This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52020DC0620
COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL A Union of Equality: EU Roma strategic framework for equality, inclusion and participation
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Μια Ένωση ισότητας: στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Μια Ένωση ισότητας: στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
COM/2020/620 final
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 7.10.2020
COM(2020) 620 final
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Μια Ένωση ισότητας:
στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
{SWD(2020) 530 final}
Πού βρίσκεται η ουσία του ανθρωπισμού, όταν κάθε μέρα υπάρχουν Ρομά που αποκλείονται από την κοινωνία, καθώς και άλλοι που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια μόνο και μόνο λόγω του χρώματος του δέρματός τους ή των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων;
Η πρόεδρος της Επιτροπής κ. von der Leyen στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2020
Η Ευρώπη έχει χρέος να προστατεύσει τις μειονότητές της από τον ρατσισμό και τις διακρίσεις. Πρέπει να αντικαταστήσουμε τον αντιτσιγγανισμό με τη δεκτικότητα και την αποδοχή, τη ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους με την ανεκτικότητα και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, και τον εκφοβισμό με την ενημέρωση σχετικά με το Ολοκαύτωμα. Πρωτίστως, πρέπει να προωθήσουμε τη διαφορετικότητα ως ένα υπέροχο δώρο που κάνει την Ευρώπη ισχυρή και ανθεκτική. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή καλεί όλα τα κράτη μέλη να αναλάβουν από κοινού τη δέσμευση να εξαλείψουν τον ρατσισμό και τις διακρίσεις, φαινόμενα τα οποία θίγουν κατάφωρα τις μεγάλες εθνοτικές μειονότητες Ρομά στην Ευρώπη. Προτρέπουμε τα κράτη μέλη να δεσμευτούν σε ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά, το οποίο θα προάγει την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή, με στόχο την επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης και περισσότερης ισότητας με κάθε έννοια της λέξης.
Δήλωση της προέδρου κ. von der Leyen, της αντιπροέδρου κ. Jourová και της επιτρόπου κ. Dalli
το 2020, ενόψει της Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ρομά
I. Εισαγωγή
Η οικοδόμηση μιας Ένωσης ισότητας είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες της Επιτροπής. Η ΕΕ διαθέτει νομικά μέσα και ολοκληρωμένη πολιτική για την οικοδόμηση μιας πραγματικής Ένωσης ισότητας. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025 1 , εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους Ρομά 2 , οι οποίοι συχνά παραμένουν στο περιθώριο. Πολλοί από τους 10 με 12 εκατομμύρια Ρομά 3 στην Ευρώπη συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν, στην καθημερινή τους ζωή, διακρίσεις, αντιτσιγγανισμό 4 και κοινωνικό αποκλεισμό.
Το 2011 η Επιτροπή ενέκρινε πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020 5 . Πρωταρχικός στόχος του ήταν η αντιμετώπιση του κοινωνικοοικονομικού αποκλεισμού των Ρομά στην ΕΕ και στις χώρες διεύρυνσης, μέσω της προώθησης της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την υγεία και τη στέγαση. Καλούσε τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, να ορίσουν εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά 6 και να θέσουν εθνικούς στόχους. Δύο χρόνια αργότερα, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση για αποτελεσματικά μέτρα ένταξης των Ρομά στα κράτη μέλη, η οποία παρείχε καθοδήγηση στα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της υλοποίησης των εθνικών στρατηγικών τους 7 . Η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων ευθυγραμμίστηκε οικειοθελώς με το πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020.
Αυτοί οι δύο μηχανισμοί ήταν σημαντικοί 8 για την τοποθέτηση της ένταξης των Ρομά σε υψηλή θέση στο θεματολόγιο της ΕΕ και στα εθνικά θεματολόγια και για την κινητοποίηση των πολιτικών, νομικών και χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική πρόοδος που έχει επιτευχθεί για την ένταξη των Ρομά ήταν περιορισμένη την τελευταία δεκαετία, έστω και αν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στους τομείς πολιτικής και στις χώρες 9 . Η εκπαίδευση είναι ο τομέας όπου έχει σημειωθεί η μεγαλύτερη πρόοδος, κυρίως με τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και τη βελτίωση της συμμετοχής στην προσχολική εκπαίδευση και την υποχρεωτική σχολική φοίτηση. Ωστόσο, έχουν αυξηθεί τα περιστατικά διαχωρισμού των μαθητών Ρομά στην εκπαίδευση 10 . Παρά τη μείωση του κινδύνου φτώχειας και τη βελτίωση στην κατάσταση της υγείας των Ρομά κατά την υποκειμενική αντίληψη των ίδιων, η ιατρική κάλυψη παραμένει περιορισμένη. Η πρόσβαση στην απασχόληση δεν βελτιώθηκε, ενώ το ποσοστό των νέων Ρομά που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης έχει μάλιστα αυξηθεί. Η κατάσταση στον τομέα της στέγασης παραμένει δύσκολη, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς και διαχωρισμένης στέγασης. Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι υπάρχει κάποια μείωση στα φαινόμενα διακρίσεων μεταξύ των Ρομά και αύξηση της αποδοχής των Ρομά από τον γενικό πληθυσμό. Ωστόσο, ο αντιτσιγγανισμός, τα εγκλήματα μίσους, η εμπορία ανθρώπων στους Ρομά, ιδιαίτερα γυναικών και παιδιών, εξακολουθούν να αποτελούν ζητήματα που προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία 11 .
Η ολοκλήρωση του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά παρέχει την ευκαιρία για εντατικοποίηση της δράσης ώστε να αντιμετωπιστεί αυτή η επίμονη αδυναμία. Η αντιμετώπιση αυτή καθίσταται ακόμη πιο απαραίτητη καθώς η πανδημία COVID-19 έχει αποκαλύψει την εξαιρετικά υψηλή έκθεση των αποκλεισμένων και περιθωριοποιημένων κοινοτήτων Ρομά σε επιπτώσεις αρνητικές για την υγεία και την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση.
Για να επιτευχθεί μεγαλύτερη και ταχύτερη πρόοδος, η παρούσα ανακοίνωση θεσπίζει ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για τους Ρομά, το οποίο θα προωθεί την πραγματική ισότητα, την κοινωνικοοικονομική ένταξη και την ουσιαστική συμμετοχή των Ρομά. Ενώ τα κράτη μέλη βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της προώθησης πραγματικών αλλαγών για τους Ρομά, για την οποία απαιτείται ενισχυμένη πολιτική δέσμευση, η ΕΕ μπορεί να τα βοηθήσει να διαμορφώσουν μια αποτελεσματική προσέγγιση και να τα εφοδιάσει με τα κατάλληλα εργαλεία. Αυτό το στρατηγικό πλαίσιο βασίζεται στα συμπεράσματα της αξιολόγησης του προηγούμενου πλαισίου, σε εκτενείς διαβουλεύσεις 12 , σε ετήσιες αξιολογήσεις της υλοποίησης των εθνικών στρατηγικών 13 και σε ανάλυση των λόγων της περιορισμένης αποτελεσματικότητας προηγούμενων μέτρων 14 . Ανταποκρίνεται σε αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της κοινωνίας των πολιτών για μια ενισχυμένη πρωτοβουλία της ΕΕ μετά το 2020 15 . Αναγνωρίζει ότι δεν είναι όλοι οι Ρομά κοινωνικά αποκλεισμένοι, αλλά ότι όλοι μπορούν να υποστούν διακρίσεις και αποδυνάμωση. Ακολουθεί μια διατομεακή προσέγγιση, η οποία λαμβάνει υπόψη αφενός τον συνδυασμό της εθνοτικής καταγωγής με άλλες πτυχές της ταυτότητας και αφετέρου τους τρόπους με τους οποίους αυτές οι αλληλεπιδράσεις συμβάλλουν σε ατομικές εμπειρίες διακρίσεων 16 .
Αυτό το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά συμβάλλει επίσης σε διάφορες άλλες πρωτοβουλίες. Συνεισφέρει άμεσα στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού, στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων 17 και στην επίτευξη του θεματολογίου 2030 του ΟΗΕ και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης 18 .
Η επίτευξη ισότητας και ένταξης απαιτεί αυξημένη χρήση και καλύτερη διοχέτευση πόρων, καθώς και τη συμμετοχή και συνεργασία των κοινοτήτων Ρομά, όλων των κυβερνητικών επιπέδων, τομέων και ενδιαφερόμενων μερών (εθνικές κυβερνήσεις, θεσμικά όργανα της ΕΕ, διεθνείς οργανισμοί, κοινωνία των πολιτών, καθώς και κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας και ακαδημαϊκή κοινότητα). Η στενή συνεργασία σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο έχει βαρύνουσα σημασία. Σε επίπεδο ΕΕ, αυτό το στρατηγικό πλαίσιο θέτει φιλόδοξους κοινούς γενικούς και ειδικούς στόχους. Σε εθνικό επίπεδο, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναπτύξουν ισχυρά εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά, ώστε να αναλάβουν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις και να συνεργαστούν στενά με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά. Όπως έχει προταθεί και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 2016 19 , η Επιτροπή εκδίδει πρόταση επανεξέτασης και αντικατάστασης της σύστασης του Συμβουλίου του 2013.
II. Κοινοί στόχοι για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
Η αξιολόγηση του τρέχοντος πλαισίου και τα σχετικά συμπεράσματα που εξήγαγαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και διάφορες ευρωπαϊκές και εθνικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 20 , αποδεικνύουν ότι υπάρχει ανάγκη ανανέωσης και ενίσχυσης της δέσμευσης για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Είναι απαραίτητη η ενίσχυση της δέσμευσης για την αντιμετώπιση των επίμονων διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένου του αντιτσιγγανισμού, και για τη βελτίωση της ένταξης των Ρομά στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την υγεία και τη στέγαση 21 . Οι Ρομά θα πρέπει να συμμετέχουν από τη φάση του σχεδιασμού έως και την υλοποίηση των μέτρων. Ταυτόχρονα, στις δράσεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η διαφορετικότητα και οι ανάγκες συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού Ρομά.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θέτει επτά στόχους σε επίπεδο ΕΕ για την περίοδο έως το 2030. Τρεις από αυτούς τους στόχους είναι οριζόντιοι στους τομείς της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής. Οι άλλοι τέσσερις είναι τομεακοί στόχοι στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της στέγασης και της υγείας. Για την αποτελεσματική επίτευξη αυτών των στόχων, θα πρέπει να υπάρχει κατάλληλη στήριξή τους με δυνατότητα μέτρησης της προόδου. Για τον λόγο αυτό, και για πρώτη φορά, η Επιτροπή προτείνει ποσοτικούς ενωσιακούς κύριους στόχους για την παρακολούθηση της επίτευξης αυτών των στόχων. Ενώ οι εν λόγω στόχοι απαιτούν την επίτευξη μιας ελάχιστης προόδου έως το 2030, ο μακροπρόθεσμος σκοπός παραμένει η διασφάλιση πραγματικής ισότητας και η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των Ρομά και του γενικού πληθυσμού. Αυτοί οι στόχοι είναι ο καρπός της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί από έρευνες μεταξύ των κοινοτήτων Ρομά και το αποτέλεσμα σε βάθος διαβούλευσης με τη συμμετοχή του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA), κρατών μελών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών Ρομά και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών υπέρ των Ρομά 22 . Στα παρακάτω διαγράμματα παρουσιάζονται οι επτά στόχοι, οι στόχοι σε επίπεδο ΕΕ, η πρόοδος που θα πρέπει να επιτευχθεί και η τρέχουσα κατάσταση. 23 .
