Μεταπολίτευση. Εικοσάχρονος επισκέπτης στο Βόλο το σωτήριον έτος 1974… Βόλτα στην πόλη με λίγα φράγκα στην τσέπη. Βλέπω την επιγραφή «»Η ΣΚΑΛΑ του Κ. κ. Ν. ΜΙΛΑΝΟΥ» και με μαγνητίζει… Είχα ακούσει για την πραγματική Σκάλα του Μιλάνου από ένα μισοψώνιο τενόρο, τον Οδυσσέα (να ζει άραγε;) που είχε πάει μια βόλτα στην Ιταλία και όταν επέστρεψε στην επαρχιακή πόλη παραμύθιαζε τους μεγάλους και τον πατέρα μου (τενόρος και αυτός αλλά όχι ψώνιο) ότι είχε τραγουδήσει στη Σκάλα του Μιλάνου.

Έτσι λοιπόν όταν είδα την επιγραφή στο Βόλο το μάτι αρχικά καρφώθηκε επάνω της και στη συνέχεια στην ταβέρνα. Ήταν απόγευμα. Τριγύριζα μέχρι να βραδιάσει, να ανοίξει η «Σκάλα» και να μπω μέσα. Κάποια στιγμή άνοιξε, μπορεί να ήμουνα και ο πρώτος πελάτης, κάθισα στο τραπέζι και περίμενα… Κανείς δεν βιαζόταν να πάρει παραγγελία, σιγά σιγά το μαγαζί γέμιζε….

Το μαγαζί γέμιζε, ξεκίνησαν οι παραγγελίες μέσα στις κάπνες, υπήρχε και ένα υπόγειο με μια σκάλα που ανεβοκατέβαιναν οι μαγαζότερες, σέρβιραν φαγητά και ποτά…. ώσπου κάποια στιγμή ακούγεται μια φωνή «Σε 15 λεπτά ξεκινάμε και παίζουμε, όποιος θέλει να παραγγείλει να το κάνει τώρα γιατί σε λίγο θα παίξουμε και θα κάνουμε το κέφι μας…»

Πραγματικά σε λίγο ξεκίνησε η μυσταγωγία…. Κάθισαν οι δύο μαγαζότερες στις ψάθινες καρέκλες τους, αργότερα έμαθα ότι το Κ. αντιστοιχούσε στο Κάρολος και το Ν. στο Νίκος, άνοιξαν ένα χοντρό τετράδιο που είχαν γράψει τους στίχους αμέτρητων τραγουδιών και άρχισαν να παίζουν και να τραγουδάνε, χωρίς μικρόφωνο βεβαίως βεβαίως…. Τραγούδια άγνωστα και γνωστά, ρεμπέτικα, λαϊκά αλλά και έντεχνα (Θεοδωράκη κ.ά). Εγώ σε όλο το διάστημα είχα μείνει άφωνος (δεν σιγοτραγουδούσα όπως οι άλλοι θαμώνες) και παρατηρούσα τους «Μιλάνους» και το «Χριστεπώνυμη» παρέα στη Σκάλα, γιατί περί παρέας επρόκειτο.

Για τους Μιλάνους δεν θα γράψω περισσότερα, υπάρχουν άλλοι που έχουν γράψει εγκυρότερα, καλύτερα, που έχουν κάνει ρεπορτάζ και αφιερώματα στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση, έχουν αφήσει τα ίχνη τους σε CD και video… Εκείνο που ήθελα να καταγράψω είναι πως εκείνη η βραδιά ήταν η αφορμή να ξεκινήσω την πρώτη μου έρευνα για το ρεμπέτικο που στη συνέχεια επεκτάθηκε στη σχέση του με το Πορτογαλέζικο Fado, τα Blues, τα Αργεντίνικο Tangoes… Μια έρευνα που χάθηκε στα χαρτιά αλλά που αποτέλεσε το μεθοδολογικό εργαλείο για να ακολουθήσουν άλλες έρευνες και εργασίες…

