Umowa o wolnym handlu między UE a Nową Zelandią
Umowa znosi cła i biurokrację, z którymi borykają się europejskie firmy przy eksporcie do Nowej Zelandii.
Porozumienie w skrócie
Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Nową Zelandią, podpisana w Brukseli 9 lipca 2023 r., wejdzie w życie 1 maja 2024 r.
Więcej informacji
Więcej informacji na temat umowy handlowej między UE a Nową Zelandią można znaleźćw kluczowychelementach umowy handlowej między UE a Nową Zelandią.
Aby zapoznać się z kompleksowym tekstem umowy, przejdź do strony UE–Nowa Zelandia: Tekst umowy. Tekst jest wygodnie podzielony na rozdziały i załączniki w celu ułatwienia konsultacji.
Najważniejsze informacje
Obecna dwustronna wymiana handlowa UE z Nową Zelandią (2022 r.) wynosi już 7,8 mld EUR rocznie w przypadku towarów i 3,7 mld EUR w przypadku usług. UE eksportuje do Nowej Zelandii towary o wartości 5,5 mld EUR rocznie, a importuje produkty z Nowej Zelandii o wartości 2,3 mld EUR, co daje UE nadwyżkę handlową w wysokości 3,2 mld EUR.
Jeśli chodzi o usługi, UE eksportuje ponad dwa razy więcej niż importuje: 2,6 mld euro usług świadczonych przez firmy z UE na rzecz klientów w Nowej Zelandii w porównaniu z 1,1 mld euro usług świadczonych na rzecz klientów z UE przez firmy z Nowej Zelandii.
Zgodnie z oceną skutków umowy o wolnym handlu oczekuje się, że wymiana handlowa między Nową Zelandią a UE wzrośnie o 30 %, a samo zniesienie ceł pozwoli przedsiębiorstwom zaoszczędzić 140 mln EUR ceł rocznie. Ponadto przepływy inwestycyjne UE do Nowej Zelandii mogą wzrosnąć o ponad 80 %.
Porozumienie:
- stwarza znaczne możliwości gospodarcze dla przedsiębiorstw, rolników i konsumentów;
- przestrzega porozumienia klimatycznego z Paryża i podstawowych praw pracowniczych, które można egzekwować w ostateczności za pomocą sankcji handlowych, oraz
- cementuje więzi UE z sojusznikiem o podobnych poglądach w dynamicznym gospodarczo regionie Indo-Pacyfiku.
Kluczowe elementy umowy
- Handel towarami
Umowa znosi cła na wszystkie towary z UE wywożone do Nowej Zelandii po jej wejściu w życie, w tym na żywność i napoje oraz szczególnie wysokie cła na produkty przemysłowe. Znosi on również lub znacznie obniża cła UE na większość towarów z Nowej Zelandii wywożonych do UE.
- Reguły pochodzenia
UE i Nowa Zelandia uzgodniły reguły pochodzenia, które gwarantują, że tylko produkty w znacznym stopniu przetworzone w jednej ze stron mogą korzystać z preferencji taryfowych przewidzianych w umowie. Dokumentacja pochodzenia opiera się na samocertyfikacji przez przedsiębiorstwa. Weryfikacja opiera się na kontaktach lokalnych organów celnych z importerem, po których może nastąpić współpraca administracyjna między organami celnymi.
- Ułatwienia celne i handlowe
UE i Nowa Zelandia dążą do zapewnienia przedsiębiorcom skutecznych procedur celnych, wraz z odpowiednimi przepisami zapewniającymi przejrzystość prawodawstwa, formularzy, procedur, których należy przestrzegać na granicy, łatwy dostęp do informacji na temat stosowanych taryf, dostęp do punktów kontaktowych w przypadku zapytań i konsultacji z przedsiębiorstwami przed przyjęciem nowych przepisów prawa celnego.
- Środki ochrony handlu
Umowa potwierdza możliwość radzenia sobie z nieuczciwym handlem między stronami za pomocą instrumentów ochrony handlu (środki antydumpingowe, antysubsydyjne, zabezpieczenia globalne). Umowa zawiera również dwustronny mechanizm ochronny, który umożliwia UE i Nowej Zelandii nakładanie środków tymczasowych w przypadku, gdy znaczny wzrost przywozu preferencyjnego powoduje lub grozi spowodowaniem poważnej szkody dla ich przemysłu krajowego.