Διερευνώνται και άλλοι δείκτες 24 .
Ι. Ανανεωμένη και ενισχυμένη εθνική δράση για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή
Για την επίτευξη των στόχων αυτού του στρατηγικού πλαισίου απαιτείται δράση τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Αυτή η συμπληρωματική προσέγγιση είναι ο μοναδικός τρόπος για την προώθηση ουσιαστικών αλλαγών. Τα κράτη μέλη έχουν την κύρια αρμοδιότητα στους τομείς που καλύπτονται από αυτό το πλαίσιο, ενώ απαιτείται δομημένη προσέγγιση. Ενώ η κατάσταση των Ρομά διαφέρει σε κάθε χώρα, υπάρχει ανάγκη να ενισχυθούν η δέσμευση και η υπευθυνότητα σε εθνικό επίπεδο για να επιτευχθεί πραγματική αλλαγή στην καθημερινή ζωή των Ρομά. Αυτό απαιτεί μεταξύ άλλων τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών στον σχεδιασμό των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά.
|
Προώθηση της εθνικής δράσης μέσω εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά Τα κράτη μέλη καλούνται να σχεδιάσουν, να εγκρίνουν και να υλοποιήσουν εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά, τα οποία θα περιλαμβάνουν: oκοινά χαρακτηριστικά oελάχιστες δεσμεύσεις που θα πρέπει να ισχύουν για όλους oπιθανές πρόσθετες δεσμεύσεις ανάλογα με το εθνικό πλαίσιο oπιο φιλόδοξες δεσμεύσεις για τα κράτη μέλη με μεγάλους πληθυσμούς Ρομά Προτάσεις για τα στοιχεία αυτά παρατίθενται στη συνέχεια. Εφόσον είναι εφικτό, θα πρέπει να ορίζονται ειδικοί εθνικοί στόχοι. Η Επιτροπή θα συνδράμει σε αυτή τη διαδικασία με όλη την αναγκαία καθοδήγηση. Θα στηρίξει επίσης εθνικά μέτρα, μεταξύ άλλων με την επιβολή της νομοθεσίας περί ισότητας, με την ενσωμάτωση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά στις πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ, με την κινητοποίηση ενωσιακών κονδυλίων για τους Ρομά και με την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού. Τα κράτη μέλη καλούνται να ολοκληρώσουν τον σχεδιασμό αυτών των εθνικών πλαισίων έως τον Σεπτέμβριο του 2021, και να τα κοινοποιήσουν στην Επιτροπή. |
Παράλληλα με την παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή βρίσκεται σε διαδικασία έγκρισης μιας σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά, όπου ορίζεται σειρά συγκεκριμένων μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ. Τα δύο μέσα είναι, ως εκ τούτου, συμπληρωματικά. Στην προτεινόμενη σύσταση προωθούνται επίσης η ανάπτυξη ικανοτήτων των ενδιαφερόμενων μερών και οι συμπράξεις μεταξύ τους, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά, των φορέων ισότητας, της κοινωνίας των πολιτών και των περιφερειακών και τοπικών συντελεστών. Επιπλέον παρέχεται καθοδήγηση, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη χρήση των ενωσιακών και εθνικών κονδυλίων, καθώς και η αποτελεσματική εθνική παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά.
III.1. Καθοδήγηση για εθνική δράση ακολουθώντας μια κοινή αλλά διαφοροποιημένη προσέγγιση
Για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν ουσιαστικά και αποτελεσματικά εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά, η Επιτροπή προτείνει σειρά κοινών χαρακτηριστικών, καθώς και ελάχιστες δεσμεύσεις για όλα τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά. Επιπλέον, καθώς το ποσοστό των Ρομά, και οι συνθήκες στο εκάστοτε κράτος μέλος όπου βρίσκονται, διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, η Επιτροπή προτείνει πρόσθετες και πιο στοχευμένες δεσμεύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα των καταστάσεων στα κράτη μέλη και καθίσταται δυνατή μια κοινή αλλά διαφοροποιημένη προσέγγιση.
Πρώτον, η Επιτροπή προτείνει όλα τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά να έχουν τα ακόλουθα κοινά χαρακτηριστικά:
üΕνισχυμένη επικέντρωση στην ισότητα, συμπληρωματικά προς την προσέγγιση που εστιάζεται στην ένταξη: Η κάλυψη των τεσσάρων τομέων πολιτικής (εκπαίδευση, απασχόληση, υγειονομική περίθαλψη και στέγαση) μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο για την ένταξη των Ρομά, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ανάγκη για σαφή επικέντρωση στην ισότητα. Συγκεκριμένα, η καταπολέμηση των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού θα πρέπει να είναι βασικός στόχος και οριζόντια προτεραιότητα σε κάθε τομέα πολιτικής, και να συμπληρώνει την προσέγγιση που εστιάζεται στην ένταξη. Αναμένεται ότι με αυτή τη διττή επικέντρωση θα διασφαλίζεται η πραγματική πρόσβαση των Ρομά σε οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς και οι ίσες ευκαιρίες για τους Ρομά.
üΠροώθηση της συμμετοχής μέσω της ενδυνάμωσης, της συνεργασίας και της εμπιστοσύνης: Η ουσιαστική συμμετοχή των Ρομά θα πρέπει να διασφαλίζεται σε όλα τα στάδια της χάραξης πολιτικής. Η πολιτική, οικονομική και πολιτισμική συμμετοχή των Ρομά θα πρέπει να προωθείται με την έννοια ότι συμμετέχουν ως πλήρη μέλη της κοινωνίας. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η ενδυνάμωση και η ανάπτυξη ικανοτήτων των Ρομά, της κοινωνίας των πολιτών και των δημόσιων αρχών, με την οικοδόμηση συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών και μεταξύ κοινοτήτων Ρομά και μη Ρομά.
üΑντανάκλαση της πολυμορφίας μεταξύ των Ρομά: Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα στρατηγικά τους πλαίσια καλύπτουν όλους τους Ρομά στην επικράτειά τους και αντανακλούν τις ανάγκες ετερόκλητων ομάδων μέσω μιας διατομεακής προσέγγισης. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πώς ο συνδυασμός διαφορετικών πτυχών της ταυτότητας μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των διακρίσεων. Θα πρέπει να θέτουν ποσοτικούς και/ή ποιοτικούς στόχους για να διασφαλίζουν ότι αντανακλάται η πολυμορφία ως προς την ηλικία, το φύλο, τον γενετήσιο προσανατολισμό, την κινητικότητα και άλλα προσωπικά χαρακτηριστικά.
üΣυνδυασμός γενικής και ειδικής στόχευσης, αλλά όχι αποκλειστική στόχευση στους Ρομά 25 : Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει να συνδυάζουν γενική και ειδική στόχευση, αλλά όχι αποκλειστική, ώστε να διασφαλίζουν ότι οι βασικές υπηρεσίες είναι συμπεριληπτικές και να παρέχουν πρόσθετη στοχευμένη στήριξη για την προώθηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης των Ρομά σε δικαιώματα και υπηρεσίες. Θα πρέπει να λειτουργούν ως μέσα προγραμματισμού για τη χρήση εθνικών και ενωσιακών κονδυλίων για δράσεις που στοχεύουν στους Ρομά και για μεταρρυθμίσεις γενικών πολιτικών χωρίς αποκλεισμούς.
üΒελτίωση του καθορισμού στόχων, της συλλογής δεδομένων, της παρακολούθησης και της υποβολής εκθέσεων· Η προσπάθεια επίτευξης των κύριων στόχων σε επίπεδο ΕΕ και των αντίστοιχων ποσοτικών και/ή ποιοτικών εθνικών στόχων μπορεί να συμβάλει σε πραγματική πρόοδο για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά. Θα πρέπει να συλλέγονται τακτικά δεδομένα προς χρήση στην υποβολή εκθέσεων και στην παρακολούθηση, για βελτίωση της διαφάνειας και της λογοδοσίας και διευκόλυνση της μεταφοράς πολιτικών και της μάθησης 26 .
