiba msemmija fl-Artikolu 3(1) u(5) u l-Artikolu 4:
|
(a) |
il-proprjetà li tkun soġġetta għal ħasil tkun ta’ valur konsiderevoli; jew |
|
(b) |
il-proprjetà li tkun soġġetta għal ħasil tkun ġiet minn wieħed mir-reati msemmija fil-punti (a) sa (e) u (h) tal-punt (1) tal-Artikolu 2. |
Artikolu 7
Responsabbiltà ta’ persuni ġuridiċi
1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li persuni ġuridiċi jistgħu jinżammu responsabbli għal kwalunkwe mir-reati msemmija fl-Artikolu 3(1) u (5) u l-Artikolu 4 imwettaq għall-benefiċċju tagħhom minn kwalunkwe persuna, li taġixxi waħedha jew bħala parti minn korp tal-persuna ġuridika, u li jkollha pożizzjoni ta’ tmexxija fi ħdan il-persuna ġuridika, abbażi ta’ kwalunkwe minn dawn li ġejjin:
|
(a) |
setgħa ta’ rappreżentanza tal-persuna ġuridika; |
|
(b) |
awtorità li tieħu deċiżjonijiet f’isem il-persuna ġuridika; jew |
|
(c) |
awtorità li teżerċita kontroll fi ħdan il-persuna ġuridika. |
2. L-Istati Membri għandhom jieħdu wkoll il-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li persuni ġuridiċi jistgħu jinżammu responsabbli fejn in-nuqqas ta’ superviżjoni jew kontroll, minn persuna msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu jkun ippermetta t-twettiq ta’ kwalunkwe reat imsemmi fl-Artikolu 3(1) u (5) u l-Artikolu 4 għall-benefiċċju ta’ dik il-persuna ġuridika minn persuna taħt l-awtorità tagħha.
3. Ir-responsabbiltà ta’ persuni ġuridiċi skont il-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu ma għandhiex teskludi proċedimenti kriminali kontra persuni fiżiċi li jkunu awturi, inċitaturi jew aċċessorji fi kwalunkwe reat imsemmi fl-Artikolu 3(1) u (5) u l-Artikolu 4.
Artikolu 8
Sanzjonijiet għall-persuni ġuridiċi
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li persuna ġuridika li tkun tinżamm responsabbli skont l-Artikolu 7 tkun punibbli b’sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi, li għandhom jinkludu multi kriminali u mhux kriminali u jistgħu jinkludu sanzjonijiet oħra, bħal:
|
(a) |
esklużjoni mid-dritt għal benefiċċji pubbliċi jew għajnuna pubblika; |
|
(b) |
esklużjoni temporanja jew permanenti mill-aċċess għal finanzjament pubbliku, inklużi proċeduri ta’ sejħiet għall-offerti, għotjiet u konċessjonijiet; |
|
(c) |
skwalifikar temporanju jew permanenti mill-eżerċizzju ta’ attivitajiet kummerċjali; |
|
(d) |
tqegħid taħt is-sorveljanza ġudizzjarja; |
|
(e) |
ordni ġudizzjarja ta’ stralċ; |
|
(f) |
għeluq temporanju jew permanenti ta’ stabbilimenti li jkunu ntużaw biex jitwettaq ir-reat. |
Artikolu 9
Konfiska
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw, kif opportun, li l-awtoritajiet kompetenti tagħhom jiffriżaw jew jikkonfiskaw, f’konformità mad-Direttiva 2014/42/UE, ir-rikavat li jirriżulta minn u l-mezzi strumentali li jintużaw jew li huma maħsubin li jintużaw fit-twettiq jew il-kontribut għat-twettiq tar-reati kif imsemmi f’din id-Direttiva.