- Środki sanitarne i fitosanitarne
W rozdziale poświęconym kwestiom sanitarnym i fitosanitarnym, który obejmuje bezpieczeństwo żywności, zdrowie zwierząt i roślin, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz oszustwa w handlu towarami, przestrzega się wysokich standardów. Porozumienie potwierdza zasady porozumienia WTO SPS, w tym "zasadę ostrożności", co oznacza, że organy publiczne mają prawo do działania w celu ochrony zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin lub środowiska w obliczu postrzeganego ryzyka, nawet jeśli analiza naukowa nie jest rozstrzygająca.
- Zrównoważone systemy żywnościowe
UE i Nowa Zelandia współpracują w zakresie wzmacniania polityk i określania programów, które przyczyniają się do rozwoju zrównoważonych, sprzyjających włączeniu społecznemu, zdrowych i odpornych systemów żywnościowych oraz do wspólnego angażowania się w transformację w kierunku zrównoważonych systemów żywnościowych.
- Dobrostan zwierząt
UE i Nowa Zelandia zobowiązują się do współpracy dwustronnej i międzynarodowej w celu promowania opracowywania i wdrażania opartych na podstawach naukowych norm dobrostanu zwierząt.
- Bariery techniczne w handlu
Umowa promuje przejrzystość i stosowanie norm międzynarodowych w celu ułatwienia dostępu do rynku przy jednoczesnym zagwarantowaniu poziomu ochrony, który każda ze stron uzna za stosowny. Przedsiębiorstwa z UE mogą udowodnić zgodność z przepisami technicznymi Nowej Zelandii w drodze ocen zgodności przeprowadzanych w UE przez uznane organy w niektórych sektorach. Nowa Zelandia zgodziła się akceptować świadectwa homologacji typu UE dla pojazdów silnikowych, a wiele kategorii tych pojazdów homologowanych w UE nie wymaga dalszej certyfikacji. Wymogi dotyczące oznakowania i etykietowania mogą być również stosowane na terytorium strony dokonującej przywozu, a obie strony mogą współpracować w kwestiach związanych z nadzorem rynku. Umowa zawiera specjalne postanowienia dotyczące wina i napojów spirytusowych, aby zapewnić platformę promowania norm w zakresie produkcji wina i etykietowania w celu zwiększenia zbieżności tych norm.
- Liberalizacja inwestycji i handel usługami
Umowa zapewnia równe warunki działania usługodawcom z UE i ich konkurentom w Nowej Zelandii. Obejmują one szeroki zakres sektorów i istnieją sektorowe przepisy regulacyjne dotyczące usług doręczania, telekomunikacji, usług finansowych i usług międzynarodowego transportu morskiego. Umowa zawiera również postanowienia dotyczące przepływu specjalistów w celach biznesowych, takich jak kadra kierownicza lub specjaliści, których przedsiębiorstwa unijne delegują do swoich spółek zależnych w Nowej Zelandii, oraz członków ich rodzin.
- Handel cyfrowy
Umowa zapewnia przewidywalność i pewność prawa dla przedsiębiorstw oraz bezpieczne środowisko internetowe dla konsumentów, którzy angażują się w transgraniczne cyfrowe transakcje handlowe, a także usuwa bariery i zapobiega dyskryminacji między działalnością w internecie i poza nim. Ułatwia on transgraniczny przepływ danych poprzez wprowadzenie zakazu nieuzasadnionych wymogów dotyczących lokalizacji danych, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony danych osobowych i prywatności, który w istotny sposób przyczynia się do zwiększenia zaufania do środowiska cyfrowego.
- Przepływ kapitału, płatności i transfery oraz tymczasowe środki ochronne
W rozdziale tym stwierdza się, że jeżeli dana transakcja zostanie zliberalizowana na mocy umowy (np. utworzenie przedsiębiorstwa bezpośredniego inwestowania zagranicznego), należy również przekazać środki pieniężne niezbędne do przeprowadzenia transakcji (np. wkład inwestora w kapitał zagranicznego podmiotu powiązanego, płatności związane z innymi transakcjami, takimi jak handel towarami). Jednocześnie rozdział ten umożliwia obu stronom podjęcie środków w razie potrzeby przy stosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych, na przykład w odniesieniu do upadłości, obrotu papierami wartościowymi lub obrotu papierami wartościowymi.