Δεύτερον, μέσω της επιχειρησιακής εφαρμογής των κοινών χαρακτηριστικών, με την αξιοποίηση των εμπειριών που αποκτήθηκαν από το τρέχον πλαίσιο και κατόπιν εκτεταμένων διαβουλεύσεων 27 που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία διετία, η Επιτροπή καλεί όλα τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν στα εθνικά στρατηγικά τους πλαίσια για τους Ρομά, κατ’ ελάχιστον, τις ακόλουθες δεσμεύσεις:
|
Το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει να ορίζει: 1)εθνικές βάσεις αναφοράς και στόχους για την επίτευξη των στόχων και των επιμέρους στόχων της ΕΕ, με βάση ολοκληρωμένη εκτίμηση αναγκών· 2)επιμέρους στόχους και μέτρα για συγκεκριμένες ομάδες (παιδιά, γυναίκες, νέους, ηλικιωμένους Ρομά ή Ρομά με αναπηρία, μετακινούμενους πολίτες της ΕΕ, υπηκόους τρίτων χωρών, απάτριδες Ρομά) που θα αντανακλούν την πολυμορφία μεταξύ των Ρομά, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που θα λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου, τα παιδιά και την ηλικία· 3)μέτρα για την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων (π.χ. μέσω εθνικών σχεδίων δράσης για την καταπολέμηση του ρατσισμού)· 4)μέτρα που θα διασφαλίζουν την κοινωνικοοικονομική ένταξη των περιθωριοποιημένων Ρομά, ιδιαίτερα στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της υγείας και της στέγασης· 5)συνδυασμό στοχευμένων και γενικών μέτρων που θα λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές τοπικές προκλήσεις και θα αντιμετωπίζουν ρητά τα εμπόδια που στερούν από τους Ρομά την ισότιμη πρόσβαση σε γενικές πολιτικές 28 · 6)ειδικό προϋπολογισμό για την υλοποίηση και παρακολούθηση 29 , με πλήρη αξιοποίηση της κοινωνικής καινοτομίας και του ιδιωτικού κεφαλαίου· 7)μηχανισμούς για υποβολή εκθέσεων, παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου για την επίτευξη των καθορισμένων στόχων· 8)σύστημα σχετικής με τις συγκεκριμένες πολιτικές διαβούλευσης και συνεργασίας με τους Ρομά και με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών υπέρ των Ρομά, με αρμόδια υπουργεία, φορείς ισότητας, άλλους εθνικούς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη· και 9)ανάπτυξη ικανοτήτων για την προώθηση της ενεργητικής συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών σε όλα τα στάδια της χάραξης πολιτικής και για τη διασφάλιση της συμμετοχής της σε διαδικασίες που διεξάγονται σε εθνικές και ενωσιακές πλατφόρμες 30 . Τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά (ΕΣΕΡ) θα πρέπει: 1)να διαθέτουν εξουσία, επαρκείς πόρους και προσωπικό για τη διασφάλιση συνεχούς συντονισμού και παρακολούθησης· και 2)να υποβάλλουν τακτικά έκθεση προόδου και να συμμετέχουν σε βασικές δραστηριότητες του δικτύου ΕΣΕΡ, για τη διαχείριση του οποίου αρμόδια είναι η Επιτροπή 31 . |
Τρίτον, εκτός από αυτά τα κοινά χαρακτηριστικά και τις ελάχιστες δεσμεύσεις, εξίσου σημαντικές μπορεί να είναι και οι επιπλέον εθνικές προσπάθειες, ανάλογα με το εκάστοτε εθνικό πλαίσιο. Οι προκλήσεις για την επίτευξη της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος του πληθυσμού των Ρομά και το ποσοστό του επί του συνολικού πληθυσμού, καθώς και ανάλογα με το ευρύτερο οικονομικό πλαίσιο και τις παλαιότερες πρακτικές αποκλεισμού και διακρίσεων. Επίσης, διαφέρουν ανάλογα με τον τόπο διαμονής και τον τρόπο ζωής των Ρομά (αγροτικές ή αστικές περιοχές, νομαδικός τρόπος ζωής, διαχωρισμένες περιοχές) και με συγκεκριμένες πτυχές, όπως διακρατική κινητικότητα, μετανάστευση ή ζητήματα που σχετίζονται με τα έγγραφα δημοτολογίου. Αυτές οι διαφορετικές προκλήσεις μπορούν να αποτυπωθούν στα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά, με διαφοροποιημένους στόχους, επίπεδα επενδύσεων και μορφές πολιτικής. Ανάλογα με το εθνικό πλαίσιο (όπως επιλογές για συλλογή δεδομένων, χρήση στοχευμένης ή γενικής χρηματοδότησης της ΕΕ, σχετικό μέγεθος και ειδικές ανάγκες των πληθυσμών Ρομά), η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν πρόσθετες δεσμεύσεις ως εξής:
|
Το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει επίσης να ορίζει: 1)εθνικούς ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους και για τους επτά στόχους της ΕΕ και τους αντίστοιχους επιμέρους στόχους (ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των δεδομένων)· 2)με ποιόν τρόπο θα επενδύονται τα ενωσιακά και εθνικά κονδύλια και χρηματοδοτικά μέσα για τους Ρομά· και 3)με ποιόν τρόπο θα συμβάλλουν οι θεσμικές ή διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην ισότητα και την ένταξη. Τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά (ΕΣΕΡ) θα πρέπει επίσης να διεξάγουν ενδιάμεση αξιολόγηση και επανεξέταση του εθνικού στρατηγικού πλαισίου. |
Τέταρτον, σε περίπτωση που οι Ρομά αποτελούν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού (δηλαδή πολύ πάνω του 1 %) 32 , η προώθηση της ισότητας και της ένταξής τους δεν είναι απλώς σημαντική από την άποψη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αλλά έχει και εμφανή οικονομική σημασία. Σε χώρες με μεγαλύτερο ποσοστό Ρομά, οι Ρομά αποτελούν ως ομάδα όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού σχολικής ηλικίας και του μελλοντικού εργατικού δυναμικού. Η πρόοδος που επιτυγχάνεται στην κοινωνικοοικονομική ένταξη των Ρομά έχει τη δυνατότητα να μειώσει τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων σε περιόδους δυσμενών δημογραφικών εξελίξεων, και παράλληλα να μειώσει τις κοινωνικές δαπάνες. Οι επενδύσεις στη βελτίωση της εκπαίδευσης και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων ενός μέχρι πρότινος αποκλεισμένου εργατικού δυναμικού μπορούν να επηρεάσουν θετικά την αύξηση της παραγωγικότητας. Η διασφάλιση της αξιοποίησης των δυνατοτήτων των Ρομά ώστε να συμβάλλουν στην οικονομία και την κοινωνία εν γένει θα οδηγήσει σε καλύτερα κοινωνικά και οικονομικά αποτελέσματα για όλους.
Το γεγονός αυτό δικαιολογεί την ανάγκη για πιο εντατικές δεσμεύσεις και στήριξη από την ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρήση ενωσιακών κονδυλίων τόσο για στοχευμένες δράσεις όσο και για μεταρρυθμίσεις γενικών πολιτικών με στόχο την ενσωμάτωση. Σε αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μέλη με σημαντικό πληθυσμό Ρομά καλούνται να αξιοποιήσουν πλήρως τον προτεινόμενο ειδικό στόχο του ΕΚΤ+ όσον αφορά την προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ενσωμάτωσης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, όπως οι Ρομά. Ενθαρρύνονται επίσης να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για να διασφαλίσουν ότι η διαθέσιμη χρηματοδότηση φτάνει πραγματικά στους Ρομά. Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται επίσης συλλογή δεδομένων ανά εθνοτική καταγωγή και φύλο, για την υποστήριξη του σχεδιασμού, της παρακολούθησης και της επανεξέτασης των πολιτικών.
Επομένως, εκτός από τις ελάχιστες δεσμεύσεις και εκείνες που απορρέουν από το εθνικό πλαίσιο, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη με σημαντικούς πληθυσμούς Ρομά να συμπεριλάβουν στο εθνικό τους στρατηγικό πλαίσιο για τους Ρομά πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις, σύμφωνα με τις οποίες:
|
Το εθνικό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει επίσης: 1)να περιέχει ένα σχέδιο ή σύνολο μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων, του διαχωρισμού στην εκπαίδευση και τη στέγαση και των προκαταλήψεων και στερεοτύπων σε βάρος των Ρομά (μεταξύ άλλων και στο διαδίκτυο)· 2)να ενσωματώνει στις γενικές πολιτικές την ισότητα και την ένταξη των Ρομά σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο· και 3)να ορίζει πώς θα επενδύονται τα ενωσιακά και εθνικά κονδύλια και χρηματοδοτικά μέσα για μεταρρυθμίσεις γενικών πολιτικών με στόχο την ενσωμάτωση και για τη λήψη στοχευμένων μέτρων. Ο ρόλος των ΕΣΕΡ θα πρέπει να ενισχυθεί, ώστε να είναι δυνατόν: 1)να αποτελούν μια ειδική ομάδα και να διαθέτουν μια θεσμική εντολή που διασφαλίζει πολιτικό κύρος, αποτελεσματικό διατομεακό συντονισμό και ενσωμάτωση της ισότητας και της ένταξης των Ρομά στις πολιτικές σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο· 2)να συμμετέχουν (με την υποστήριξη διαχειριστικών αρχών των ενωσιακών ταμείων) στον συντονισμό διακυβερνητικών συζητήσεων με θέμα την κατανομή των ενωσιακών κονδυλίων για τους Ρομά, καθώς και στη συστηματική παρακολούθηση της χρήσης τους (π.χ. μέσω επιτροπών παρακολούθησης, ελέγχων αντικτύπου της ένταξης των Ρομά)· 3)να διασφαλίζεται εθνική διαβούλευση και διάλογος που ενδυναμώνουν τους Ρομά (ιδιαίτερα τους νέους και τις γυναίκες)· και 4)να διασφαλίζεται ότι οι δημόσιες πολιτικές και οι καθολικές υπηρεσίες προσεγγίζουν αποτελεσματικά τους Ρομά, συμπεριλαμβανομένων και όσων ζουν σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές (π.χ. έκτακτα και μεσοπρόθεσμα μέτρα σε περίοδο κρίσης, νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, σχεδιασμός πολιτικών στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της υγειονομικής περίθαλψης, της στέγασης, σε άλλους τομείς κοινωνικοοικονομικής ένταξης, στις κοινωνικές υπηρεσίες, στις μεταφορές, στα συστήματα ελάχιστου εισοδήματος, στη νομοθεσία για την καταπολέμηση των διακρίσεων). |
Τέλος, κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά, συνιστάται στα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές βασικές αρχές της ένταξης των Ρομά 33 . Το παράρτημα 1 34 παρέχει πρόσθετη καθοδήγηση για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών όσον αφορά την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και της πολυγενεακής φτώχειας 35 , για την προώθηση της συμμετοχής και της ενδυνάμωσης των Ρομά, την αντανάκλαση της πολυμορφίας μεταξύ των Ρομά και τον συνδυασμό στοχευμένων και γενικών προσεγγίσεων. Παρέχει επίσης καθοδήγηση για την καλύτερη αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων, όπως για την καταπολέμηση του δυσανάλογου αντικτύπου που έχουν στους Ρομά κρίσεις όπως η πανδημία COVID-19, για τη διασφάλιση της ψηφιακής ένταξης και την απόδοση περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Επιπλέον, παρέχει καθοδήγηση προς ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σε θέματα τέχνης, ιστορίας και πολιτισμού των Ρομά, καθώς και της κοινωνικής καινοτομίας και της πειραματικής πολιτικής.
Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη μέλη στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των εθνικών τους στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά, όχι μόνο με οικονομική στήριξη και μέτρα συντονισμού, όπως αμοιβαία μάθηση ή ανάπτυξη ικανοτήτων, αλλά και με μεθοδολογική στήριξη 36 και βοήθεια από το πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τον σχεδιασμό συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης 37 . Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να λάβουν στήριξη από τον FRA, από φορείς ισότητας και από άλλους εθνικούς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, για να διασφαλίσουν/βελτιώσουν τις ικανότητες τακτικής συλλογής δεδομένων σε εθνικό επίπεδο 38 . Η στήριξη της ΕΕ θα διαμορφώνεται ανάλογα με το επίπεδο δεσμεύσεων των κρατών μελών.
III.2 Υποβολή εκθέσεων και παρακολούθηση των εθνικών δράσεων και της προόδου προς την επίτευξη των στόχων
Προκειμένου να διασφαλιστεί η πιο αποτελεσματική συλλογή δεδομένων, υποβολή εκθέσεων και παρακολούθηση της προόδου τόσο ως προς τους στόχους της ΕΕ όσο και ως προς τους εθνικούς στόχους που προτείνονται ανωτέρω, η Επιτροπή προτείνει για πρώτη φορά τη χρήση μιας δέσμης δεικτών (βλ. παράρτημα 2). Αυτό θα είχε πραγματική αξία για την αμοιβαία μάθηση μεταξύ των κρατών μελών. Η εν λόγω δέσμη έχει σχεδιαστεί από ομάδα εργασίας για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους Ρομά, υπό τον συντονισμό του FRA, και με τη συμμετοχή εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά, εθνικών στατιστικών υπηρεσιών και της Επιτροπής. Θα καταστήσει επίσης δυνατή την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα μέτρα που ορίζονται στην προτεινόμενη σύσταση του Συμβουλίου.