Artikolu 10
Ġurisdizzjoni
1. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni tiegħu fuq ir-reati msemmija fl-Artikoli 3 u 4 fejn:
|
(a) |
ir-reat ikun twettaq kompletament jew parzjalment fit-territorju tiegħu; |
|
(b) |
it-trasgressur ikun ċittadin tiegħu. |
2. Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni meta jiddeċiedi li jestendi l-ġurisdizzjoni tiegħu għar-reati msemmija fl-Artikoli 3 u 4 li twettqu barra mit-territorju tiegħu meta:
|
(a) |
it-trasgressur ikun resident abitwali fit-territorju tiegħu; |
|
(b) |
ir-reat ikun sar għall-benefiċċju ta’ persuna ġuridika stabbilita fit-territorju tiegħu. |
3. Meta reat imsemmi fl-Artikoli 3 u 4 jaqa’ fil-ġurisdizzjoni ta’ aktar minn Stat Membru wieħed u meta kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri kkonċernati jista’ b’mod validu jipproċedi fuq il-bażi tal-istess fatti, l-Istati Membri kkonċernati għandhom jikooperaw sabiex jiddeċiedu liema minnhom se jipproċedi kontra t-trasgressur, bil-għan li l-proċedimenti jiġu ċċentralizzati fi Stat Membru wieħed.
Għandhom jitqiesu l-fatturi li ġejjin:
|
(a) |
it-territorju tal-Istat Membru fejn twettaq ir-reat; |
|
(b) |
iċ-ċittadinanza jew ir-residenza tat-trasgressur; |
|
(c) |
il-pajjiż ta’ oriġini tal-vittma jew vittmi; u |
|
(d) |
it-territorju fejn instab it-trasgressur. |
Fejn ikun xieraq u f’konformità mal-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2009/948/ĠAI, il-kwistjoni għandha tiġi riferita lill-Eurojust.
Artikolu 11
Għodod ta’ investigazzjoni
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li għodod ta’ investigazzjoni effettivi, bħal dawk li jintużaw fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata jew reati gravi, ikunu disponibbli għall-persuni, l-unitajiet jew is-servizzi responsabbli għall-investigazzjoni jew il-prosekuzzjoni tar-reati msemmija fl-Artikolu 3(1) u (5) u l-Artikolu 4.
Artikolu 12
Sostituzzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Kwadru 2001/500/ĠAI
Il-punt (b) tal-Artikolu 1 u l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni Kwadru 2001/500/ĠAI huma sostitwiti fir-rigward tal-Istati Membri marbuta b’din id-Direttiva, mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta’ dawk l-Istati Membri fir-rigward tad-data għat-traspożizzjoni ta’ dik id-Deċiżjoni Kwadru fil-liġi nazzjonali.
Fir-rigward tal-Istati Membri marbuta b’din id-Direttiva, ir-referenzi għad-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Kwadru 2001/500/ĠAI msemmija fl-ewwel paragrafu jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva.
Artikolu 13
Traspożizzjoni
1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva sat-3 ta’ Diċembru 2020. Huma għandhom minnufih jgħarrfu lill-Kummissjoni f’dak ir-rigward.
Meta l-Istati Membri jadottaw dawk il-miżuri, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew għandhom jinkludu dik ir-referenza meta jiġu pubblikati uffiċjalment. Il-metodi kif issir dik ir-referenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri..
2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.
Artikolu 14
Rapportar
Il-Kummissjoni, sat-3 ta’ Diċembru 2022, għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, li jivvaluta sa fejn l-Istati Membri jkunu ħadu l-miżuri meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.
Il-Kummissjoni għandha, sat-3 ta’ Diċembru 2023, tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jivvaluta l-valur miżjud ta’ din id-Direttiva fir-rigward tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus kif ukoll l-impatt tagħha fuq id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali. Abbażi ta’ dak ir-rapport, il-Kummissjoni għandha, jekk ikun meħtieġ, tippreżenta proposta leġislattiva biex temenda din id-Direttiva. Il-Kummissjoni għandha tqis l-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri.
Artikolu 15
Dħul fis-seħħ
Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Artikolu 16
Destinatarji
Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri skont it-Trattati.
Magħmul fi Strasburgu, it-23 ta’ Ottubru 2018.
Għall-Parlament Ewropew
Il-President
A. TAJANI
Għall-Kunsill
Il-President
K. EDTSTADLER
(1) Il-Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta’ Settembru 2018 (għadha mhix ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u d-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-11 ta’ Ottubru 2018.
(2) Id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73).
