Hoe worden de leiders van de EU-instellingen verkozen en benoemd?
De EU-burgers staan centraal in het democratische proces van de EU. Met hun stem in de Europese en nationale verkiezingen hebben zij inspraak bij de benoeming van de leiders van vier belangrijke besluitvormingsorganen die aan het hoofd van de EU staan.
Europees Parlement
Europese Raad en Raad van de Europese Unie
Europese Commissie
Het Europees Parlement
Het Europees Parlement is het rechtstreeks verkozen wetgevingsorgaan van de EU.
De leden van het Europees Parlement vertegenwoordigen de belangen van de burgers die hen hebben verkozen.
Samen met de Raad van de EU stelt het Parlement EU-wetgeving op. De parlementsleden
- bespreken, wijzigen en geven hun goedkeuring aan wetsvoorstellen van de Europese Commissie
- stellen de EU-begroting vast en houden toezicht op de uitvoering ervan.
Het Parlement heeft toezichts- en controlebevoegdheden, waardoor het toezicht op andere instellingen kan uitoefenen.
Leden van het Europees Parlement
Voor de zittingsperiode 2024-2029 telt het Europees Parlement 720 leden.
Het aantal zetels dat aan elke EU-lidstaat in het Parlement wordt toegewezen, hangt af van het bevolkingsaantal. Hoe groter de bevolking, hoe meer zetels een lidstaat krijgt. Zo heeft Duitsland, de lidstaat met de meeste inwoners, 96 zetels, terwijl Malta, de dunstbevolkte lidstaat, 6 zetels heeft.
Het aantal verkozenen van een politieke partij in een land is evenredig aan het aantal stemmen dat die partij heeft behaald.
Fracties
Na de verkiezingen vormen de leden van het Europees Parlement fracties en kiezen zij een fractieleider. Een fractie moet bestaan uit ten minste 23 verkozenen uit ten minste een vierde van de lidstaten.
Verkiezing van de voorzitter van het Europees Parlement
Aan het begin van de nieuwe zittingsperiode wordt de voorzitter van het Parlement door de leden gekozen voor een verlengbare termijn van tweeënhalf jaar. Aangezien de zittingsperiode vijf jaar bedraagt, kan het Parlement in deze periode twee verschillende voorzitters hebben.
Leden van het Europees Parlement
Voor de zittingsperiode 2024-2029 telt het Europees Parlement 720 leden.
Het aantal zetels dat aan elke EU-lidstaat in het Parlement wordt toegewezen, hangt af van het bevolkingsaantal. Hoe groter de bevolking, hoe meer zetels een lidstaat krijgt. Zo heeft Duitsland, de lidstaat met de meeste inwoners, 96 zetels, terwijl Malta, de dunstbevolkte lidstaat, 6 zetels heeft.
Het aantal verkozenen van een politieke partij in een land is evenredig aan het aantal stemmen dat die partij heeft behaald.
Fracties
Na de verkiezingen vormen de leden van het Europees Parlement fracties en kiezen zij een fractieleider. Een fractie moet bestaan uit ten minste 23 verkozenen uit ten minste een vierde van de lidstaten.
Verkiezing van de voorzitter van het Europees Parlement
Aan het begin van de nieuwe zittingsperiode wordt de voorzitter van het Parlement door de leden gekozen voor een verlengbare termijn van tweeënhalf jaar. Aangezien de zittingsperiode vijf jaar bedraagt, kan het Parlement in deze periode twee verschillende voorzitters hebben.
Wat is de rol van de voorzitter van het Europees Parlement?
De voorzitter leidt de plenaire vergaderingen en debatten en ziet toe op alle activiteiten van het Parlement en zijn organen.
De Europese Raad en de Raad van de Europese Unie
De Europese Raad zet de algemene politieke koers van de EU uit en bepaalt haar prioriteiten. Hij bestaat uit
- de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten
- de voorzitters van de Europese Raad en van de Europese Commissie.
Met gekwalificeerde meerderheid van stemmen en met instemming van de verkozen voorzitter van de Commissie benoemt de Europese Raad de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, die ook vicevoorzitter van de Commissie is.
De Raad van de EU wordt bij toerbeurt geleid door een lidstaat en is, samen met het Parlement, verantwoordelijk voor de vaststelling van EU-wetgeving en de EU-begroting.
In de Raad vertolken de ministers de standpunten van de regering van hun lidstaat. Zij komen bijeen om te onderhandelen over EU-wetgeving en deze goed te keuren en om het EU-beleid te coördineren. De Raad komt bijeen in verschillende formaties.
Verkiezing van de voorzitter van de Europese Raad
De voorzitter van de Europese Raad wordt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen gekozen door de Europese Raad voor een termijn van tweeënhalf jaar, die eenmaal kan worden verlengd.
Rol van de voorzitter van de Europese Raad
De voorzitter van de Europese Raad leidt de werkzaamheden van de Europese Raad en bevordert de samenhang en consensus. Het ambt van voorzitter van de Europese Raad is sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in 2009 een permanente en voltijdse functie.
Verkiezing van de voorzitter van de Europese Raad
De voorzitter van de Europese Raad wordt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen gekozen door de Europese Raad voor een termijn van tweeënhalf jaar, die eenmaal kan worden verlengd.
Rol van de voorzitter van de Europese Raad
De voorzitter van de Europese Raad leidt de werkzaamheden van de Europese Raad en bevordert de samenhang en consensus. Het ambt van voorzitter van de Europese Raad is sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in 2009 een permanente en voltijdse functie.