Η υποβολή εκθέσεων και η παρακολούθηση των εθνικών δράσεων θα πραγματοποιούνται τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Το 2022 η Επιτροπή θα προβεί σε απολογισμό των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά, θα αξιολογήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν τα κράτη μέλη και θα παράσχει καθοδήγηση για τυχόν απαιτούμενες βελτιώσεις.
Τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλλουν εκθέσεις για την υλοποίηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά ανά διετία από το 2023 και μετά, συμπεριλαμβάνοντας μέτρα για την προώθηση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής και αξιοποιώντας πλήρως τη δέσμη δεικτών. Η υποβολή εκθέσεων θα πρέπει να επικεντρώνεται στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που ορίζονται στα εθνικά πλαίσια, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης των εθνικών στόχων, κατά περίπτωση. Αυτές οι εκθέσεις θα πρέπει να δημοσιοποιούνται, ώστε να ενισχύεται η διαφάνεια και να προωθείται η μάθηση σε επίπεδο πολιτικής. Τα στρατηγικά πλαίσια και οι οριστικές εκθέσεις θα πρέπει να συζητούνται επίσης στα εθνικά κοινοβούλια.
Η Επιτροπή ζητά από τον FRA να διεξάγει ανά τετραετία, ξεκινώντας από το 2020, τακτική έρευνα για τους Ρομά η οποία θα παρέχει τα απαραίτητα αρχικά, ενδιάμεσα και τελικά δεδομένα για τη μέτρηση της αλλαγής 39 . Ο FRA καλείται επίσης να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών για τη συλλογή δεδομένων και την υποβολή εκθέσεων, μέσω της ομάδας εργασίας για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους Ρομά, καθώς και να συμβάλλει στην παρακολούθηση και ανάλυση της εθνικής προόδου από την Επιτροπή.
Οι εθνικές εκθέσεις θα λειτουργούν, παράλληλα με τα δεδομένα που θα παρέχονται από την κοινωνία των πολιτών και τον FRA, ως βάση για τις περιοδικές εκθέσεις παρακολούθησης της Επιτροπής, οι οποίες θα εκδίδονται ανά διετία. Η Επιτροπή θα διεξάγει επίσης ενδιάμεση και εκ των υστέρων αξιολόγηση του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για τους Ρομά.
IV. Δράσεις της ΕΕ
Τα κράτη μέλη είναι βασικοί παράγοντες για την επίτευξη ουσιαστικής αλλαγής για τους Ρομά. Η δράση και η στήριξη της ΕΕ θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τις εθνικές προσπάθειες για την προώθηση της προόδου προς την επίτευξη των ενωσιακών στόχων και επιμέρους στόχων έως το 2030.
IV.1. Επιβολή της ενωσιακής νομοθεσίας
Η δράση για την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων κατά των Ρομά βασίζεται σε ένα καθιερωμένο νομικό πλαίσιο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των γενικών αρχών περί απαγόρευσης των διακρίσεων και ισότητας, όπως ορίζονται στις Συνθήκες και επαναλαμβάνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ 40 , καθώς και στην οδηγία για τη φυλετική ισότητα 41 και στην απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για τον ρατσισμό και την ξενοφοβία 42 . Όπως υπογραμμίζεται στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025, ένα ολοκληρωμένο σύστημα προστασίας κατά των διακρίσεων απαιτεί πρωτίστως την αποτελεσματική επιβολή του νομικού πλαισίου, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα ατομικά δικαιώματα και οι υποχρεώσεις τηρούνται στην πράξη. Αυτό το έργο προσφέρει ευρύτερη κάλυψη και πέρα από τους Ρομά, αλλά θα έχει άμεσο όφελος για τις κοινότητες των Ρομά.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί και να επιβάλλει την εφαρμογή της οδηγίας για τη φυλετική ισότητα, διερευνώντας περιστατικά συστηματικών διακρίσεων και κινώντας διαδικασίες επί παραβάσει, εάν είναι αναγκαίο, για να προωθήσει αλλαγές στην εθνική νομοθεσία και πολιτική. Τα τελευταία χρόνια δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις διακρίσεις κατά των παιδιών Ρομά στην εκπαίδευση. Η Επιτροπή θα προσφέρει καθοδήγηση και κατάρτιση, καθώς και οικονομική στήριξη για τη συλλογή δεδομένων όσον αφορά την ισότητα και για την αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας, μεταξύ άλλων μέσω της εκπροσώπησης των συμφερόντων των θυμάτων. Όπως ανακοινώθηκε στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας 43 το 2021 και θα δώσει συνέχεια με πιθανή νομοθεσία έως το 2022. Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει το έργο των φορέων ισότητας, οι οποίοι στο πλαίσιο των εργασιών τους επιδιώκουν κατά κύρια προτεραιότητα 44 τη βελτίωση της κατάστασης και των βιωμάτων των Ρομά. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή της σύστασης της Επιτροπής σχετικά με τα πρότυπα για τους φορείς ισότητας 45 . Ο ρόλος και η ανεξαρτησία των φορέων ισότητας και η ενδεχόμενη ανάγκη νέας νομοθεσίας για την ενίσχυση του ρόλου τους θα αποτελέσουν σημαντικό θέμα στην έκθεση του 2021.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης το έργο της για την πρόληψη και καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, ιδιαίτερα με την ενίσχυση της καταγραφής και της καταγγελίας των εγκλημάτων μίσους, με τη στήριξη του FRA, θα βελτιώσει τις στρατηγικές κατάρτισης των αρχών επιβολής του νόμου και θα ενισχύσει τη στήριξη των θυμάτων εγκλημάτων μίσους. Σύμφωνα με τον FRA 46 , οι Ρομά βιώνουν υψηλό ποσοστό (30 % των ερωτηθέντων με καταγωγή Ρομά) παρενόχλησης με κίνητρο το μίσος. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της να διασφαλίζει την πλήρη και ορθή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογή της απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου για τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, και κατά περίπτωση, να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει 47 . Ως προαπαιτούμενο για την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού, τα ελάχιστα πρότυπα που έχουν οριστεί σχετικά με την ποινικοποίηση της ρητορικής μίσους, και της άρνησης, επιδοκιμασίας ή υποβάθμισης του Ολοκαυτώματος θα πρέπει να μεταφερθούν πλήρως και ορθά στη νομοθεσία των κρατών μελών. Όπως και άλλοι άνθρωποι με καταγωγή από εθνοτικές ή φυλετικές μειονότητες, οι Ρομά πλήττονται από ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, ενώ ο αντιτσιγγανισμός είναι μία από τις αιτίες ρητορικής μίσους που καταγγέλλονται συχνότερα. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με εταιρείες ΤΠ για να καταπολεμήσει την παράνομη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο και θα επεκτείνει τις προσπάθειές της και σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης 48 . Η απόφαση-πλαίσιο συμπληρώνεται από την οδηγία για τα δικαιώματα των θυμάτων 49 , η οποία αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη διασφάλιση της δικαιοσύνης, της προστασίας και της στήριξης των θυμάτων εγκλημάτων μίσους και ρητορικής μίσους. Η στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα των θυμάτων (2020-2025) λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των θυμάτων εγκλημάτων μίσους, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά 50 .
IV.2. Ενσωμάτωση της ισότητας των Ρομά στις πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ και κινητοποίηση ενωσιακών κονδυλίων για τους Ρομά 51
Η ενσωμάτωση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά σε όλες τις σχετικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής θα είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται σε αυτό το στρατηγικό πλαίσιο. Κατά την ανάπτυξη πολιτικών, από την κοινωνικοοικονομική ένταξη έως την τεχνητή νοημοσύνη, από την Πράσινη Συμφωνία έως την ψηφιακή ένταξη και από την αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους έως τις μεταναστευτικές πολιτικές, η ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας διασφαλίζει επίσης ότι οι ενωσιακές και οι εθνικές πολιτικές εξυπηρετούν τα συμφέροντα όλων των Ρομά. Στο πλαίσιο όλων των δραστηριοτήτων της για την προώθηση της ισότητας για όλους και της ισότητας σε όλες τις μορφές της, η εσωτερική ειδική ομάδα της Επιτροπής για θέματα ισότητας θα καταβάλει κάθε προσπάθεια για να διασφαλίσει ότι η καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, καθώς και σε συνδυασμό με άλλους λόγους διακρίσεων, ενσωματώνεται στο σύνολο των πολιτικών, της νομοθεσίας και των προγραμμάτων χρηματοδότησης της ΕΕ. Κατά την υλοποίηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025, θα λαμβάνεται πάντα υπόψη η οπτική των Ρομά. Θα υπάρξει καθοδήγηση και κατάρτιση σε θέματα ενσωμάτωσης για τη στήριξη όλων όσοι συμμετέχουν στην ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας σε κάθε στάδιο των παρεμβάσεων της ΕΕ, ενώ παράλληλα θα προωθείται και η πιο ενεργή διαβούλευση των οργανώσεων που εκπροσωπούν τους Ρομά, καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου πολιτικής της Επιτροπής.
Η εσωτερική ειδική ομάδα της Επιτροπής για τους Ρομά 52 θα εξακολουθήσει να εμπλέκει διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής σε διάφορα επίπεδα, σε βασικούς τομείς προτεραιότητας, όπως στην αποτελεσματική χρήση των ενωσιακών κονδυλίων για την προώθηση της ισότητας και της ένταξης των Ρομά.
Στο πλαίσιο του NextGeneration EU, ο νέος Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα στηρίξει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για τη βιώσιμη ανάκαμψη, ενώ θα ενισχύσει την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα και συνοχή. Προκειμένου να λάβουν στήριξη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της κρίσης, της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης και των σχετικών προτεραιοτήτων που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η στήριξη αυτή θα δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να προωθήσουν την ένταξη των περιθωριοποιημένων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά και άλλων ατόμων με καταγωγή από φυλετικές ή εθνοτικές μειονότητες. Οι προτάσεις της Επιτροπής για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο προωθούν την ένταξη των Ρομά και την καταπολέμηση των διακρίσεων, ιδιαίτερα μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (ΕΚΤ+), του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Το 2019 η Επιτροπή επισήμανε τη σημασία της ένταξης των Ρομά, σε σειρά ειδικών εκθέσεων ανά χώρα 53 , στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· το γεγονός αυτό θα πρέπει να αντανακλάται και να λαμβάνεται υπόψη στα προγράμματα για την περίοδο 2021-2027.