Ξαναπιστρέφουμε στη Σκάλα των Μιλάνων, εν των μεταξύ η «Σκάλα» είχε μεταφερθεί από το κέντρο στην περιφέρεια της πόλης.  Στο δρόμο για το Βόλο ακούμε τον Κάρολο Μιλάνο σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό να μιλάει για τα προβλήματα των συνταξιούχων και να λέει ότι είχε κατέβει στη συγκέντρωση στην Αθήνα (αν θυμάμαι καλά του ΠΑΜΕ). Προφανώς και πήγαμε το βράδυ στο μαγαζί… προφανώς και περάσαμε καλά… Οι Μιλάνοι τριάντα χρόνια ωριμότεροι  τραγουδούσαν «σε ένα νησί των λουλουδιών» «σαν το ξέγνοιαστο τζιτζίκι» …

Το 2006 πέθανε ο Νίκος και το 2007 ο Κάρολος. Το μαγαζί έκλεισε το 2006…

Δεν ξέρω γιατί… αλλά σπάνια έχω νιώσει όπως εκείνη τη βραδιά του 1974… Έχω ξαναζήσει μια παρόμοια βραδιά στους «40 δράκους» στη Σύρο τον ίδιο χρόνο, και αργότερα με τον «Ήχο της σάλπιγγας» του Γιάννη Ζουγανέλη στην Ελευσίνα, στην εκδήλωση που είχε οργανώσει στο κρασουλάδικο του αδελφού της  η Ευαγγελία.

Περισσότερα για τη  » ΣΚΑΛΑ του Κ. κ. Ν. ΜΙΛΑΝΟΥ»  ΕΔΩ   ΕΔΩ ΕΔΩ ΕΔΩ και αλλού φυσικά…. Ανακαλύψτε κάτι και εσείς….

(Α! στα Video που θα  δείτε τον Κάρολο και τον Νίκο να τραγουδούν και να παίζουν, αν προχωρήσετε λίγο περισσότερο από την ανάγνωση της οθόνης, δεν είναι  από το μαγαζί του 1974).

—————-

Λίγα χρόνια αργότερα ακούω τον Μίλτο Πασχαλίδη και την Αναστασία Μουτσάτσου να τραγουδούν τους καταπληκτικούς στίχους του Μιχάλη Κουμπιού και μουσική του Μιχάλη Νικολούδη:

[…Μορφές χειρονομίες ήχοι αγαπημένοι
ποτά τσιγάρα στάχτη πέφτει εδώ.
Ρεμπέτικα και φάδος, Φλαμένκο, μπλουζ και τάνγκο
γεια σου αγάπη μου ήρθα να σε δω….]

… θυμήθηκα την πρώτη έρευνα που είχα καταλήξει στο συμπέρασμα για την κοινή λαϊκή συνισταμένη των «Ρεμπέτικων, Φάδος, Φλαμένκο, Μπλουζ, Τάκνο», και είπα τότε να γράψω κάτι για τη » ΣΚΑΛΑ του Κ. κ. Ν. ΜΙΛΑΝΟΥ» στο Βόλο. Δεν το έκανα τότε… το κάνω σήμερα κάπως βιαστικά, είναι αλήθεια…

Τώρα θυμήθηκα και ένα άλλο άρθρο με θέμα  «Ελληνική μουσική και την Αριστερά» στο περιοδικό «Πολιτική και κοινωνική ΕΡΕΥΝΑ» που αποτέλεσε αντικείμενο της πρώτης μου έρευνας και ανατριχιάζω…. Γιατί? – Ίσως σας το αποκαλύψω κάποια άλλη φορά, αν βρω το άρθρο…

Read Full Post »

Για τον Ευθύμη ΕΔΩ

Ορισμένα από τα άρθρα, βιβλία, συμμετοχές του Ευθύμη Παπαδημητρίου ΕΔΩ

Read Full Post »

Το έργο του Χόρβατ δυστυχώς είναι σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα. Ένα εξαιρετικό αλλά εξαντλημένο δυστυχώς βιβλίο γι’ αυτόν έχει γράψει η Λίλα Μαράκα:

Λίλα Μαράκα, Εντέν Χόρβατ. Ο Απομυθευτής του Μικροαστισμού και του Ναζισμού, εκδ. Διογένης, Αθήνα 1983.

