Πανευρωμεσογειακή Σύμβαση (PEM)
Ιστορικό
Οι κανόνες καταγωγής της περιφερειακής σύμβασης για πανευρωμεσογειακούς προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής (σύμβαση PEM) συμφωνήθηκαν το 2011 με σκοπό τη θέσπιση κοινών κανόνων καταγωγής και σώρευσης μεταξύ 25 συμβαλλόμενων μερών της PEM (βλ. κατάλογο κατωτέρω) και της ΕΕ για τη διευκόλυνση του εμπορίου και την ολοκλήρωση των αλυσίδων εφοδιασμού εντός της ζώνης.
Μετά από εκτεταμένη διαδικασία διαπραγματεύσεων, οι κανόνες καταγωγής της σύμβασης PEM αναθεωρήθηκαν για να απλουστευθούν και να εκσυγχρονιστούν. Η αναθεωρημένη σύμβαση PEM τέθηκε επίσημα σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025 παράλληλα με τη σύμβαση PEM. Πριν από την ημερομηνία αυτή, ορισμένα μέλη της ΡΕΜ εφάρμοζαν τους αναθεωρημένους κανόνες σε διμερή βάση κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου (οι λεγόμενοι «μεταβατικοί κανόνες»).
Περισσότερες γενικές πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία αναθεώρησης είναι διαθέσιμες για την πανευρωμεσογειακή σώρευση και τη σύμβαση PEM.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, μόνο η αναθεωρημένη σύμβαση PEM θα εφαρμόζεται μεταξύ της ΕΕ και όλων των συμβαλλόμενων μερών της PEM, εκτός από τις λίγες χώρες της PEM που δεν επικύρωσαν την αναθεωρημένη σύμβαση.
Εν αναμονή της επικύρωσης της αναθεωρημένης σύμβασης, το Μαρόκο, η Αίγυπτος, η Παλαιστίνη και η Τυνησία θα εξάγουν στην ΕΕ βάσει των μεταβατικών κανόνων που προβλέπονται από τις αντίστοιχες διμερείς συμφωνίες με την ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα εξάγει στις χώρες αυτές βάσει των κανόνων της αναθεωρημένης σύμβασης PEM.
Συμβαλλόμενα μέρη
Τα 25 συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης PEM είναι:
- της ΕΕ
- τα κράτη της ΕΖΕΣ (Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν)
- τις Φερόες Νήσους
- οι συμμετέχοντες στη διαδικασία της Βαρκελώνης (Αλγερία, Αίγυπτος, Ισραήλ, Ιορδανία, Λίβανος, Μαρόκο, Παλαιστίνη*, Συρία, Τυνησία και Τουρκία)
- οι συμμετέχοντες στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης της ΕΕ (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, Μαυροβούνιο, Σερβία και Κόσοβο (Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.)
- της Δημοκρατίας της Μολδαβίας
- Γεωργία
- Ουκρανία
* Η ονομασία αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης και δεν θίγει τις επιμέρους θέσεις των κρατών μελών επί του θέματος.
Κανόνες καταγωγής
Για να δικαιούστε τον προτιμησιακό συντελεστή, το προϊόν σας πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες καταγωγής. Οι κανόνες καταγωγής στο πλαίσιο της αναθεωρημένης σύμβασης PEM ορίζονται στο προσάρτημα I της Επίσημης Εφημερίδας L, 2013/054 26.2.2013, σ. 4.
Ειδικές διατάξεις
Σώρευση
Η αναθεωρημένη σύμβαση PEM προβλέπει τέσσερις τρόπους σώρευσης της καταγωγής:
- Διμερής σώρευση: ύλες καταγωγής συμβαλλόμενου μέρους της σύμβασης PEM μπορούν να θεωρηθούν ως καταγόμενες από την ΕΕ (και αντιστρόφως) όταν χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ενός προϊόντος.Επιπλέον, η πλήρης διμερής σώρευση επιτρέπει να θεωρείται ότι η μεταποίηση που πραγματοποιείται σε μη καταγόμενες ύλες σε συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης PEM έχει πραγματοποιηθεί στην ΕΕ (και αντιστρόφως) κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον συμμορφώνεστε με έναν ειδικό κανόνα για κάθε προϊόν.
- Διαγώνια σώρευση: ύλες καταγωγής ενός συμβαλλόμενου μέρους της σύμβασης PEM που εφαρμόζουν τους αναθεωρημένους κανόνες καταγωγής μπορούν να λογίζονται ως καταγόμενες από άλλο συμβαλλόμενο μέρος όταν εξάγονται σε τρίτο συμβαλλόμενο μέρος εντός της πανευρωμεσογειακής ζώνης. Ωστόσο, η διαγώνια σώρευση εφαρμόζεται μόνο εάν υπάρχει εμπορική συμφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων συμβαλλόμενων μερών και οι εν λόγω χώρες εφαρμόζουν τους ίδιους κανόνες καταγωγής. Επιπλέον, για όλα τα προϊόντα εκτός από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης (κεφάλαια 50 έως 63), η πλήρης διαγώνια σώρευση επιτρέπει την αντιμετώπιση της μεταποίησης που πραγματοποιείται στην εν λόγω χώρα ΡΕΜ όπως σε άλλο συμβαλλόμενο μέρος όταν εξάγεται σε τρίτο συμβαλλόμενο μέρος εντός της πανευρωμεσογειακής ζώνης. Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται μόνο εάν υπάρχει εμπορική συμφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων χωρών και των εν λόγω χωρών η οποία εφαρμόζει τους «μεταβατικούς» κανόνες καταγωγής.