Οι προτάσεις της Επιτροπής για τους κανονισμούς περί κοινών διατάξεων, και για το ΕΚΤ+, το ΕΤΠΑ και το ΕΓΤΑΑ 54 :
üπαρέχουν οικονομική στήριξη για την υλοποίηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων και μέτρων για τους Ρομά, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού, υποδομών και δημιουργίας ικανοτήτων·
üπροβλέπουν για όλα τα προγράμματα την προώθηση ίσων ευκαιριών για όλους, χωρίς διακρίσεις με βάση το φύλο, τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό, καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας, της υλοποίησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησής τους·
üζητούν την εκπλήρωση των θεματικών (εθνικό στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής για τους Ρομά, εθνικό στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής για την κοινωνική ένταξη και τη μείωση της φτώχειας) και οριζόντιων (Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων) αναγκαίων πρόσφορων όρων καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου 2021-2027·
üαπαιτούν τη διάθεση τουλάχιστον του 25 % των πόρων του ΕΚΤ+ για την κοινωνική ένταξη, ώστε να διασφαλίζεται ότι ένα ελάχιστο ποσό προορίζεται για όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη· και
üτονίζουν την «αρχή της εταιρικής σχέσης», δηλαδή τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων φορέων που εκπροσωπούν την κοινωνική ένταξη, την απαγόρευση των διακρίσεων και τα θεμελιώδη δικαιώματα και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, στην προετοιμασία και υλοποίηση των προγραμμάτων και συμφωνιών εταιρικής σχέσης και στις επιτροπές παρακολούθησης.
Τα κράτη μέλη διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών και στη μεγιστοποίηση της χρήσης χρηματοδοτικών προγραμμάτων για τη στήριξη των Ρομά, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της ΕΕ εκτελείται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να διαθέσουν πόρους στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) για την περίοδο 2021-2027 και του NextGeneration EU για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των αναγκών των Ρομά, ώστε να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις τις οποίες έχουν αναλάβει στο πλαίσιο των εθνικών στρατηγικών πλαισίων τους για τους Ρομά. Η Επιτροπή θα έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι ειδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα, οι οποίες προσδιορίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, θα αντιμετωπιστούν κατάλληλα στις επερχόμενες συμφωνίες εταιρικής σχέσης, καθώς και ότι τα μέτρα για την προώθηση της ισότητας και της ένταξης εφαρμόζονται μέσω επιχειρησιακών προγραμμάτων. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά κατά πόσον, στα εν λόγω κράτη μέλη, έχει τεθεί σε εφαρμογή μια διττή στρατηγική που, αφενός, καθιστά τις υπηρεσίες συμπεριληπτικές και, αφετέρου, παρέχει στοχευμένα προγράμματα για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά, και κατά πόσον η στρατηγική αυτή αποτυπώνεται στα έγγραφα προγραμματισμού για την περίοδο 2021-2027. Οι αναγκαίοι πρόσφοροι όροι που ισχύουν για τα ειδικά κονδύλια της ΕΕ την περίοδο 2021-2027 όπως έχουν προταθεί από την Επιτροπή, έχουν σκοπό να διασφαλίσουν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς και την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά.
Για να ενισχυθεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα όσον αφορά τις παρεμβάσεις που σχετίζονται με τους Ρομά, η Επιτροπή θα στηρίξει τη διακρατική μάθηση όσον αφορά τόσο την πολιτική όσο και τη χρηματοδότηση, για παράδειγμα, το δίκτυο διαχειριστικών αρχών EURoma 55 και τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά.
Το πρόγραμμα InvestEU 56 στο πλαίσιο του σκέλους κοινωνικών επενδύσεων και δεξιοτήτων μπορεί επίσης να συμβάλει στην κοινωνικοοικονομική ένταξη περιθωριοποιημένων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω καινοτόμων χρηματοδοτικών προσεγγίσεων, όπως τα ομόλογα κοινωνικού αντικτύπου και έργων προσανατολισμένων στα αποτελέσματα, μεταξύ άλλων μέσω συνδυασμού με επιχορηγήσεις της ΕΕ και/ή χρηματοδοτικά μέσα από τομεακά προγράμματα ή με συνδυασμό διαφορετικών ροών ενωσιακής χρηματοδότησης. Η Επιτροπή θα υλοποιήσει ειδικές πιλοτικές πρωτοβουλίες με σκοπό τη δοκιμή και επίδειξη προσεγγίσεων εργασίας σε συγκεκριμένες πτυχές της ένταξης (στέγαση, απασχόληση, κοινωνική ασφάλιση) μέσω της χρήσης καινοτόμων χρηματοδοτικών προσεγγίσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να αναληφθούν, να επεκταθούν ή να αντιγραφούν μέσω μεγαλύτερων προγραμμάτων σε εθνικό ή ενωσιακό επίπεδο. Τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να αναζητήσουν τεχνική υποστήριξη για την ενσωμάτωση της ισότητας των Ρομά στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής και μεταρρύθμισης μέσω του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης.
IV.3. Δράση και στήριξη της ΕΕ για την προώθηση της συμμετοχής, της ένταξης και της πολυμορφίας των Ρομά
Στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025, η Επιτροπή έχει αναλάβει τη δέσμευση να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση ως θεσμικό όργανο, λαμβάνοντας μέτρα για τη σημαντική βελτίωση της αντιπροσωπευτικότητας του προσωπικού της ΕΕ, με μέτρα που θα αφορούν τις προσλήψεις και την επιλογή προσωπικού. Κατά την υλοποίηση αυτών των μέτρων, η Επιτροπή θα διασφαλίζει ότι εφαρμόζονται και στους Ρομά. Η Επιτροπή καλεί τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ να λάβουν μέτρα για την προώθηση της πολυμορφίας και της ένταξης στους αντίστοιχους χώρους εργασίας τους.
Η Επιτροπή θα οργανώνει τακτικές συνεδριάσεις με εκπροσώπους των κρατών μελών 57 και με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και διεθνείς οργανώσεις σε επίπεδο ΕΕ, με ισχυρότερη εντολή αμοιβαίας μάθησης. Θα διασφαλίζει επίσης τη διεξαγωγή τακτικών συνομιλιών μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να οργανώνει συναντήσεις με θέμα την πολιτική συνοχής με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών («δομημένος διάλογος») την περίοδο 2021-2027. Θα διοργανώνει συναντήσεις διαλόγου κεκλεισμένων των θυρών με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών Ρομά με θέμα τις εξελίξεις στην πολιτική συνοχής.
Όπως έχει προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 58 , η Επιτροπή θα ξεκινήσει έναν νέο κύκλο ανάπτυξης ικανοτήτων για την κοινωνία των πολιτών Ρομά, ώστε να καταστεί δυνατή η συντονισμένη ανεξάρτητη παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων από την κοινωνία των πολιτών, με βάση τα διδάγματα που έχουν αντληθεί από το έργο Roma Civil Monitor (2017-2020). Οι εκθέσεις συντονισμένης ανεξάρτητης παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών είναι προγραμματισμένες ανά διετείς κύκλους, με έναρξη το 2022.
Η Επιτροπή θα επιδιώξει να μεγιστοποιήσει την επιρροή της ευρωπαϊκής πλατφόρμας για τους Ρομά 59 , η οποία θα αποτελέσει σημείο συνάντησης για εθνικές κυβερνήσεις, την ΕΕ, διεθνείς οργανισμούς και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών Ρομά και θα αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειριών. Θα οργανώσει θεματικές, εθνικές και περιφερειακές αξιολογήσεις των εθνικών στρατηγικών πλαισίων, με βάση τα πορίσματα του έργου Roma Civil Society Monitoring και των εθνικών εκθέσεων παρακολούθησης.
Μέσω της χρηματοδότησης που παρέχει στις εθνικές πλατφόρμες για τους Ρομά, η Επιτροπή θα προωθήσει τη μεταρρύθμιση των πλατφορμών αυτών 60 , ιδίως ενισχύοντας την αντιπροσωπευτικότητά τους για την απεικόνιση του εθνικού πληθυσμού Ρομά. Θα πρέπει να επεκταθούν και σε νέα ενδιαφερόμενα μέρη (π.χ. οργανώσεις προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών, ιδιωτικός τομέας) ώστε να καταστεί δυνατή η άντληση νέων διδαγμάτων, να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της κοινωνικής καινοτομίας, να αλλάξουν οι νοοτροπίες και να επέλθει βιώσιμη κοινωνική αλλαγή. Για να ενθαρρυνθεί η ενεργή συμμετοχή των Ρομά, ιδιαίτερα των γυναικών και των νέων, θα πρέπει να εκλέγεται ένας εκπρόσωπος της πλατφόρμας, ο οποίος θα διασφαλίζει τη διακρατική δικτύωση μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών πλατφορμών για τους Ρομά, ενώ στους νέους Ρομά θα πρέπει να προσφέρονται ειδικές ευκαιρίες πρακτικής άσκησης ή χαμηλόβαθμες θέσεις σε εθνικές δομές που συνδέονται με την υλοποίηση των εθνικών πλατφορμών για τους Ρομά. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται συνέργειες με άλλες ενωσιακές, εθνικές ή διεθνείς πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα με το έργο της παρακολούθησης από την κοινωνία των πολιτών, με στόχο την προώθηση της αμοιβαίας μάθησης και της μεταφοράς πολιτικών.
IV.4. Δράση και στήριξη της ΕΕ για την προώθηση της ισότητας και την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού
Η Επιτροπή, για να προωθήσει την ισότητα των Ρομά μέσω της καταπολέμησης του αντιτσιγγανισμού, θα στηρίξει δραστηριότητες που προωθούν θετικά αφηγήματα και θετικά πρότυπα Ρομά, καταπολεμούν τα αρνητικά στερεότυπα, συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση για την ιστορία και τον πολιτισμό των Ρομά, και προωθούν την αλήθεια και τη συμφιλίωση στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες».
Η Επιτροπή θα υλοποιήσει εκστρατεία από κοινού με την UNESCO για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, της ρητορικής μίσους και των θεωριών συνωμοσίας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων κατά των Ρομά. Θα εξακολουθήσει να στηρίζει τον ιδιωτικό τομέα, μέσω της ενωσιακής πλατφόρμας χαρτών πολυμορφίας και θα διερευνήσει τρόπους επικοινωνίας με τα μέσα ενημέρωσης, ώστε να δημιουργηθούν θετικά αφηγήματα και να προωθηθούν η ισότητα και η πολυμορφία σε όλους τους τομείς. Με βάση την εμπειρία που έχει αποκτηθεί 61 , η Επιτροπή θα διοργανώσει σειρά σεμιναρίων για τα φυλετικά και εθνοτικά στερεότυπα, μεταξύ άλλων και κατά των Ρομά, στα οποία θα συμμετέχουν δημοσιογράφοι, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και εκπρόσωποι ατόμων με καταγωγή από φυλετικές ή εθνοτικές μειονότητες.
Οι δράσεις επικοινωνίας της Επιτροπής θα διαφημίσουν τα οφέλη της ισότητας και της πολυμορφίας 62 . Η Επιτροπή θα διοργανώσει σειρά εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης οι οποίες θα εστιάζουν την προσοχή στα κράτη μέλη με μεγάλες κοινότητες Ρομά, για την καταπολέμηση των στερεοτύπων, την προώθηση της πολιτισμικής πολυμορφίας, την ενδυνάμωση και την προβολή των παιδιών, των νέων και των γυναικών Ρομά ως προτύπων σε ετερόκλητες κοινότητες, και για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ κοινοτήτων.
