Konvenzjoni Pan-Ewro-Mediterranja (PEM)
Sfond
Ir-regoli tal-oriġini tal-Konvenzjoni Reġjonali dwar ir-regoli preferenzjali tal-oriġini pan-Ewro-Mediterranji (il-Konvenzjoni PEM) ġew miftiehma fl-2011 bil-ħsieb li jiġu stabbiliti regoli komuni tal-oriġini u akkumulazzjoni fost 25 Parti Kontraenti PEM (ara l-lista hawn taħt) u l-UE biex tiffaċilita l-kummerċ u tintegra l-ktajjen tal-provvista fiż-żona.
Wara proċess estensiv ta’ negozjati, ir-regoli tal-oriġini tal-Konvenzjoni PEM ġew riveduti biex jiġu ssimplifikati u mmodernizzati. Il-Konvenzjoni PEM riveduta daħlet fis-seħħ uffiċjalment fl-1 ta’ Jannar 2025 b’mod parallel mal-Konvenzjoni PEM. Qabel din id-data, xi membri tal-PEM implimentaw ir-regoli riveduti fuq bażi bilaterali matul perjodu ta’ tranżizzjoni (l-hekk imsejħa “regoli tranżizzjonali”).
Aktar informazzjoni ta’ sfond dwar il-proċess ta’ reviżjoni hija disponibbli dwar l-akkumulazzjoni Pan-Ewro-Mediterranja u l-Konvenzjoni PEM.
Mill-1 ta’ Jannar 2026, se tapplika biss il-Konvenzjoni PEM riveduta bejn l-UE u l-Partijiet Kontraenti kollha tal-PEM ħlief il-ftit pajjiżi tal-PEM li ma rratifikawx il-Konvenzjoni riveduta.
Sakemm jiġu ratifikati l-Konvenzjoni riveduta, il-Marokk, l-Eġittu, il-Palestina u t-Tuneżija se jesportaw lejn l-UE skont ir-Regoli tranżizzjonali kif previst mill-ftehimiet bilaterali rispettivi mal-UE, filwaqt li l-UE se tesporta lejn dawn il-pajjiżi skont ir-regoli tal-Konvenzjoni PEM riveduta.
Partijiet Kontraenti
Il-25 Parti Kontraenti għall-Konvenzjoni PEM huma:
- l-UE
- l-Istati tal-EFTA (l-Iżvizzera, in-Norveġja, l-Iżlanda u l-Liechtenstein)
- il-Gżejjer Faeroe
- il-parteċipanti fil-Proċess ta’ Barċellona (l-Alġerija, l-Eġittu, Iżrael, il-Ġordan, il-Libanu, il-Marokk, il-Palestina*, is-Sirja, it-Tuneżija u t-Turkija)
- il-parteċipanti fil-Proċess ta' Stabbilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni tal-UE (l-Albanija, il-Bożnija-Ħerzegovina, ir-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq, il-Montenegro, is-Serbja u l-Kosovo (Dan l-isem huwa mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus u huwa konformi mal-UNSCR 1244 u l-Opinjoni tal-QIĠ dwar id-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Kosovo.)
- ir-Repubblika tal-Moldova
- Georgia
- L-Ukrajna
* Din id-deżinjazzjoni ma għandhiex tiġi interpretata bħala rikonoxximent ta’ Stat tal-Palestina u hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet individwali tal-Istati Membri dwar din il-kwistjoni.
Regoli tal-Oriġini
Biex tikkwalifika għar-rata preferenzjali, il-prodott tiegħek jeħtieġ li jikkonforma mar-regoli tal-oriġini. Ir-regoli tal-oriġini skont il-Konvenzjoni PEM riveduta huma definiti fl-Appendiċi I tal-Ġurnal Uffiċjali L, 2013/054 26.2.2013, p. 4
Dispożizzjonijiet speċifiċi
Akkumulazzjoni
Il-Konvenzjoni PEM riveduta tipprevedi erba’ modi ta’ akkumulazzjoni tal-oriġini:
- Akkumulazzjoni bilaterali: materjali li joriġinaw f’Parti Kontraenti tal-Konvenzjoni PEM jistgħu jingħaddu bħala li joriġinaw fl-UE (u viċi versa) meta jintużaw fil-manifattura ta’ prodott. Barra minn hekk, akkumulazzjoni bilaterali sħiħa tippermetti li l-ipproċessar imwettaq fuq materjali mhux oriġinarji f’Parti Kontraenti tal-Konvenzjoni PEM jiġi ttrattat bħala li jkun twettaq fl-UE (u viċi versa) meta jiġi vvalutat jekk tikkonformax ma’ regola speċifika għall-prodott.
