Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει νέους τρόπους χρηματοδότησης της ΕΕ

Το Κοινοβούλιο βλέπει την ανάγκη για νέες πηγές εσόδων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ώστε η Ένωση να μπορεί να αποδώσει το υπάρχον χρέος και να συνεχίσει να επενδύει σε όσα έχουν σημασία.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρηματοδοτείται μέσω ενός συστήματος εσόδων που ονομάζεται "ίδιοι πόροι". Στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό μετά το 2027, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να εισαγάγει νέους τύπους ιδίων πόρων.

Τι είναι οι ίδιοι πόροι του προϋπολογισμού της ΕΕ;

Οι χώρες της ΕΕ συνεισφέρουν σε έναν κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ για να επιτύχουν κοινούς στόχους. Σε αντίθεση με τους εθνικούς προϋπολογισμούς, ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποτελεί προϋπολογισμό επενδύσεων και δεν επιτρέπεται να παρουσιάζει έλλειμμα. Οι συνθήκες της ΕΕ ορίζουν ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ "χρηματοδοτείται στο ακέραιο από ίδιους πόρους".


Διαβάστε για το πώς λειτουργεί το Κοινοβούλιο για την προετοιμασία του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.

Οι συγκεκριμένες πηγές εσόδων καθορίζονται από το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα και μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και πρέπει να επικυρώνονται από κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά. Το σύστημα των ιδίων πόρων παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο για τρεις δεκαετίες έως ότου προστέθηκαν νέες πηγές εσόδων που βασίζονται σε πλαστικά απόβλητα συσκευασίας το 2021. Το Κοινοβούλιο ζητούσε αναθεώρηση του συστήματος.

Ποιοι είναι οι υπάρχοντες ίδιοι πόροι;

Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει πάντα να είναι ισοσκελισμένος, το ετήσιο εισόδημο πρέπει να καλύπτει πλήρως τις ετήσιες δαπάνες.

Τα έσοδα της ΕΕ περιλαμβάνουν, προς το παρόν, τους ακόλουθους πόρους:

• Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι (περιλαμβάνουν τους τελωνειακούς δασμούς, ενώ στο παρελθόν περιλάμβαναν τις εισφορές για την παραγωγή ζάχαρης.
• Ίδιοι πόροι που βασίζονται στον ΦΠΑ (μεταβίβαση προς την ΕΕ ενός ποσοστού του ΦΠΑ που εισπράττεται από τα κράτη μέλη).
• Ίδιοι πόροι που βασίζονται στο ΑΕΕ (εισφορά ενιαίου ποσοστού επί του ΑΕΕ των κρατών μελών).
• 'Ιδιοι πόροι από πλαστικά (εθνική συνεισφορά που βασίζεται στην ποσότητα των μη ανακυκλωμένων πλαστικών απορριμμάτων συσκευασίας)

• Λοιπά έσοδα στα οποία περιλαμβάνονται οι φόροι επί των αποδοχών του προσωπικού της ΕΕ, οι συνεισφορές από τρίτες χώρες για ορισμένα προγράμματα της ΕΕ και τα πρόστιμα που εισπράττονται από εταιρείες που παραβιάζουν τη νομοθεσία για τον ανταγωνισμό.

Επί του παρόντος, ορισμένες χώρες της ΕΕ (Αυστρία, Δανία, Γερμανία, Ολλανδία και Σουηδία) επωφελούνται από μόνιμη έκπτωση της συνεισφοράς τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Η πηγή εσόδων που βασίζεται σε μη ανακυκλωμένα απόβλητα πλαστικών συσκευασιών είναι η πιο πρόσφατη και έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2021. Ενθάρρυνε τη μείωση των πλαστικών μιας χρήσης, καθώς και την ανακύκλωση και επίσης ενίσχυσε την κυκλική οικονομία.

Ποιοι είναι οι προτεινόμενοι νέοι τρόποι χρηματοδότησης της ΕΕ;

Το Κοινοβούλιο τόνιζε την ανάγκη μεταρρύθμισης του συστήματος εσόδων της ΕΕ, ώστε να γίνει πιο διαφανές και δίκαιο, και προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι τρέχουσες προκλήσεις και να

επιτευχθούν απτά αποτελέσματα για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Προκειμένου να μειωθεί το μερίδιο των συνεισφορών των κρατών μελών βάσει του ΑΕΕ και του ΦΠΑ, το Κοινοβούλιο απηύθυνε έκκληση για τη θέσπιση νέων ιδίων πόρων που αποσκοπούν στη στήριξη των στόχων πολιτικής της ΕΕ.

Υπήρξαν διαφορετικές ιδέες για νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένων

• των πόρων που βασίζονται στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών  (Έσοδα από το σύστημα που περιορίζει τον όγκο των αερίων του θερμοκηπίου από τη βιομηχανία έντασης ενέργειας, τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και τις αεροπορικές εταιρείες).
• των πόρων που βασίζονται στη Φορολογία ψηφιακών υπηρεσιών (Εξασφάλιση δίκαιης φορολογίας της ψηφιακής οικονομίας).
• των πόρων που βασίζονται σε μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα  (τιμή άνθρακα στις εισαγωγές ορισμένων αγαθών εκτός της ΕΕ, γεγονός που βοηθά στην εξασφάλιση επιπέδου ανταγωνισμού στον αγώνα κατά της αλλαγής του κλίματος).
• των πόρων που βασίζονται στον φόρο χρηματοοικονομικής συναλλαγής (εξασφαλίζοντας τον χρηματοπιστωτικό τομέα καταβάλλει το δίκαιο μερίδιο των φόρων).
•  των πόρων που συνδέονται με τα έσοδα από την εταιρική φορολογία.