Η ευαισθητοποίηση για τις συνέπειες των πολλαπλών διακρίσεων κατά των γυναικών Ρομά θα ευθυγραμμιστεί με την εκστρατεία ενημέρωσης σε ολόκληρη την ΕΕ, με θέμα την καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων, η οποία εφαρμόζει μια διατομεακή προσέγγιση σε όλους τους τομείς της ζωής, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ισότητα των φύλων.
Η Επιτροπή:
- Θα επιβάλει την υφιστάμενη νομοθεσία για την προστασία των Ρομά από διακρίσεις και ρατσισμό και θα συμπληρώσει τα κενά, όπου είναι αναγκαίο·
- Θα ενσωματώσει την ισότητα των Ρομά σε πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ και θα κινητοποιήσει ενωσιακά κονδύλια για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά·
- Θα λάβει μέτρα για τη βελτίωση της πολυμορφίας του προσωπικού της Επιτροπής·
- Θα ξεκινήσει νέο κύκλο ανάπτυξης ικανοτήτων της κοινωνίας των πολιτών Ρομά και θα ενισχύσει τις ευρωπαϊκές και εθνικές πλατφόρμες για τους Ρομά·
- Θα προωθήσει θετικά αφηγήματα και πρότυπα Ρομά, θα καταπολεμήσει τα αρνητικά στερεότυπα, θα ευαισθητοποιήσει σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό των Ρομά και θα προωθήσει την αλήθεια και τη συμφιλίωση.
V. Προώθηση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά σε χώρες εκτός της ΕΕ
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθούν την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά και στις εξωτερικές δράσεις τους, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των πολιτικών τους για τη διεύρυνση, τη γειτονία, την ανάπτυξη και τον ανθρωπισμό.
Η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων αποτελεί γεωστρατηγική προτεραιότητα για την ΕΕ. Σε ανακοίνωσή της τον Φεβρουάριο του 2020 63 , η Επιτροπή ζητά ευθυγράμμιση με τις ενωσιακές πολιτικές, μεταξύ άλλων για τη στήριξη των πλέον μειονεκτούντων. Οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων έχουν ήδη ευθυγραμμιστεί οικειοθελώς με το πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά έως το 2020. Μάλιστα, έχουν ήδη σημειώσει αξιόλογη πρόοδο. Στη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στο Ζάγκρεμπ, τον Μάιο του 2020, οι ηγέτες της ΕΕ επανέλαβαν τη στήριξή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και την πρόθεσή τους να εντείνουν τη στήριξη για τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό τους μετασχηματισμό 64 . Επικρότησαν την ισχυρή προσήλωση των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων στον πρωτεύοντα ρόλο της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων 65 .
Η παρουσία των Ρομά στα Δυτικά Βαλκάνια είναι σημαντική και παρόμοια με την παρουσία τους στα κράτη μέλη της ΕΕ που έχουν σημαντικό πληθυσμό Ρομά. Είναι επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά στην ΕΕ και στα Δυτικά Βαλκάνια με τον ίδιο τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής των ίδιων στόχων για την περίοδο έως το 2030. Τον Ιούλιο του 2019 οι πρωθυπουργοί των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων ενέκριναν δήλωση για την ένταξη των Ρομά κατά τη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, με την οποία δεσμεύτηκαν για την έμπρακτη βελτίωση της κατάστασης των Ρομά όσον αφορά την εκπαίδευση, την απασχόληση, την υγεία, τη στέγαση, τη δημοτολογική τακτοποίηση και την απαγόρευση των διακρίσεων κατά το διάστημα που προηγείται της προσχώρησης των χωρών τους 66 . Η ΕΕ θα εξακολουθήσει να στηρίζει την εφαρμογή της δήλωσης και το έργο που επιτελείται για τη συλλογή δεδομένων, την κατάρτιση προϋπολογισμού με ενσωμάτωση των αναγκών των Ρομά και τη χαρτογράφηση των κατοικιών των Ρομά. Η σταδιακή ευθυγράμμιση με τους στόχους και τη μεθοδολογία της ΕΕ θα ενταχθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προοπτικής για όλες τις χώρες που επιθυμούν να γίνουν μέλη της ΕΕ.
Οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων, αντίστοιχα με τη διαδικασία εξαμήνου των κρατών μελών της ΕΕ, υποβάλλουν ετήσια προγράμματα οικονομικής μεταρρύθμισης, τα οποία περιλαμβάνουν μεταρρυθμίσεις για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση των συνθηκών για ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας χωρίς αποκλεισμούς. Τα προγράμματα αυτά δίνουν πληροφορίες για την κοινωνική ένταξη, τη μείωση της φτώχειας και τις ίσες ευκαιρίες, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά. Ο μηχανισμός προενταξιακής βοήθειας για την περίοδο 2021-2027 – από τη στιγμή που εγκριθεί – θα εξακολουθήσει να στηρίζει τις μεταρρυθμίσεις και την ευθυγράμμιση με τις απαιτήσεις της ΕΕ σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Το οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια προσδιορίζει τομείς προτεραιότητας για επενδύσεις με στόχο την τόνωση της σύγκλισης, της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας στην περιοχή, ιδίως για τη στήριξη περιθωριοποιημένων ομάδων και μειονοτήτων, ιδίως των κοινοτήτων Ρομά 67 . Θα κινητοποιηθούν επίσης πρόσθετα σχετικά ενωσιακά κονδύλια, σχετικά με την ανάκαμψη από την πανδημία COVID-19 ή άλλα μέτρα στήριξης εξωτερικών σχέσεων, όπως ο μηχανισμός γειτονίας, ανάπτυξης και διεθνούς συνεργασίας, με στόχο την προώθηση της ένταξης των Ρομά 68 .
Η ΕΕ θα συνεχίσει να προωθεί την απαγόρευση των διακρίσεων και την ισότητα σε ολόκληρο τον κόσμο, βάσει του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ 69 , των σχεδίων δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (2020-2024) 70 και των σχεδίων δράσης της ΕΕ για θέματα φύλου 71 , καθώς και να καλύπτει ζητήματα των Ρομά κατά την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ όσον αφορά την απαγόρευση των διακρίσεων στην εξωτερική δράση για το 2019 72 . Η δράση της ΕΕ θα συμπληρώσει τις εθνικές πρωτοβουλίες και θα στηρίξει την κοινωνία των πολιτών. Η ισότητα και η ένταξη των Ρομά θα αποτελούν τακτικό θέμα της ημερήσιας διάταξης σε διαλόγους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλους πολιτικούς διαλόγους με χώρες εκτός της ΕΕ που έχουν σημαντικό πληθυσμό Ρομά. Η ΕΕ θα διατηρήσει την ενεργή συμμετοχή της για θέματα ισότητας των Ρομά σε περιφερειακά και πολυμερή φόρουμ, ιδιαίτερα στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
VI. Συμπέρασμα
Οι Ρομά συνεισφέρουν στον πολιτισμικό πλούτο, στην πολυμορφία, στην οικονομία και στην κοινή ιστορία της Ευρώπης εδώ και αιώνες. Η ΕΕ έχει καθήκον να προστατεύσει τη μειονότητα των Ρομά που ζουν σε αυτήν από τις διακρίσεις, τον αντιτσιγγανισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η επίτευξη της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά απαιτεί από όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τις εθνικές κυβερνήσεις και τους οργανισμούς της ΕΕ, από φορείς ισότητας και άλλους οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να αναλάβουν δράση σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και διεθνείς οργανισμούς, αλλά παράλληλα απαιτεί και την πλήρη συμμετοχή των ίδιων των Ρομά. Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να στηρίξει αυτό το στρατηγικό πλαίσιο, ενώ καλεί και το Συμβούλιο να εργαστεί για την ταχεία έγκριση της προτεινόμενης σύστασης για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά, με τρόπο που θα διασφαλίζει τη συνεργασία των κρατών μελών και της Επιτροπής. Αν συνεργαστούμε, μπορούμε να πετύχουμε πραγματική πρόοδο έως το 2030 δημιουργώντας μια Ευρώπη στην οποία τα άτομα και οι κοινότητες Ρομά, με όλη τους την πολυμορφία, θα έχουν ίσες ευκαιρίες σε όλους τους τομείς της ζωής, θα αποκομίζουν οφέλη από την κοινωνικοοικονομική τους ένταξη και θα συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνία.
Μια Ένωση ισότητας: σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025, COM(2020) 565 final .
Η αναφορά στους «Ρομά» περικλείει, ως γενικός όρος, ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών ομάδων καταγωγής Ρομανί, όπως: τους Ρομά, τους Σίντι, τους Καλέ, τους Αθίγγανους και τους Ρουντάρι. Περιλαμβάνει επίσης ομάδες όπως τους Ασκάλι, τους Αιγύπτιους, τους Γιενίς, τις Ανατολικές ομάδες (συμπεριλαμβανομένων των Ντομ, των Λομ, των Ρομ και των Αμπντάλ), καθώς και πλανόβιους πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένης της εθνοτικής ομάδας Travellers, ή πληθυσμούς που χαρακτηρίζονται με τον διοικητικό όρο «Gens du voyage», και τους πληθυσμούς που αυτοπροσδιορίζονται ως Τσιγγάνοι ή Γύφτοι, χωρίς να αρνούνται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων ομάδων.
Ο αντιτσιγγανισμός (μορφή ρατσισμού εναντίον των Ρομά) είναι διαρθρωτικό φαινόμενο με ιστορικές ρίζες που εκδηλώνεται σε θεσμικό, κοινωνικό και διαπροσωπικό επίπεδο. Έχει τις ρίζες του στον τρόπο με τον οποίο η πλειονότητα αντιλαμβάνεται και αντιμετωπίζει όσους θεωρούνται «γύφτοι». Απορρέει από μια διαδικασία «ετεροποίησης», η οποία βασίζεται σε αρνητικά καθώς και σε θετικά στερεότυπα που τους αποδίδουν εξωτικό χαρακτήρα. Παρότι υπάρχει συναίνεση σχετικά με την αντίληψη του αντιτσιγγανισμού μεταξύ όσων υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να ενισχυθεί η καταπολέμησή του, υπήρξε κάποια διαφωνία σχετικά με τον όρο. Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (σε ψηφίσματά του το 2015 , το 2017 , το 2019 και το 2020 ), η Επιτροπή (στις ετήσιες ανακοινώσεις της από το 2015 έως το 2019, και στο έγγραφο συμπερασμάτων της το 2018), το Συμβούλιο (σε σύστασή του το 2013 και στα συμπεράσματά του το 2016 ) και το Συμβούλιο της Ευρώπης έχουν αναγνωρίσει τον αντιτσιγγανισμό ως εμπόδιο στην ένταξη, και κατ’ επέκταση, έχουν αναγνωρίσει τη σημασία της αντιμετώπισής του. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τη γραφή που προτείνει η οργάνωση Alliance against Antigypsyism (Συμμαχία κατά του αντιτσιγγανισμού), ενώ παράλληλα αποδέχεται ότι μπορούν να υπάρχουν διάφοροι κατάλληλοι όροι ανάλογα με το εκάστοτε εθνικό πλαίσιο.