- Akkumulazzjoni djagonali: materjali li joriġinaw f’Parti Kontraenti waħda tal-Konvenzjoni PEM li japplikaw ir-regoli riveduti tal-oriġini jistgħu jingħaddu bħala li joriġinaw f’Parti Kontraenti oħra meta jiġu esportati lejn Parti Kontraenti terza fiż-żona pan-Ewro-Mediterranja. Madankollu, il-kumulazzjoni djagonali tapplika biss jekk ikun hemm fis-seħħ Ftehim Kummerċjali bejn il-Partijiet Kontraenti kollha kkonċernati u dawk il-pajjiżi japplikaw l-istess regoli tal-oriġini. Barra minn hekk, għall-prodotti kollha għajr it-tessuti u l-ħwejjeġ (il-Kapitoli 50 sa 63), l-akkumulazzjoni djagonali sħiħa tippermetti li l-ipproċessar imwettaq f’dan il-pajjiż PEM jiġi ttrattat bħal f’Parti Kontraenti oħra meta jiġi esportat lejn Parti Kontraenti terza fiż-żona pan-Ewro-Mediterranja. Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw biss jekk Ftehim Kummerċjali fis-seħħ bejn il-pajjiżi kollha kkonċernati u dawk il-pajjiżi japplikaw ir-regoli ta’ oriġini “tranżizzjonali”.
Jekk jogħġbok iċċekkja din il-matriċi li tispeċifika liema pajjiżi jistgħu jakkumulaw.
Tolleranza
- Ir-regola ta’ tolleranza tippermettilek tuża materjali mhux oriġinarji li normalment huma pprojbiti mir-regola speċifika għall-prodott sa:
- 15 % tal-piż tal-prodott għall-prodotti agrikoli kklassifikati fil-Kapitoli 2 u 4 sa 24 tas-Sistema Armonizzata, għajr il-prodotti tas-sajd ipproċessati tal-Kapitolu 16, jew
- 15 % tal-prezz mill-fabbrika tal-prodott għal prodotti oħra għajr it-tessuti u l-ħwejjeġ
- ma tistax tapplika t-tolleranza għal prodotti li għalihom ir-regoli speċifiċi għall-prodott jistabbilixxu l-perċentwal massimu ta’ materjali mhux oriġinarji espress f’valur jew piż.
- għal tessuti u ħwejjeġ ikklassifikati taħt il-Kapitoli 50 sa 63 tas-Sistema Armonizzata japplikaw tolleranzi speċjali kif stabbilit fin-Noti 6 u 7 ANNESS I
- it-tolleranza ma tapplikax għal prodotti miksuba għalkollox.
Regola ta' rifużjoni tad-dazju
Ir-rimborż tad-dazji mħallsa qabel jew l-eżenzjoni tad-dazji (rifużjoni tad-dazju) fuq materjali importati użati għall-produzzjoni ta’ prodott li jiġi esportat taħt preferenza huma permessi skont il-Konvenzjoni PEM riveduta b’xi eċċezzjonijiet.
Kif titlob tariffa preferenzjali
Prova tal-oriġini
L-istatus oriġinarju ta’ prodott jiġi ppruvat jew permezz ta’:
- Ċertifikat tal-moviment EUR.1 maħruġ mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż esportatur jew
- Dikjarazzjoni tal-fattura magħmula minn esportatur approvat jew minn kwalunkwe esportatur, jekk il-valur totali tal-prodott ma jaqbiżx is-€6,000.
Mhi meħtieġa l-ebda prova tal-oriġini meta l-valur totali tal-prodotti ma jaqbiżx
- €500 fil-każ ta' pakketti żgħar jew
- €1,200 għall-bagalji personali.
Il-prova tal-oriġini hija valida għal perjodu ta’ 10 xhur mid-data tal-ħruġ.
Se ssib spjegazzjoni dettaljata dwar kif timla d-dikjarazzjonijiet tal-oriġini u tapplika għaċ-ċertifikati fit-taqsima L-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi “Dokumentazzjoni u verifika tal-oriġini”. Jekk jogħġbok ara eżempju għall-Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles bejn l-UE u l-Iżvizzera billi tikklikkja fuq “Id-dokumentazzjoni u l-verifika tal-oriġini” fuq il-menu tax-xellug.
Verifika tal-oriġini
L-awtoritajiet doganali jistgħu jivverifikaw jekk prodott importat huwiex tabilħaqq oriġinarju. Il-verifika fil-Konvenzjoni PEM Riveduta hija bbażata fuq il-prinċipji li ġejjin:
- Il-verifika hija bbażata fuq kooperazzjoni amministrattiva bejn l-awtoritajiet doganali tal-Parti importatriċi u dik esportatriċi, li jassistu lil xulxin fil-proċess ta’ verifika.
- Il-kontrolli fuq l-oriġini tal-prodotti jsiru mill-awtoritajiet doganali lokali tal-esportatur. Il-Parti importatriċi mhijiex permessa li żżur l-esportatur bħala parti mill-proċess ta’ verifika.
- Il-Parti esportatriċi tinforma lill-Parti importatriċi bir-riżultati tal-verifika.
