De Montemar a Castillo de pega

A mediados de los "cincuenta" del siglo pasado, alguien autorizó la construcción de un pegote con almenas aprovechando la muralla del castillo en O Castro. Su primera actividad fue la de restaurante con el imaginativo nombre de "Montemar".

Tuvo sus momentos de gloria y de abandono; se rehabilitó, tras fracasar un intento de restaurante-espectáculo al modo del Talk of the Town londinense, volviendo a los orígenes con el nombre no menos imaginativo de "El Castillo". Ofrecía buena cocina y un comedor con vistas. En él se intentaron especialidades como marisco o asados, según iba transcurriendo el tiempo y acabó por quedar casi reducido a eventos colectivos, tipo cenas de empresa, o comidas de negocio en su amplio reservado. Se fue al garete.

La verdad es que no tenía ni que haberse construido. También es verdad que era un bodrio arquitectónico deudor de la autóctona tendencia de construir inmuebles "tipo pazo, estilo parador", incluyendo un mobiliario de recio estilo castellano. Pero no fue hasta que se quedó sin actividad cuando a alguien se le ocurrió que había que acabar con él en beneficio de algo más apetecible, como la integridad de la muralla del castillo de verdad.

Y llega ahora el momento de los agradecimientos y, nobleza obliga, reconocer que gracias al mal gusto y la pasta gansa de un tal  Rothschild, recuperaremos la visión del castillo. Ni reñirle a este prócer al que le sobra la pasta y nos hace el favor de no tener que enmierdar más nuestro entorno con los "entullos" del derribo.

No creí que tuviera que asociar agradecimiento a quien lleva el apellido de uno de esos ricos que lo son porque nosotros somos pobres.

Ahora aún nos queda recuperar las dunas de Samil. Creo que, aprovechando su gira por aquí, deberíamos ofrecerle al magnate inglés las losetas del "paseo", los cauces del "río navegable", las pérgolas y losetas de las "alamedas" de los enamorados y de los peces, los edificios estilo ecléctico-hortera y las canchas de baloncesto "por un Vigo millor", antes de que las olas nos dejen sin playa.

Así lo veo yo.

(la foto es del blog arquitecturavigo.blogspot.com)

O Castro: ¿intereses públicos ou privados?

Parece imposible que no Concello de Vigo se impoña a racionalidade, a defensa dos intereses xerais e a cordura. Cando por fin dende as concellarías do BNG dáse unha resposta coherente a un problema, e deféndese o interese público, axiña salta algún listo do propio goberno municipal para voltar as augas ao cauce da defensa dos intereses privados.
Referímonos á "polémica" sobre o edificio Montemar, que ata hai pouco foi unha concesión a unha empresa privada que o explotou como restaurante El Castillo e que dispuxo del sen límite, ata o punto de realizar obras ilegais que afectaron gravemente a elementos patrimoniais protexidos, como a muralla barroca do vello Castelo do Castro.
A proposta de derribo deste bodrio, xa recollida no seu día en Vigoblog, é completamente coherente coa triple consideración do Castro como espacio fundamental (eu diría case xerminal) da cidade: espacio verde axardinado de uso público, espacio histórico, espacio de interese paisaxístico (xardín histórico e miradoiro privilexiado da ría). É sobre estes valores sobre os que se debe deseñar a política de protección deste maltreito espazo. Paréceme ben a proposta do bigoberno-BNG de remitir as actuacións a un Plan Director. Non entendo, sen embargo, as precaucións de Carlos Font, reivindicando para sí a "competencia" para decidir sobre este edificio e abrindo as orellas ás cutres pretensións do sector hosteleiro.

Este edificio debe tirarse, entre outras razóns porque xa no seu tempo foi contruído irregularmente (xa estaban legalmente protexidas as murallas do Castelo) e ilegalmente se lle foron colocando engadidos. Debe tirarse porque afecta gravemente a un ben catalogado e ningún interese privado debería influír na obrigada protección que o Concello debe a este patrimonio cultural da cidade.

Debe saber Carlos Font, segundo de a bordo de Caballero, que, unha vez xa rematada daquela a concesión, a posibilidade de realizar obras de reforma ou adecuación e as propostas de novos usos que se poideran decidir (como a de regalarllo ao sector da hostelería para que monte outro restaurante), deberán contar co informe vinculante da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia. E de pouco vanll servir entón esas ridículas reivindicacións de "propiedade" exclusiva das que unha vez si e outra tamén, unhas veces uns e outras outros, nos regala este bi-goberno.