Εθνικοί αντιπρόσωποι που διορίζονται για να ενεργούν ως σημεία επαφής στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής για την ένταξη των Ρομά, με εξουσία να συντονίζουν την ανάπτυξη και την υλοποίησή της σε εθνικό επίπεδο. Μετά την έγκριση του πλαισίου της ΕΕ, διορίστηκαν σε όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Μάλτα, η οποία δεν έχει κοινότητα Ρομά.
Σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 2013, για αποτελεσματικά μέτρα ένταξης των Ρομά στα κράτη μέλη ( ΕΕ C 378/1 της 24.12.2013 ).
Όπως αποδεικνύεται από την αξιολόγηση του πλαισίου: COM(2018) 785 final , SWD(2018) 480 final .
Έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020, [COM(2018) 785 final] .
Βάσει της οδηγίας 2000/43/EΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής (στο εξής: οδηγία για τη φυλετική ισότητα), η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά τριών χωρών (CZ, HU και SK) για τον σχολικό διαχωρισμό των παιδιών Ρομά.
Έκθεση σχετικά με την αξιολόγηση του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020 [COM(2018) 785 final].
Βλ. συνοδευτικό έγγραφο SWD(2020) 530 final, παράρτημα 1.
Βλ. ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2020 και το 2019 , δελτίο Τύπου του Συμβουλίου , εργαστήριο με συμμετοχές από την κοινωνία των πολιτών .
Σύμφωνα με το άρθρο 10 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), «[κ]ατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και των δράσεών της, η Ένωση επιδιώκει να καταπολεμήσει κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού». Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ορίζει τη «διατομεακότητα» ως ένα «αναλυτικό εργαλείο για τη μελέτη, την κατανόηση και την αντιμετώπιση των τρόπων με τους οποίους το βιολογικό και το κοινωνικό φύλο αλληλεπιδρούν με άλλα προσωπικά χαρακτηριστικά/ταυτότητες, καθώς και του τρόπου με τον οποίο αυτές οι αλληλεπιδράσεις συμβάλλουν σε ατομικές εμπειρίες διακρίσεων». Ο ορισμός αυτός ισχύει εξίσου για κάθε μορφή διακρίσεων.
Οι αρχές 1 (ισότητα και εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς), 3 (ίσες ευκαιρίες) και 20 (πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες) είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τους Ρομά και κατευθύνουν τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ, τόσο για στοχευμένα όσο και για γενικά μέτρα.
Στο πλαίσιο του στόχου του θεματολογίου «να μη μείνει κανείς πίσω» υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης της κατάστασης των Ρομά στην Ευρώπη. Με την αντιμετώπιση της κατάστασης των Ρομά, η ΕΕ μπορεί να προοδεύσει ακόμη περισσότερο στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ). Οι ΣΒΑ 1-2 (εξάλειψη της φτώχειας και της πείνας), 3-4 (καλή υγεία και ευημερία και ποιοτική εκπαίδευση για όλους), 6-7 (πρόσβαση σε καθαρό νερό και αποχέτευση, και προσιτή και καθαρή ενέργεια), 10-11 (μείωση ανισοτήτων εντός και μεταξύ των χωρών, και βιώσιμες πόλεις και κοινότητες χωρίς αποκλεισμούς) και 16 (κοινωνίες χωρίς αποκλεισμούς, πρόσβαση στη δικαιοσύνη για όλους και αποτελεσματικοί, υπεύθυνοι θεσμοί χωρίς αποκλεισμούς) είναι μια ιδιαίτερα σημαντική αρχή.
Το Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του το 2016, ζητά από την Επιτροπή να προτείνει μια πρωτοβουλία για την περίοδο μετά το 2020 και να συμπεριλάβει σε αυτή μια πρόταση αναθεώρησης της σύστασης του Συμβουλίου του 2013 Επιταχύνοντας τη διαδικασία ένταξης των Ρομά .
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 17ης Σεπτεμβρίου 2020, σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών για την ένταξη των Ρομά: καταπολέμηση των αρνητικών συμπεριφορών απέναντι σε άτομα καταγωγής Ρομανί στην Ευρώπη ( P9_TA(2020)0229 )· ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με την ανάγκη, στην περίοδο μετά το 2020, για ένα ισχυρότερο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά και για την ενίσχυση του αγώνα κατά της αθιγγανοφοβίας ( P8_TA(2019)0075 )· Συμπεράσματα του Συμβουλίου EPSCO (Συμβούλιο Υπουργών για θέματα απασχόλησης και κοινωνικής πολιτικής της ΕΕ), της 24ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με την οικονομία της ευημερίας ( 13432/19 ), όπου καλείται η Επιτροπή να ανανεώσει τη δέσμευση για την ένταξη των Ρομά. Επιπλέον, κατά τη διάσκεψη υψηλού επιπέδου με θέμα το πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Βουκουρέστι στις 4-5 Μαρτίου 2019, οι συμμετέχοντες κάλεσαν την Επιτροπή να προτείνει ένα νέο φιλόδοξο πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020, ενώ παράλληλα ζήτησαν από τα κράτη μέλη και από τις χώρες της διεύρυνσης να ενισχύσουν τις δεσμεύσεις τους για την ένταξη των Ρομά. Πληροφορίες από την προεδρία ( 7003/19 , 14.3.2019).
Σχετικά με την ανάγκη για σαφέστερη επικέντρωση στην καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων στο πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020, βλ. τις συστάσεις των εμπειρογνωμόνων που εκδόθηκαν σε συνέχεια της διάσκεψης με θέμα την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού σε ένα πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά την περίοδο μετά το 2020 («How to address anti-Gypsyism in a post-2020 EU Roma Framework?») (Βιέννη, 27.11.2018).
Βλ. συνοδευτικό έγγραφο SWD(2020) 530 final.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την περιγραφή των δεικτών και τις πηγές δεδομένων, βλ. παράρτημα 2 και έκθεση σχετικά με το Πλαίσιο παρακολούθησης για μια πρωτοβουλία της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020, σχετικά με την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά από την ομάδα εργασίας για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους Ρομά [με συντονισμό από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) και συμμετοχή εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά, εθνικών στατιστικών υπηρεσιών και της Επιτροπής].
Διερευνώνται και άλλοι δείκτες από την ομάδα εργασίας για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τους Ρομά, με τον συντονισμό του FRA. Αφορούν, για παράδειγμα, την υλική και κοινωνική στέρηση, την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και κοινωνικές υπηρεσίες, τον στεγαστικό διαχωρισμό.
Βλ. τις κοινές βασικές αρχές . Στην αρχή 2 (ειδική αλλά όχι αποκλειστική στόχευση) «εξυπακούεται ότι επίκεντρό τους είναι η ομάδα των Ρομά, χωρίς όμως να αποκλείονται άλλες ομάδες που βρίσκονται γενικώς σε παρόμοια κοινωνική και οικονομική κατάσταση». Η αρχή 4 (που στοχεύει στην κοινωνική ενσωμάτωση) αναφέρεται στον στόχο «της ενσωμάτωσης των Ρομά στον βασικό κοινωνικό κορμό (στους κρατούντες εκπαιδευτικούς θεσμούς, τη συνήθη αγορά εργασίας και τη συνήθη στέγαση). Όπου εξακολουθεί να υπάρχει χωριστή παιδεία και στέγαση, είτε εν μέρει είτε εξ ολοκλήρου, οι πολιτικές για την ένταξη των Ρομά πρέπει να αποβλέπουν σε υπέρβαση της παραδεδομένης αυτής αντίληψης. Θα πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία τεχνητής και στεγανοποιημένης αγοράς εργασίας ‘για Ρομά’».
Για να βασιστεί η συλλογή δεδομένων σε μια προσέγγιση που θα εστιάζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, οι εθνικές αρχές ενθαρρύνονται να ανατρέξουν στο Ευρωπαϊκό εγχειρίδιο σχετικά με τα δεδομένα για την ισότητα (αναθεώρηση του 2016), στις Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της συλλογής και χρήσης δεδομένων σχετικά με την ισότητα (2018) και στη Συλλογή δεδομένων στον τομέα της εθνοτικής καταγωγής (2017) . Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την εν λόγω συλλογή δεδομένων και να αξιοποιούν τη στήριξη του FRA για να ενισχύσουν τις ικανότητές τους για τον σκοπό αυτό.
Βλ. το συνοδευτικό έγγραφο SWD(2020) 530 final.
Οι κοινές βασικές αρχές για την ένταξη των Ρομά παρέχουν ένα πλαίσιο για τον επιτυχημένο σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων που θα στηρίξουν την ένταξη των Ρομά. Οι αρχές 2 και 4 αφορούν τον συνδυασμό στοχευμένων και γενικών μέτρων.
Τα κράτη μέλη που προγραμματίζουν τον ειδικό στόχο του ΕΚΤ+ για την προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ένταξης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, όπως οι Ρομά, πρέπει να πληρούν όλες τις απαιτήσεις του παραρτήματος IV της πρότασης της Επιτροπής για τον κανονισμό περί κοινών διατάξεων 2021-2027 σχετικά με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και διάφορα άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ για την ισότητα και την ένταξη των Ρομά, όπως κονδύλια της της πολιτικής συνοχής.
Αυτές οι πλατφόρμες συγκεντρώνουν κρατικούς φορείς και ενδιαφερόμενα μέρη της κοινωνίας των πολιτών. Στόχος τους είναι η ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειριών σχετικά με την επιτυχημένη ένταξη των Ρομά.
Ήδη την περίοδο 2011-2020 δημιουργήθηκε ένα δίκτυο εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά, το οποίο έχει καταστήσει δυνατή την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τέσσερις χώρες της ΕΕ φιλοξενούν μεγάλους πληθυσμούς Ρομά (Βουλγαρία: 9,94 %, Ρουμανία: 9,02 %, Σλοβακία: 8,63 %, Ουγγαρία: 7,49 %). Η Τσεχία έχει μικρότερο πληθυσμό Ρομά (1,90 %), όπως και η Ελλάδα (1,63 %) και η Ισπανία (1,55 %). Βλ. τις εκτιμήσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης για το 2012 .
Το παράρτημα 1 βασίζεται στην εμπειρία της αξιολόγησης του πλαισίου της ΕΕ, στη συνεισφορά τριών εκθέσεων εμπειρογνωμόνων και θέσεων της κοινωνίας των πολιτών που συμβάλλουν στον προβληματισμό σχετικά με τις πολιτικές για τους Ρομά κατά την περίοδο μετά το 2020 , καθώς και σε εμπειρογνωσία από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.
