(1)

Il-Bord tal-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) dwar il-Kontaminanti fil-Katina Alimentari (CONTAM) adotta valutazzjoni tar-riskju fl-2020 dwar il-glikoalkalojdi fl-għalf u fl-ikel, b’mod partikolari fil-patata u fil-prodotti derivati mill-patata (1).

(2)

Fil-bnedmin, l-effetti tossiċi akuti tal-glikoalkalojdi tal-patata (α-solanina u α-kakonina) jinkludu sintomi gastrointestinali bħal nawżja, rimettar u dijarea. Għal dawn l-effetti, il-Bord CONTAM identifika l-inqas livell ta’ effett avvers osservat (LOAEL) ta’ 1 mg ta’ glikoalkalojdi tal-patata totali/kg ta’ piż tal-ġisem (bw) kuljum bħala punt ta’ referenza għall-karatterizzazzjoni tar-riskju wara esponiment akut. Marġni ta’ espożizzjoni (MOE) ogħla minn 10 jindika li ma hemm l-ebda tħassib għas-saħħa. Dan il-MOE ta’ 10 iqis l-estrapolazzjoni minn LOAEL għal ebda effett avvers osservat (NOAEL) (fattur ta’ 3) u l-varjabbiltà interindividwali fit-tossikodinamika (fattur ta’ 3.2). Minħabba li l-istimi tal-esponiment akut f’ċerti xenarji ta’ esponiment irriżultaw f’MOE aktar baxx minn 10, dan jindika tħassib għas-saħħa.

(3)

Il-Bord CONTAM irrakkomanda li għandha tinġabar aktar data ta’ okkorrenza dwar il-glikoalkalojdi u l-aglikoni tagħhom fil-varjetajiet tal-patata disponibbli fis-suq, f’varjetajiet ġodda ta’ patata li jirriżultaw minn esperimenti ta’ tnissil u fi prodotti pproċessati tal-patata, inkluż ikel għat-trabi.

(4)

Prattiki agrikoli tajbin, kundizzjonijiet tajba ta’ ħżin u trasport u prattiki tajba ta’ manifattura jistgħu jnaqqsu l-preżenza tal-glikoalkalojdi fil-patata u fil-prodotti tal-patata pproċessati. Madankollu, trid tinġabar aktar informazzjoni dwar il-fatturi li jwasslu għal livelli relattivament għoljin ta’ glikoalkalojdi fil-patata u fil-prodotti tal-patata pproċessati sabiex ikunu jistgħu jiġu identifikati l-miżuri li għandhom jittieħdu biex tiġi evitata jew imnaqqsa l-preżenza tal-glikoalkalojdi f’dawn l-oġġetti tal-ikel. Huwa xieraq, jekk possibbli, li jiġu analizzati b’mod partikolari fil-prodotti tal-patata pproċessati wkoll il-prodotti ta’ degradazzjoni β- u γ- solanina u kakonina u l-aglikon solanidina, minħabba li dawn il-komposti għandhom l-istess tossiċità bħal α-solanina u α-kakonina.

(5)

Ir-riżultati tal-monitoraġġ tal-glikoalkalojdi jridu jkunu affidabbli u komparabbli. Huwa għalhekk xieraq li jiġu pprovduti struzzjonijiet dwar l-estrazzjoni tagħhom kif ukoll rekwiżiti għall-analiżi tagħhom. Peress li l-preżenza tal-glikoalkalojdi hija ogħla fil-patata mhux imqaxxra milli fil-patata mqaxxra, u ogħla fil-patata żgħira milli fil-patata akbar, huwa importanti li tiġi pprovduta informazzjoni dwar dawn il-fatturi meta tiġi rrappurtata d-data tal-okkorrenza.

(6)

Biex jingħata parir dwar meta jkun xieraq li jiġu identifikati l-fatturi li jwasslu għal livelli relattivament għoljin ta’ glikoalkalojdi, huwa xieraq li jiġi stabbilit valur indikattiv għall-patata. Huwa wkoll xieraq li tinkiseb aktar informazzjoni dwar l-effetti tal-ipproċessar fuq il-livell ta’ glikoalkalojdi.

(7)

Huwa għalhekk xieraq li jiġi rakkomandat il-monitoraġġ tal-glikoalkalojdi fil-prodotti tal-patata u fil-patata u l-identifikazzjoni tal-fatturi li jirriżultaw fil-livelli għoljin tagħhom, u li tinġabar aktar informazzjoni dwar l-effetti tal-ipproċessar fuq il-livell tal-glikoalkalojdi.