O Castro pide a berros unha planificación integral, estructurada ao redor dos seus valores intrínsecos, especialmente o histórico e arqueolóxico. Unha intervención que restañe en algo as brutais agresións que ao longo do tempo sufríu e sofre ante a indiferencia dos vigueses. Para nada necesita continuar na tónica da privatización e ocupación de usos hosteleiros que xa saturan o seu cumio.
O Castro necesita de inmediato unha revitalización e un reecontro coa cidade, que pasa por normalizar a súa accesibilidade cun transporte público habitual á explanada superior, a plena rehabilitación dos seus elementos históricos, o manexo axeitado da cuberta vexetal, a museización dos restos arqueolóxicos e outras intervencións que como a posta en valor das galerías soterradas, por exemplo, atraigan de novo a este privilexiado espazo ás persoas amantes da historia, da natureza, da tranquilidade e dunha paisaxe e vistas únicas sobre a Ría.

Outra vez o Edificio Montemar

¿Como é posible que, segundo informa hoxe Faro de Vigo en relación coa recuperación da concesión e rehabilitación do edificio Montemar (o que albergou durante anos no Castro o Restaurante El Castillo), "el Ayuntamiento renuncia a recuperar la fisonomía anterior del inmueble, pero también a incrementar su edificabilidad"?. As institucións públicas son as primeiras obrigadas a cumprir e facer cumprir a Lei. Os concesionarios deste edificio fixeron -como se pode apreciar na montaxe fotográfica, xa publicada en Vigoblog- de forma irregular nuns casos e ilegal noutros, ampliacións sucesivas do edificio orixinal que chegan mesmo a apoiarse a xeito de chabolo nos paramentos da muralla. O goberno municipal renuncia así, non só a recuperar a visión do inmueble que realmente ten valor histórico, as murallas barrocas do antigo Castelo do Castro, senon que ademais renuncia tamén a reconducir cara á legalidade as actuacións anteriores que aumentaron irregularmente a edificabilidade e a imaxe máis comedida (por máis que a min particularmente me pareza un pastiche sen moito interese) do edificio orixinal.

Colócase así o goberno municipal na mesma posición que calquera privado, tratando de sacarlle a maior tallada posible ao edificio, aínda a costa da salvagarda -á que está obrigado- da debida visibilidade e integridade do Castelo, ben patrimonial catalogado como de interese cultural a ao que lle corresponde legalmente -a el e a o seu contorno- unha protección especial.

Que intereses se defenden, os do futuro concesionario? Novamente o interese xeral sacrifícase en aras dun suposto aforro (será o concesionario o que afronte a malchamada "rehabilitación").

Mágoa desta nova oportunidade perdida para recuperar un espacio histórico tan fondamente deteriorado ao longo dos anos, un parque do Castro, ameazado en tódolas frontes por unha urbanización que nunca debeu ser permitida: Hispanidade, Cronista Álvarez-Blázquez, Marqués de Alcedo e -especialmente co novo PXOM- polas novas edificabilidades na Praza de España, Viveiro municipal e rúa Aríns. Reducido o parque á mínima expresión, aparcamento alternativo, abandonadas as súas ruinas castrexas, non existe por parte do Concello nin a mínima "xenerosidade" de liberar as murallas do seu Castelo dun edificio ilegal que nunca debeu ser construído alí.

Esperemos que a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia, á que lle corresponde autorizar en última instancia esta obra, impida que se consolide este desaguisado e defenda, como corresponde, a integridade do Castelo do Castro.

Demoler El Castillo

O Concello de Vigo vén de facerse coa plena propiedade e uso do edificio que ocupaba o restaurante "El Castillo" na ladeira norte do monte do Castro. A idea non é nosa, senon que a expresou en datas recentes publicamente o arquitecto e historiador Xaime Garrido: o mellor destino para esta insulsa e carente de todo interese edificación en falso histórico é o seu derribo. Permitiríase así recuperar plenamente a vista e o valor histórico e paisaxístico das murallas do Castelo do Castro, construídas no século XVII e que permanecen vergonzosamente ocultas tras o edificio e os seus sucesivos e ilegais engadidos.

clic na foto para ampliar