Γεννημένος στην Αυστροουγγαρία ο Εντέν Χόρβατ (1901-38) ήταν ένας γερμανόγλωσσος θεατρικός συγγραφέας και διηγηματογράφος. Αν και σχετικά άγνωστος στη χώρα μας, θεωρείται εφάμιλλος του Μπρεχτ, ενώ τα σχετικά με το φασισμό θεατρικά και μυθιστορήματά του είναι ίσως ανώτερα.
Στο «Ο Αιώνιος Μικροαστός», το πρώτο από τα έργα της ωριμότητάς του, εκδομένο το 1930, χωρίς να θέτει ρητά το πρόβλημα του φασισμού, ο Χόρβατ εξετάζει τη νοοτροπία των μικροαστικών στρωμάτων που γίνονται το ιδανικό υπέδαφός του: ξεπεσμός, ημιμάθεια, ατομικιστική έπαρση, νοσταλγία του «χαμένου παραδείσου», μίσος στην εργατική τάξη. Αν και μυθιστόρημα, το έργο είναι περισσότερο μια συρραφή σχετικά ασύνδετων μερών.
Ακολουθεί το Σλάντεκ ή η Μελανή Στρατιά, όπου ρίχνει μια πρώτη άμεση ματιά στον κόσμο των «σβαστικοφόρων», των παραστρατιωτικών ομάδων του εθνικισμού και του φασισμού. Οι Σβαστικοφόροι είναι σαδιστές ταμπούκοι και εγκληματίες, ενώ ο Σλάντεκ ενσαρκώνει τον συγχυσμένο και ξεριζωμένο άνθρωπο, που χωρίς να είναι εσωτερικά ίδιος με αυτούς, μπλέκεται μαζί τους και τους ακολουθεί στο έγκλημα. Στην Ιταλική Νύχτα, ένα πιο ώριμο θεατρικό, φωτίζεται αντίθετα περισσότερο η εθελοτυφλία της δημοκρατικής παράταξης στη Γερμανία. Ο Χόρβατ δείχνει τη ρηχότητα της αστικοδημοκρατικής αντιπαράθεσης στο φασισμό, αντιπαραβάλλοντας τον κομφορμιστή και εφησυχασμένο πρόεδρο ενός δημοκρατικού συλλόγου, με έναν νεαρό ακτιβιστή του κινήματος.

Το μυθιστόρημά του Νεολαία Χωρίς Θεό (κυκλοφόρησε το 1991 από τη Σύγχρονη Εποχή) περιγράφει τη νεολαία της ναζιστικής Γερμανίας, έστω και αν δεν την κατονομάζει ως χώρα. Ένας δυσαρεστημένος και περιθωριοποιημένος δάσκαλος, αρχικά οπορτουνιστής, δεν τολμά να αντιπαρατεθεί στη ρατσιστική και μιλιταριστική προπαγάνδα με την οποία οι ναζί διαφθείρουν τους μαθητές του, αν και εσωτερικά την καταδικάζει. Το προσόν του Χόρβατ είναι ότι, σε αντίθεση με το διεισδυτικό διδακτισμό και την απόσπαση του Μπρεχτ, προσεγγίζει τα πράγματα από τα κάτω, δείχνοντας μέσα από την προσωπική διαδρομή του δασκάλου πώς ο φασισμός επιδρά στα διάφορα ταξικά περιβάλλοντα – μεσοαστοί, εργάτες, κ.λπ.