(3) Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2001/500/ĠAI tas-26 ta’ Ġunju 2001 dwar il-ħasil tal-flus, l-identifikazzjoni, l-intraċċar, l-iffriżar, il-qbid u l-konfiska tal-mezzi u l-qligħ mill-kriminalità (ĠU L 182, 5.7.2001, p. 1).
(4) Id-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2017 dwar il-ġlieda kontra l-frodi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 198, 28.7.2017, p. 29).
(5) Id-Direttiva 2014/42/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2014 dwar l-iffriżar u l-konfiska ta’ mezzi strumentali u r-rikavat minn attività kriminali fl-Unjoni Ewropea (ĠU L 127, 29.4.2014, p. 39).
(6) Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2008/841/ĠAI tal-24 ta’ Ottubru 2008 dwar il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata (ĠU L 300, 11.11.2008, p. 42).
(7) Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/948/ĠAI tat-30 ta’ Novembru 2009 dwar il-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni ta’ konflitti ta’ eżerċizzju ta’ ġurisdizzjoni fi proċedimenti kriminali (ĠU L 328, 15.12.2009, p. 42).
(8) Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/187/ĠAI tat-28 ta’ Frar 2002 li tistabbilixxi Eurojust bil-għan li tiġi msaħħa l-ġlieda kontra l-kriminalità serja (ĠU L 63, 6.3.2002, p. 1).
(9) Id-Direttiva (UE) 2017/541 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Marzu 2017 dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/475/ĠAI u li temenda d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/671/ĠAI (ĠU L 88, 31.3.2017, p. 6).
(10) Id-Direttiva 2011/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ April 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI (ĠU L 101, 15.4.2011, p. 1).
(11) Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/946/ĠAI tat-28 ta’ Novembru 2002 dwar it-tisħiħ tal-qafas penali għall-prevenzjoni tal-faċilitazzjoni ta’ dħul, transitu u residenza mhux awtorizzati (ĠU L 328, 5.12.2002, p. 1).
(12) Id-Direttiva 2011/93/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar il-ġlieda kontra l-abbuż sesswali u l-isfruttament sesswali tat-tfal u l-pedopornografija, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/68/ĠAI (ĠU L 335, 17.12.2011, p. 1).
(13) Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta’ Ottubru 2004 li tistabbilixxi d-dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti tar-reat u l-pieni kriminali fil-qasam tat-traffikar illegali tad-droga (ĠU L 335, 11.11.2004, p. 8).
(14) L-Att tal-Kunsill tas-26 ta’ Mejju 1997 li jfassal, fuq il-bażi tal-Artikolu K.3 (2) (c) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Konvenzjoni dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni li tinvolvi uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej jew uffiċjali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 195, 25.6.1997, p. 1).
(15) Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2003/568/ĠIA tat-22 ta’ Lulju 2003 dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fis-settur privat (ĠU L 192, 31.7.2003, p. 54).
(16) Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2001/413/ĠAI tat-28 ta’ Mejju 2001 li tiġġieled frodi u ffalsifikar ta’ mezzi ta’ ħlas bi flus mhux kontanti (ĠU L 149, 2.6.2001, p. 1).
(17) Id-Direttiva 2014/62/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar il-protezzjoni tal-euro u muniti oħra kontra l-iffalsifikar permezz tal-liġi kriminali, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2000/383/ĠAI (ĠU L 151, 21.5.2014, p. 1).
(18) Id-Direttiva 2008/99/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Novembru 2008 dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 328, 6.12.2008, p. 28).
(19) Id-Direttiva 2009/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 li temenda d-Direttiva 2005/35/KE dwar it-tniġġis ikkawżat minn vapuri u l-introduzzjoni ta’ penali għal ksur (ĠU L 280, 27.10.2009, p. 52).
(20) Id-Direttiva 2014/57/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ April 2014 dwar sanzjonijiet kriminali għal abbuż tas-suq (direttiva dwar l-abbuż tas-suq) (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 179).
(21) Id-Direttiva 2013/40/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Awwissu 2013 dwar attakki kontra s-sistemi tal-informazzjoni u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2005/222/ĠAI (ĠU L 218, 14.8.2013, p. 8).