- Zamówienia publiczne
UE i Nowa Zelandia wzajemnie otwierają swoje rynki zamówień publicznych, wykraczając poza to, co jest już objęte Porozumieniem WTO w sprawie zamówień rządowych (GPA). Nowa Zelandia umożliwia przedsiębiorstwom z UE składanie ofert, na równi z przedsiębiorstwami lokalnymi, w odniesieniu do umów ze wszystkimi organami publicznymi, których zamówienia są regulowane przepisami dotyczącymi zamówień publicznych. W zamian UE umożliwia nowozelandzkim dostawcom i usługodawcom udzielanie zamówień na wszystkie towary i usługi przez centralne organy rządowe, które nie były jeszcze objęte GPA, udzielanie zamówień na towary związane ze zdrowiem (farmaceutyki i wyroby medyczne) przez regionalne podmioty rządowe oraz udzielanie zamówień dostawcom usług użyteczności publicznej działającym w dziedzinie portów i portów lotniczych.
- Zachowania antykonkurencyjne i kontrola połączeń
UE i Nowa Zelandia uzgodniły, że w obu jurysdykcjach należy utrzymać skuteczne przepisy dotyczące konkurencji, które są wdrażane przez niezależne pod względem operacyjnym organy. Organy te mają działać w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny, z poszanowaniem prawa do obrony. Umowa przewiduje również współpracę między władzami.
- Dotacje
UE i Nowa Zelandia uznają, że niektóre subsydia mogą zakłócać prawidłowe funkcjonowanie rynków i szkodzić środowisku, i w tym celu uzgodniły, że zasadniczo nie należy przyznawać żadnych subsydiów, które negatywnie wpływają na konkurencję lub handel lub szkodzą środowisku. Ponadto UE i Nowa Zelandia uzgodniły kompleksowy mechanizm przejrzystości, za pomocą którego dotacje przyznawane zarówno dostawcom towarów, jak i usług powinny być podawane do wiadomości publicznej.
- Przedsiębiorstwa państwowe
Umowa określa wiążące zasady postępowania przedsiębiorstw państwowych, wyznaczonych monopolistów oraz przedsiębiorstw, którym przyznano przywileje wyłączne lub specjalne. Przepisy te zapewniają równe warunki działania poprzez nałożenie na przedsiębiorstwa państwowe wymogu działania zgodnie ze względami handlowymi i niedyskryminacji. Oznacza to, że decyzje przedsiębiorstw państwowych dotyczące zakupu i sprzedaży muszą być motywowane względami komercyjnymi, zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej, w sposób, w jaki działałoby przedsiębiorstwo prywatne.
- Własność intelektualna
UE i Nowa Zelandia uzgodniły kompleksowe przepisy dotyczące własności intelektualnej w celu skutecznej ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej, które zachęcają do innowacji i kreatywności w odpowiednich branżach. Umowa zawiera postanowienia dotyczące prawa autorskiego i praw pokrewnych, znaków towarowych, wzorów przemysłowych, odmian roślin i ochrony informacji niejawnych, a także solidne postanowienia dotyczące egzekwowania praw własności intelektualnej, w tym środków granicznych. Jeżeli chodzi o oznaczenia geograficzne, umowa chroni pełny wykaz unijnych win i napojów spirytusowych oraz 163 najbardziej znanych unijnych oznaczeń geograficznych żywności, a także przewiduje możliwość dodania większej liczby oznaczeń geograficznych w przyszłości. To sprawi, że sprzedaż imitacji będzie nielegalna.
- Handel i zrównoważony rozwój
Umowa zawiera specjalny rozdział poświęcony handlowi i zrównoważonemu rozwojowi, który obejmuje kwestie pracy, wzmocnienia pozycji kobiet, a także kwestie środowiskowe i klimatyczne. Ponadto po raz pierwszy w umowie handlowej UE rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju przewiduje możliwość nałożenia sankcji handlowych w ostateczności w przypadku poważnych naruszeń podstawowych zobowiązań dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. Chroni ona prawo obu stron do regulacji i zakazuje stronom osłabiania lub nieegzekwowania ich przepisów w celu zachęcania do handlu lub inwestycji. Umowa zapewnia organizacjom społeczeństwa obywatelskiego aktywną rolę w monitorowaniu wdrażania umowy.