Το δεύτερο, και τελευταίο μυθιστόρημά του Το Παιδί της Εποχής μας (κυκλοφόρησε το 1985 από τις Εκδόσεις Γνώση και το 1992 από τις Εκδόσεις Γλάρος) εξετάζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δημιουργείται ο δεκτικός προς το φασισμό μαζικός τύπος εκείνης της εποχής. Είναι η ιστορία ενός άνεργου και χωρίς προοπτική νέου, που γίνεται στρατιώτης και υιοθετεί τα στερεότυπα του φασισμού, νομίζοντας ότι ακολουθεί έναν ανεξάρτητο δρόμο, ενώ στην πραγματικότητα γίνεται φερέφωνο της κυρίαρχης ιδεολογίας.
Στο βιβλίο της, η Λίλα Μαράκα δίνει μια γλαφυρή και ολόπλευρη παρουσίαση και ανάλυση ταυτόχρονα της ζωής και του έργου του Χόρβατ. Επεκτείνεται σε όλα τα ενδιαφέροντα θεατρικά και μυθιστορήματά του που θίγουν ποικίλα κοινωνικά θέματα.

ΠΗΓΗ: Μαρξιστική Σκέψη ΕΔΩ

Read Full Post »

έΧΟΥΜΕ ιδιαίτερη «έλξη» προς τα «Σουρρεαλιστικά εργαλεία» του Μρεττόν, του δικού μας Εμπειρίκου… και χρόνια προσπαθούμε να κτίσουμε  και να κατοικίσουμε τη δική μας ΟΚΤάΝΑ, μήπως και σώσουμε τη ψυχούλα μας… Αλλά δεν… Χθες λοιπόν κυκλοφόρησε το 5ο τεύχος του περιοδικού ΚΛΗΔΟΝΑΣ της «Υπερρεαλιστικής Ομάδας Αθήνας» που εκδίδει ο Διαμαντής (δεν είναι το γνωστό «φιδάκι», είναι ο εκδότης) με προτάσεις για την » Σουρεαλιστική Επιβίωση».  Εμείς σας ενημερώνουμε, σας προκαλούμε και… από εκεί και μετΑ εσείς αποφασίζετε αν χρησιμοποιήσετε και πως τα «ΣουρΡεαλιστικά ΕργαλεΙα ΕΠΙΒίΩΣΗΣ». – RsB

———————————–

Όταν κανείς, αποκαμωμένος από την ηττοπάθεια και την παραίτηση, βρίσκεται σε βαθιά κατάθλιψη, ή και στο κατώφλι της αυτοκτονίας, τότε είναι η ώρα ν’ ανοίξει τη Σουρρεαλιστική του Εργαλειοθήκη Επιβίωσης και ν’ απολαύσει μιαν ανάσα από μαγικό, φρέσκο αέρα.

Penelope Rosemont

Τα «Σουρρεαλιστικά Αντικείμενα Επιβίωσης», ως βασικό θέμα του νέου τεύχους του περιοδικού της Υπερρεαλιστικής Ομάδας Αθήνας, αφορούν μια συλλογική-πειραματική προσπάθεια των μελών της, ώστε να ανιχνευτούν οι δυνατότητες της φαντασίας, του ονείρου, του χιούμορ και της επινοητικότητας στην δημιουργία «μαγικών» αντικειμένων/κειμένων/εικόνων, με απώτερο όφελος την προστασία και την επιβίωση του κατατρεγμένου ανθρώπου από τους κινδύνους που τον απειλούν, σε ένα όλο και πιο άγριο περιβάλλον, στις συνθήκες της γενικευμένης κρίσης όπου ζούμε.

Ο εν λόγω πειραματισμός απασχολεί εδώ και δύο χρόνια την Υπερρεαλιστική Ομάδα Αθήνας και αποτέλεσε το κύριο θέμα συζήτησης και κοινής δημιουργίας μιας συνάντησης ομάδων και ατόμων του διεθνούς υπερρεαλιστικού κινήματος που έγινε τον Ιούνιο του 2011 στην Αθήνα, τεκμήρια της οποίας παρουσιάζονται στο βασικό θέμα του τεύχους.