De vergaderzaal van de Europese Raad
De vergaderzaal van de Europese Raad
De Europese Commissie
De Commissie is de uitvoerende macht van de EU. Zij
- doet voorstellen voor nieuwe EU-wetgeving en ziet erop toe dat de EU-wetgeving in alle lidstaten correct wordt toegepast
- zet beleidslijnen uit en beheert de EU-begrotingsuitgaven
- spreekt namens de EU op het wereldtoneel, bijvoorbeeld op het gebied van handelsbeleid, economische kwesties of klimaatbeleid, en onderhandelt over internationale overeenkomsten voor de EU
- is de hoedster van de Verdragen en ziet er op toe dat de lidstaten de EU-Verdragen en -wetgeving naleven.
Rol van de voorzitter van de Commissie en het college van commissarissen
De Commissie wordt geleid door de voorzitter en een team van 26 leden, die worden benoemd voor een periode van 5 jaar:
- De voorzitter: stelt de politieke agenda van de Commissie vast, beslist over haar interne organisatie en ziet toe op haar werkzaamheden, en vertegenwoordigt de Commissie op het internationale toneel.
- De commissarissen: elke lidstaat wijst één commissaris aan, die verantwoordelijk is voor een bepaald beleidsterrein (zoals handel, milieu of financiën), overeenkomstig de door de voorzitter vastgestelde verdeling van de portefeuilles. Sommige commissarissen fungeren als vicevoorzitter en leiden prioritaire projecten of coördineren de inspanningen op verschillende beleidsterreinen.
- Het college: samen vormen de voorzitter en de commissarissen het college van commissarissen.
Besluiten worden gezamenlijk genomen door het college van commissarissen.
Rol van de voorzitter van de Commissie en het college van commissarissen
De Commissie wordt geleid door de voorzitter en een team van 26 leden, die worden benoemd voor een periode van 5 jaar.
- De voorzitter: stelt de politieke agenda van de Commissie vast, beslist over haar interne organisatie en ziet toe op haar werkzaamheden, en vertegenwoordigt de Commissie op het internationale toneel.
- De commissarissen: elke lidstaat wijst één commissaris aan, die verantwoordelijk is voor een bepaald beleidsterrein (zoals handel, milieu of financiën), overeenkomstig de door de voorzitter vastgestelde verdeling van de portefeuilles. Sommige commissarissen fungeren als vicevoorzitter en leiden prioritaire projecten of coördineren de inspanningen op verschillende beleidsterreinen.
- Het college: samen vormen de voorzitter en de commissarissen het college van commissarissen. Besluiten worden gezamenlijk genomen door het college van commissarissen.
Besluiten worden gezamenlijk genomen door het college van commissarissen.
De voorzitter van de Europese Commissie luidt een bel voor de aanvang van de wekelijkse vergadering van het college van commissarissen
De voorzitter van de Europese Commissie luidt een bel voor de aanvang van de wekelijkse vergadering van het college van commissarissen
Verkiezing van de voorzitter van de Commissie en benoeming van het college van commissarissen
1
Europese Raad en Raad van de Europese Unie
De Europese Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen
een kandidaat voor het ambt van voorzitter van de Europese Commissie voor aan het Parlement, rekening houdende met de verkiezingsuitslag.
2
Europees Parlement
Het Europees Parlement kiest bij meerderheid
van zijn leden de voorzitter van de Commissie op basis van het voorstel van de Europese Raad.
3
Europese Commissie
De verkozen voorzitter van de Commissie stelt, op voorstel van de lidstaten en in overeenstemming met de Raad, een lijst van kandidaten voor de leden van de Commissie vast en bepaalt hun portefeuilles.
4
Europees Parlement
De voorgedragen commissarissen verschijnen op hoorzittingen in het Parlement.
5
Europees Parlement
De Commissie als geheel wordt vervolgens bij meerderheid van de uitgebrachte stemmen door het Parlement goedgekeurd.
6
Europese Raad en Raad van de Europese Unie
De Europese Raad benoemt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen officieel het nieuwe leiderschap van de Commissie.
Europese Raad en Raad van de Europese Unie
De Europese Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een kandidaat voor het ambt van voorzitter van de Commissie voor aan het Parlement, rekening houdende met de verkiezingsuitslag.
Europees Parlement
Het Parlement kiest vervolgens bij meerderheid van zijn leden de voorzitter van de Commissie op basis van het voorstel van de Europese Raad.
Europese Commissie
De verkozen voorzitter van de Commissie stelt, op voorstel van de lidstaten en in overeenstemming met de Raad, een lijst van kandidaten voor de leden van de Commissie vast en bepaalt hun portefeuilles.
Europees Parlement
De voorgedragen commissarissen verschijnen op hoorzittingen in het Parlement.
De Commissie als geheel wordt vervolgens bij meerderheid van de uitgebrachte stemmen door het Parlement goedgekeurd.
Europese Raad en Raad van de Europese Unie
De Europese Raad benoemt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen officieel het nieuwe leiderschap van de Commissie.
Na de benoeming van hun leiders beginnen het Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Commissie met de uitvoering van de algemene politieke strategie van de EU.
Aan het begin van een nieuwe zittingsperiode stelt de voorzitter van de Commissie de politieke prioriteiten van de Commissie voor de ambtstermijn vast en legt deze voor aan het Parlement. Deze prioriteiten zijn gebaseerd op de strategische agenda van de Europese Raad en de besprekingen met de fracties van het Parlement.
De voorzitter van de Europese Commissie houdt ook elk jaar in september een toespraak over de staat van de Unie voor het Europees Parlement. Daarin wordt de balans opgemaakt van het afgelopen jaar en worden de prioriteiten voor het volgende jaar gepresenteerd.
Built with Shorthand