Το Κοινοβούλιο υποστήριξε την πρόταση της Επιτροπής, αν και οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι κανόνες για τη μείωση των καθαρών συνεισφορών των κρατών μελών μέσω εκπτώσεων ή διορθώσεων.

Τον Μάιο του 2023, το Κοινοβούλιο ενέκρινε μια έκθεση που απαιτεί μέχρι στιγμής αξιολόγηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης και προτείνει επίσης ορισμένες νέες ιδέες για πρόσθετες πηγές εσόδων, όπως ο φόρος επί των περιουσιακών στοιχείων κρυπτογράφησης.

Τον Ιούνιο του 2023, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για νέες πηγές εισοδήματος από τον προϋπολογισμό:

• Με βάση τα έσοδα από τις συναλλαγές εκπομπών (ETS): Το 30% των εσόδων από τις δημοπρασίες των επιδομάτων του ETS θα διατεθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
• που παράγεται από τον μηχανισμό ρύθμισης των συνόρων άνθρακα της ΕΕ (CBAM). Το 75% των εσόδων από τον μηχανισμό θα διατεθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
• Συνδεδεμένο με τα κέρδη της εταιρείας: προς το παρόν θα βασίζεται σε μια στατιστική εκτίμηση που προσεγγίζει τα κέρδη της εταιρείας. Αργότερα θα μπορούσε να συνδεθεί με μια πρωτοβουλία για την απλοποίηση των κανόνων φόρου εταιρειών.

Το Κοινοβούλιο υποστήριξε την πρόταση της Επιτροπής, αν και οι ευρωβουλευτές υπογράμμισαν ότι πρέπει να αναθεωρηθούν οι κανόνες για τη μείωση των καθαρών συνεισφορών των χωρών της ΕΕ μέσω εκπτώσεων ή διορθώσεων.

Όλες οι χώρες της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν για την προσθήκη νέων πηγών εισοδήματος στον προϋπολογισμό της ΕΕ για να τεθεί σε ισχύ. Μέχρι στιγμής, δεν υπήρξε συμφωνία σχετικά με αυτό στο συμβούλιο.

Τον Μάιο του 2025, το Κοινοβούλιο υιοθέτησε ένα ψήφισμα που περιείχε τις προτεραιότητές του για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό μετά το 2027. Εδώ το Κοινοβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να υιοθετήσει επειγόντως νέους πόρους προκειμένου να καταστεί δυνατή η βιώσιμη αποπληρωμή του χρέους της ΕΕ και τόνισε ότι οι νέοι ίδιοι πόροι είναι απαραίτητοι για τις υψηλότερες ανάγκες των δαπανών της Ένωσης.

"Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός μας πρέπει να είναι υπεύθυνος για τις μελλοντικές γενιές, η δημοσιονομική πειθαρχία δεν είναι επιλογή, είναι καθήκον, χρειαζόμαστε νέους πόρους για το παλιό χρέος, αυτό έχει υποσχεθεί εδώ και χρόνια, είναι πλέον καιρός να προχωρήσουμε και να το επιτύχουμε", δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola σε συνέντευξη Τύπου μετά την ψηφοφορία.

Τι οφέλη θα αποφέρει η μεταρρύθμιση του συστήματος ιδίων πόρων;

Αυτές οι νέες πηγές εσόδων θα επιτρέψει την αποπληρωμή του δανείου που έλαβαν από κοινού οι χώρες της ΕΕ από την αγορά για να χρηματοδοτήσουν την ανάκαμψη της ΕΕ από τον Covid-19. Χωρίς νέους ίδιους πόρους, η χρηματοδότηση του μέσου ανάκαμψης θα χρειαστεί να εξασφαλιστεί μέσω περαιτέρω περικοπών στα προγράμματα της ΕΕ και/ή αυξημένων συνεισφορών των κρατών μελών με βάση το ΑΕΕ. Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν επίσης ότι η αύξηση των επιτοκίων ασκεί μεγαλύτερη πίεση στον προϋπολογισμό της ΕΕ καθώς το κόστος δανεισμού αυξάνεται.

Το νέο σύστημα ιδίων πόρων μπορεί να διασφαλίσει την καλύτερη ενσωμάτωση των προτεραιοτήτων της ΕΕ - όπως η ενίσχυση της άμυνας και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας - στον προϋπολογισμό. Επιπλέον, οι νέοι ίδιοι πόροι ενισχύουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και μείωνουν την εξάρτηση από τις εθνικές συνεισφορές με βάση το ΑΕΕ.


Αναθεώρηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ: ​​η Ένωση βοηθά την Ουκρανία.

Η θέση του Κοινοβουλίου σχετικά με τις πηγές εσόδων της ΕΕ

• Ψήφισμα για το σύστημα ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σεπτέμβριος 2020)
• Οι ευρωβουλευτές ξεπερνούν άλλο ένα εμπόδιο για το σχέδιο ανάκαμψης του Covid-19 (Μάρτιος 2021)
• Έκθεση πρωτοβουλίας για τους ίδιους πόρους: μια νέα αρχή για τα οικονομικά της ΕΕ, μια νέα αρχή για την Ευρώπη (Απρίλιος 2023)
• Οι ευρωβουλευτές ανοίγουν τον δρόμο για νέα έσοδα της ΕΕ, καλώντας τις χώρες της ΕΕ να ακολουθήσουν γρήγορα το παράδειγμά τους (Νοέμβριος 2023)
• Οι προτεραιότητες του Κοινοβουλίου για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027 (Μάιος 2025)