- Maori
UE i Nowa Zelandia uznają znaczenie tego, by wszyscy Nowozelandczycy, w tym Maorysi, mogli korzystać z możliwości handlowych i inwestycyjnych, jakie niesie ze sobą umowa. Przepisy szczególne zapewniają ułatwienie współpracy w zakresie handlu produktami maoryskimi i wymiany informacji.
- Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego
Umowa przyznaje społeczeństwu obywatelskiemu znaczącą rolę w jej wdrażaniu, w tym w odniesieniu do postanowień dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju. UE i Nowa Zelandia będą na bieżąco informować organizacje pozarządowe, organizacje przedsiębiorców i pracodawców, a także związki zawodowe działające na rzecz gospodarki, zrównoważonego rozwoju, spraw społecznych, praw człowieka, środowiska i innych kwestii o sposobie wdrażania umowy. Te grupy społeczeństwa obywatelskiego będą mogły wyrazić swoje poglądy i wnieść wkład w dyskusje na temat sposobu wdrażania części umowy dotyczącej handlu.
- Dobre praktyki regulacyjne i współpraca regulacyjna
Umowa promuje przejrzystość procesu regulacyjnego, zapewniając terminową dostępność informacji w ramach konsultacji publicznych, ocen skutków proponowanych środków regulacyjnych i przeglądów środków regulacyjnych. Ponadto Nowa Zelandia i UE mogą współpracować w zakresie działań regulacyjnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.
- Małe i średnie przedsiębiorstwa
Umowa uwzględnia szczególne potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Zobowiązuje on obie strony do dostarczania informacji na temat dostępu do rynku na specjalnej stronie internetowej MŚP i tworzy po każdej stronie „punkt kontaktowy ds. MŚP” w celu współpracy w określaniu sposobów korzystania przez te przedsiębiorstwa z możliwości oferowanych przez umowę.
- Energia i surowce
Rozdział „Energia i surowce” uzupełnia przepisy innych rozdziałów dotyczących energii (towary, usługi i inwestycje, bariery techniczne w handlu, przedsiębiorstwa państwowe, zamówienia publiczne), zapewniając znaczną wartość w wielu obszarach. Rozdział ten zakazuje monopoli eksportowych w zakresie energii lub surowców, zakazuje nieuzasadnionej interwencji rządu w ustalanie cen towarów energetycznych i surowców, a także zakazuje wywozu lub podwójnych cen, w przypadku których ceny eksportowe byłyby ustalane powyżej cen krajowych.
- Rozstrzyganie sporów
Umowa wprowadza sprawiedliwy, wydajny i skuteczny mechanizm rozwiązywania sporów, które mogą wyniknąć w związku z interpretacją i stosowaniem jej postanowień. Obejmuje ona między innymi niezależnych członków zespołu orzekającego oraz należyte procedury i przejrzystość obejmującą otwarte przesłuchania, publikację decyzji oraz możliwość przedstawienia opinii na piśmie przez zainteresowane strony.
Porozumienie w sprawie preferencyjnego pochodzenia i zniesienia ceł
Preferencyjne traktowanie
Wzajemne przyznawanie preferencyjnych stawek celnych między Nową Zelandią a Unią Europejską (UE) w celu zacieśnienia stosunków handlowych.
Znoszenie ceł
Demontaż taryf rozpoczyna się 1 maja 2024 r., zgodnie z rozdziałem 2, art. 2.5 i załącznikiem 2-A do umowy.
- Nowa Zelandia: Demontaż taryfy jest zgodny ze specyfikacjami zawartymi w rozdziale 2, art. 2.5, wraz z załącznikiem 2-A, dodatek 2-A-2. Całkowite zniesienie ceł jest wymagane z chwilą wejścia w życie umowy.
- UE: Znoszenie ceł jest zgodne z rozdziałem 2, art. 2.5, wraz z załącznikiem 2-A, dodatek 2-A-1. Oczekuje się, że prace zostaną zakończone do 2031 r., przy czym niektóre towary podlegają należnościom celnym lub korzystają z bezcłowego traktowania w ramach przydzielonych kontyngentów.
Rozporządzenie w sprawie pochodzenia
Rozporządzenia dotyczące pochodzenia przedstawiono w rozdziale 3 sekcje A–C umowy, w tym reguły pochodzenia dotyczące poszczególnych produktów w załączniku 3-B i dodatku 3-B-1.