Εκτός αφιερώματος:

• Με αφορμή τον θάνατο των κορυφαίων υπερρεαλιστών Jean Benoît (1922-2010) και LeonoraCarrington (1917-2011) ο Σωτήρης Λιόντος γράφει για αυτούς και μεταφράζει ένα διήγημα τηςCarrington.
• Ο Νίκος Σταμπάκης μεταφράζει ποίηση του Γάλλου υπερρεαλιστή Jean-Pierre Duprey.
• Δημοσιεύονται δύο σημαντικά ιστορικά κείμενα του διεθνούς υπερρεαλισμού: Η «Διαλεκτική της διαλεκτικής» (1945) των Ρουμάνων υπερρεαλιστών Ghérasim Luca & Trost, και «Το μέλλον του αυτοματισμού» (1970) του Γάλλου υπερρεαλιστή Vincent Bounoure.
• Παρουσιάζονται επίσης καταγραφές υπερρεαλιστικών παιχνιδιών που αναπτύχθηκαν κατά καιρούς από την ομάδα καθώς και ποιήματα, κείμενα, φωτογραφίες και εικόνες των φίλων και των μελών της ομάδας.

Το σχέδιο στο εξώφυλλο του τεύχους είναι της Θεώνης Ταμπάκη.

Κεντρική Διάθεση: Εκδόσεις Φαρφουλάς, Μαυρομιχάλη 18, 10680, Αθήνα Τηλ.   2111845583

Read Full Post »

[H Μνήμη VS στη Λήθη]

Διαβάστε περισσότερα για το βιβλίο ΕΔΩ

Τα τάγματα ασφαλείας είναι ο μεγάλος απών από την επίσημη εικόνα της δεκαετίας του 40, όπως αυτή φιλοτεχνήθηκε στα μεταπολεμικά χρόνια. Αυτή η σιωπή κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται στην αντίφαση ανάμεσα στα εθνικιστικά φρονήματα των συμμετασχόντων και την πεζή πραγματικότητα της ένοπλης συνεργασίας τους με τον κατακτητή. Μπορεί τα στελέχη τους να ενσωματώθηκαν πλήρως στο μετεμφυλιακό

Read Full Post »

Οι πρόγονοι της Χρυσής Αυγής….

—————————————————

Το βιβλίο μου πίστευα πως ήθελα να γράψω για πολλούς λόγους: Σαν μνημόσυνο για τους σκοτωμένους μου, σαν σιωπηλό μοιρολόι, σαν κλάμα που στάλαζε γραμμή από την ψυχή μου, σαν ξέσπασμα στο παράπονο γιατί αναγκάστηκα να περάσω τόσο φοβερά παιδικά χρόνια και να ζήσω τρέχοντας κι όχι αργά και φυσιολογικά. Σαν απαίτηση στα κόμματα της Αριστεράς για ενότητα. Σαν παράκληση στους ανθρώπους της προόδου, ώστε να κάνουν το παν για να μην έρχονται και πουθενά τέτοια φοβερά χρόνια. Σαν γέλιο πικρό κι ειρωνικό στους θύτες, όταν και όποτε προσπαθούνε και αποτολμούνε να βγούνε θύματα. Τελικά, πίστεψα πως είχα υποχρέωση να το γράψω σαν ελάχιστη ανταπόδοση στην πολύτιμη και συνάμα βαριά κληρονομιά που μου αφήσανε οι σκοτωμένοι μου γονείς και τα αδέρφια μου. Τη ζωή τους τη χαρίσανε όπου εκείνοι πιστεύανε πως έπρεπε. Αδιαφιλονίκητο δικαίωμά τους. Σε μένα όμως, είτε το ήθελα είτε όχι, αφήσανε το σκοτωμό τους. Έτσι αποφάσισα να γράψω ρωτώντας κι όλους όσους δεχτήκανε και ΄δεχονται την ίδια με μένα κληρονομιά, όπου κι αν βρίσκονται, είτε στην Αφρική, ή όπου αλλού. Τι θα την κάνουμε αυτή μας τη βαριά κληρονομιά; Μέτρο να μετράμε το μίσος, αίμα να ποτίζουμε την εκδίκηση, ή μαχητή ακούραστο και φύλακα ακοίμητο της Ειρήνης;

Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ

Read Full Post »