Ελέγξτε αυτόν τον πίνακα που προσδιορίζει ποιες χώρες μπορούν να σωρεύσουν.
Ανοχή
- Ο κανόνας ανοχής σάς επιτρέπει να χρησιμοποιείτε μη καταγόμενες ύλες που κανονικά απαγορεύονται από τον ειδικό κανόνα ανά προϊόν έως:
- το 15 % του βάρους του προϊόντος για τα γεωργικά προϊόντα που κατατάσσονται στα κεφάλαια 2 και 4 έως 24 του Εναρμονισμένου Συστήματος, εκτός από τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας του κεφαλαίου 16, ή
- 15 % της τιμής εκ του εργοστασίου του προϊόντος για άλλα προϊόντα εκτός από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα ενδύματα
- δεν μπορείτε να εφαρμόσετε το όριο ανοχής σε προϊόντα για τα οποία οι ειδικοί κανόνες ανά προϊόν καθορίζουν το μέγιστο ποσοστό μη καταγόμενων υλών, εκφραζόμενο σε αξία ή βάρος.
- για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης που κατατάσσονται στα κεφάλαια 50 έως 63 του εναρμονισμένου συστήματος εφαρμόζονται ειδικές ανοχές, όπως ορίζεται στις σημειώσεις 6 και 7 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ I
- το όριο ανοχής δεν εφαρμόζεται στα εξ ολοκλήρου παραγόμενα προϊόντα.
Κανόνας επιστροφής δασμών
Η επιστροφή δασμών που έχουν ήδη καταβληθεί ή η απαλλαγή από δασμούς (επιστροφή δασμών) επί εισαγόμενων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή προϊόντος που εξάγεται υπό προτιμησιακό καθεστώς επιτρέπεται βάσει της αναθεωρημένης σύμβασης PEM, με ορισμένες εξαιρέσεις.
Πώς να διεκδικήσετε προτιμησιακό δασμολόγιο
Αποδεικτικό καταγωγής
Ο χαρακτήρας καταγωγής ενός προϊόντος αποδεικνύεται είτε:
- Πιστοποιητικό κυκλοφορίας εμπορευμάτων EUR.1 που εκδίδεται από τις τελωνειακές αρχές της χώρας εξαγωγής ή
- Δήλωση τιμολογίου που συντάσσεται από εγκεκριμένο εξαγωγέα ή από οποιονδήποτε εξαγωγέα, εάν η συνολική αξία του προϊόντος δεν υπερβαίνει τις 6 000 EUR.
Δεν απαιτείται απόδειξη καταγωγής όταν η συνολική αξία των προϊόντων δεν υπερβαίνει
- 500 ευρώ για τα μικρά δέματα ή
- 1.200 ευρώ για προσωπικές αποσκευές.
Το πιστοποιητικό καταγωγής ισχύει για περίοδο 10 μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του.
Λεπτομερής επεξήγηση σχετικά με τον τρόπο συμπλήρωσης των δηλώσεων καταγωγής και υποβολής αίτησης για πιστοποιητικά θα βρείτε στην ενότητα «Τεκμηρίωση καταγωγής και επαλήθευση» του My Trade Assistant. Δείτε ένα παράδειγμα για τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ελβετίας κάνοντας κλικ στο «Τεκμηρίωση καταγωγής και επαλήθευση» στο αριστερό μενού.
Επαλήθευση της καταγωγής
Οι τελωνειακές αρχές μπορούν να επαληθεύουν αν ένα εισαγόμενο προϊόν είναι πράγματι καταγόμενο. Η επαλήθευση στην αναθεωρημένη σύμβαση PEM βασίζεται στις ακόλουθες αρχές:
- Η επαλήθευση βασίζεται στη διοικητική συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών του μέρους εισαγωγής και του μέρους εξαγωγής, οι οποίες παρέχουν αμοιβαία συνδρομή στη διαδικασία επαλήθευσης.
- Οι έλεγχοι σχετικά με την καταγωγή των προϊόντων διενεργούνται από τις τοπικές τελωνειακές αρχές του εξαγωγέα. Το εισάγον μέρος δεν επιτρέπεται να επισκέπτεται τον εξαγωγέα στο πλαίσιο της διαδικασίας επαλήθευσης.
- Το εξάγον μέρος ενημερώνει το εισάγον μέρος για τα αποτελέσματα της επαλήθευσης.