- Dz.U. L, 2024/866, 25.3.2024, s. 51.
- Załącznik 3-B i dodatek 3-B-1 (Kwoty pochodzenia) w związku z załącznikiem 3-A (Uwagi wstępne)
- Dz.U. L, 2024/866, 25.3.2024, s. 562 (załącznik 3-B).
- Dz.U. L, 2024/866, 25.3.2024, s. 543 (załącznik 3-A).
Dowody pochodzenia
- Formalne: Nie określono żadnych formalnych dowodów pochodzenia.
- Nieformalne: Dopuszczalne dowody obejmują oświadczenie o pochodzeniu i wiedzę importera.
- Tekst oświadczenia: Odniesienia do załącznika 3-C (Dz.U. L, 2024/866, 25.3.2024, s. 625) oraz, w odniesieniu do konkretnych produktów, dodatku 3-B-1 (Kontyngenty pochodzenia: Dz.U. L, 2024/866, 25.3.2024, s. 620). Oświadczenia o pochodzeniu są dopuszczalne w przypadku wielu wysyłek w okresie 12 miesięcy.
- Ważność: Oświadczenia o pochodzeniu są ważne przez 12 miesięcy.
- Zwolnienia: Nieformalna deklaracja pochodzenia jest dozwolona w przypadku transakcji niehandlowych
- małe paczki od osób prywatnych do osób prywatnych do 500 EUR (przywóz do UE) lub 1 000 NZD (przywóz do Nowej Zelandii)
- bagaż osobisty podróżnych do 1 200 EUR (przywóz do UE) lub 1 000 NZD (przywóz do Nowej Zelandii)
Reguły pochodzenia
- Tolerancja ogólna: 10 % ceny ex-works, z wyjątkiem produktów objętych działami 50–63 HS, które podlegają szczególnym przepisom załącznika 3-A
- Próg dla zestawów: 15 % ceny ex-works komponentów niepochodzących.
- Zasada terytorialności: Zgodność jest obowiązkowa.
- Brak manipulacji: Zgodność jest obowiązkowa.
- Zakaz zwrotu: Nie dotyczy.
- Segregacja księgowa: Ma zastosowanie do materiałów i produktów zamiennych objętych działami HS 10, 15, 27, 28, 29, pozycjami od 32.01 do 32.07 lub pozycjami od 39.01 do 39.14, jeżeli stosowana jest metoda rozróżnienia księgowego.
Kumulacja
Dozwolona jest kumulacja dwustronna między UE a Nową Zelandią, co ułatwia usprawnienie stosunków handlowych.
MŚP
Rozdział dotyczący MŚP:
- Zobowiązuje zarówno UE, jak i Nową Zelandię do przekazywania istotnych dla MŚP informacji na temat sposobu wzajemnego dostępu do rynków i prowadzenia działalności gospodarczej na tych rynkach. Informacje takie należy przekazywać na jednej publicznie dostępnej platformie cyfrowej, takiej jak strona internetowa poświęcona MŚP; oraz
- Wymaga wyznaczenia punktów kontaktowych dla MŚP z każdej strony, które będą współpracować przy określaniu sposobów korzystania przez MŚP z możliwości oferowanych przez umowę.
Zapewni to MŚP po obu stronach łatwy dostęp do wszystkich istotnych i aktualnych informacji na temat prowadzenia i zakładania działalności gospodarczej na terytorium drugiej Strony, zwiększając ich zdolność do korzystania z umowy o wolnym handlu.
Przydatne informacje na temat handlu w Nowej Zelandii:
- Umowa o wolnym handlu między Nową Zelandią a Unią Europejską ⁇ Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu Nowej Zelandii
- Strona główna – business.govt.nz
- Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Nową Zelandią: Przewodnik dla europejskich MŚP
Zestawienia informacji
- Handel produktami rolnymi
- Społeczeństwo obywatelskie i sprawowanie rządów
- Inwestycje
- Prawa własności intelektualnej
- Warunki dostępu do rynku towarów
- Maoryska współpraca handlowa i gospodarcza
- Środki pozataryfowe
- Zamówienia publiczne
- Handel usługami i handel cyfrowy
- Handel i zrównoważony rozwój