Ένα υπό εξέλιξη έργο της Επιτροπής, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2020, αναλύει τα βαθύτερα αίτια της μεταβίβασης της φτώχειας και του αποκλεισμού μεταξύ γενεών και προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου. Ένα άλλο υπό εξέλιξη έργο της Επιτροπής και του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων θα είναι η ανάλυση δεδομένων για την κατανόηση της σχέσης μεταξύ διακρίσεων και τρωτότητας στην Ευρώπη σε υποεθνικό επίπεδο· το βάρος των διακρίσεων στον σχετικό κίνδυνο κοινωνικοοικονομικού αποκλεισμού και το κατά πόσον οι Ρομά έχουν πληγεί περισσότερο και είναι πιο ευάλωτοι στην πανδημία COVID-19 σε συγκεκριμένα εδαφικά πλαίσια. Τα πορίσματα ίσως αποτελέσουν βάση τεκμηρίωσης για την ανάληψη ολοκληρωμένης δράσης με στόχο να αντιμετωπιστούν τόσο τα κοινωνικοοικονομικά μειονεκτήματα όσο και οι διακρίσεις.
Συγκεκριμένα, από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής για τυχαιοποιημένες αξιολογήσεις αντικτύπου σε επιλεγμένες στοχευμένες ή γενικές εμβληματικές παρεμβάσεις, αλλά και από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων για την αξιολόγηση της συνάφειας των σχεδιαζόμενων μέτρων.
Η Ρουμανία, για παράδειγμα, επί του παρόντος λαμβάνει τεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, με σκοπό την υλοποίηση της στρατηγικής για την ένταξη των Ρομά.
Για να καθιερωθεί η αρχή του αυτοπροσδιορισμού κατά τη συλλογή δεδομένων με βάση το άτομο, π.χ. σε απογραφές, έρευνες μεγάλης κλίμακας και διοικητικά δεδομένα, κατά περίπτωση.
Το 2021 η έρευνα θα επεκταθεί στη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Βλ. συγκεκριμένα άρθρο 2 και άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ( ΣΕΕ ), άρθρα 8, 10, 19 και άρθρο 67 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( ΣΛΕΕ ), και άρθρα 20 και 21 του Χάρτη .
Η έκθεση θα καλύπτει επίσης την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία (ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16) .
Εquinet, 28 Ιουλίου 2020: «Roma and Traveller inclusion: towards a new EU framework learning from the work of equality bodies» (Ένταξη Ρομά και Travellers: προς ένα νέο ενωσιακό πλαίσιο μάθησης από το έργο των φορέων ισότητας).
FRA, 2017, Second European Minorities and Discrimination Survey (Δεύτερη έρευνα σχετικά με τις μειονότητες και τις διακρίσεις).
Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2020-2025, COM(2020) 565 final .
Βλ. εργασίες για τον κώδικα δεοντολογίας για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο , C(2018) 1177 final
2012/29/EΕ.
Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. παράρτημα 3 του εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με θέμα τις σχετικές γενικές πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ και τη χρήση των ενωσιακών κονδυλίων.
Ιδρύθηκε το 2010 και απαρτίζεται από εκπροσώπους των ΓΔ JUST, EMPL, EAC, SANTE, NEAR, HOME, REGIO και AGRI.
Βλ. εκθέσεις ανά χώρα για τις χώρες BG, CZ, ES, HU, RO, SK και ιδιαίτερα το παράρτημα Δ αυτών.
COM(2018) 375 final , COM(2018) 382 final , COM(2018) 392 final .
Το δίκτυο εγκαινιάστηκε το 2007 από τη διαχειριστική αρχή του ΕΚΤ της Ισπανίας.
Πρόγραμμα InvestEU (2021-2027), βλ. επίσης παράρτημα 3 του εγγράφου εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής.
Στο πλαίσιο του δικτύου των εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά.
Οι εθνικές πλατφόρμες για τους Ρομά είναι διαδικασίες συμμετοχής και διαβούλευσης τις οποίες συγκαλούν και διαχειρίζονται τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά, για την προώθηση του διαλόγου, της αμοιβαίας μάθησης, της συνεργασίας και της συμμετοχής στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων, με τη στήριξη της Επιτροπής μέσω τακτικών προσκλήσεων χρηματοδοτικής στήριξης. Οι διαδικασίες της εθνικής πλατφόρμας για τους Ρομά θα πρέπει να συμβάλλουν στον σχεδιασμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των πολιτικών. Η κύρια αποστολή των πλατφορμών είναι τριπλή: διεύρυνση των συζητήσεων περί χάραξης πολιτικής σχετικά με την υλοποίηση των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά, εμβάθυνση των εγχώριων δομών λογοδοσίας και σύσφιξη των δεσμών μεταξύ τοπικών και εθνικών επιπέδων.
Βλ. Σεμινάρια για τα μέσα ενημέρωσης - Εξάλειψη των διακρίσεων κατά των Ρομά .
π.χ. από την οπτική μιας γυναίκας Ρομά: Equal opportunities — let’s make it a reality for all (Ίσες ευκαιρίες – να γίνουν πραγματικότητα για όλους) .
Ενίσχυση της διαδικασίας προσχώρησης – Μια αξιόπιστη προοπτική της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια, COM(2020) 57 final .
Διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων, 5-6 Μαΐου 2020, Συμπεράσματα του Συμβουλίου και COM(2020) 315 final .
Αύξηση της απασχόλησης των Ρομά (από 16,5 % σε 25 %), ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (από 51 % σε 90 %), παροχή ασφάλισης υγείας (τουλάχιστον για το 95 %), νομιμοποίηση στέγασης, πρόληψη διακρίσεων, διασφάλιση πλήρους δημοτολογικής τακτοποίησης. Δήλωση του Πόζναν .
COM (2020) 641 final, που εγκρίθηκε στις 6 Oκτωβρίου 2020.
Ανακοίνωση της Επιτροπής Στήριξη των Δυτικών Βαλκανίων για την αντιμετώπιση της COVID-19 και την ανάκαμψη μετά την πανδημία ( COM(2020) 315 final ).
11855/12 Παράρτημα II, Συμβούλιο της ΕΕ, 25 Ιουνίου 2012.
Σχέδια δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία 2012-2014 και 2015-2019· Κοινή ανακοίνωση και σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (2020-2024) όπως εγκρίθηκε από το Σώμα των επιτρόπων στις 25 Μαρτίου 2020, η έγκριση από το Συμβούλιο προβλέπεται για το τελευταίο τρίμηνο του 2020.
Ισότητα των φύλων και ενδυνάμωση των γυναικών: Μεταμορφώνοντας τις ζωές των κοριτσιών και των γυναικών μέσα από την πολιτική εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ 2016-2020 SWD (2015) 182 και το προβλεπόμενο διάδοχο σχέδιο.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 7.10.2020
COM(2020) 620 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Μια Ένωση ισότητας:
στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
{SWD(2020) 530 final}
Παράρτημα 1: Κατευθυντήριες γραμμές για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά
|
Αντιμετώπιση του αντιτσιγγανισμού Χάρη στο έργο τόσο της Συμμαχίας κατά του αντιτσιγγανισμού, όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρώπης 1 , υπάρχει κοινή συναίνεση ότι ο αντιτσιγγανισμός (μια συγκεκριμένη μορφή ρατσισμού κατά των Ρομά) συμβάλλει στον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των Ρομά. Καθώς ο αντιτσιγγανισμός και ο αποκλεισμός αποτελούν φαύλο κύκλο, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από κοινού. Η καταπολέμηση των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού θα συμβάλει στην επιτυχία των μέτρων ένταξης, τα οποία με τη σειρά τους θα προωθήσουν μεγαλύτερο άνοιγμα και αποδοχή στην κοινωνία. Για την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και την προώθηση της πολυμορφίας και της ένταξης απαιτείται η συμμετοχή της κοινωνίας στο σύνολό της, τόσο των κοινοτήτων των Ρομά, όσο και των μη Ρομά. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η ενδυνάμωση των Ρομά και η αντιμετώπιση των γενικών (συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών) στάσεων και συμπεριφορών. Οι φορείς ισότητας θα μπορούσαν να είναι προνομιακοί εταίροι για τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά (στο εξής: ΕΣΕΡ) όσον αφορά την παροχή προτύπων για την εφαρμογή και την προάσπιση της εντονότερης εστίασης των στρατηγικών στην καταπολέμηση των διακρίσεων. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να περιλαμβάνουν αυτόνομη επικέντρωση στην καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού, έτσι ώστε: 1) να αναγνωρίζεται ο αντιτσιγγανισμός και η ευθύνη για την καταπολέμησή του· 2) να αναγνωρίζονται οι ιστορικές διαστάσεις του αντιτσιγγανισμού, ιδίως του Ολοκαυτώματος των Ρομά· να αυξάνεται η ευαισθητοποίηση σχετικά με την ιστορία των Ρομά και να προωθείται η συμφιλίωση· 3) να αυξάνεται η ευαισθητοποίηση σχετικά με τα αμοιβαία οφέλη της πολυμορφίας και της κοινωνικής ένταξης· να δομείται θετική επιχειρηματολογία· να ενισχύονται τα πρότυπα· να στηρίζονται οι διακοινοτικές συναντήσεις και η διαπολιτισμική μάθηση με σκοπό την καταπολέμηση των στερεοτύπων και της παραπληροφόρησης σχετικά με τους Ρομά στην εκπαίδευση, στα μέσα ενημέρωσης, στις τέχνες, στον πολιτισμό και στην ιστορία· 4) να καταπολεμούνται οι διακρίσεις ως εκδήλωση αντιτσιγγανισμού· 5) να καταπολεμείται η ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους ως εκδηλώσεις αντιτσιγγανισμού και να ενθαρρύνεται η καταγγελία εγκληματικών πράξεων που οφείλονται σε προκαταλήψεις, καθώς και περιστατικών παρενόχλησης και βίας· 6) να προωθείται η πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τα θύματα του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· 7) να ευαισθητοποιούνται οι ίδιοι οι Ρομά για τα δικαιώματά τους· και 8) να καταργούνται και να αποτρέπονται οι συστημικές/θεσμικές/διαρθρωτικές διακρίσεις 2 που βιώνουν οι Ρομά· ·να προλαμβάνουν και να καταπολεμούν τον αντιτσιγγανισμό ως διατομεακή/οριζόντια προτεραιότητα σε όλα τα πεδία τομεακής πολιτικής, έτσι ώστε: 1) να καταπολεμάται ο διαχωρισμός, ο εκφοβισμός και η παρενόχληση στην εκπαίδευση· να ευαισθητοποιείται το προσωπικό των σχολείων· 2) να καταπολεμούνται οι διακρίσεις στην (πρόσβαση στην) απασχόληση και να ευαισθητοποιούνται οι εργοδότες· 3) να καταπολεμούνται οι διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε καλής ποιότητας υγειονομική περίθαλψη· να εξαλείφονται οι παράλληλες, διαχωρισμένες υπηρεσίες· να προλαμβάνονται οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. εξαναγκαστική άμβλωση και εξαναγκαστική στείρωση)· να ευαισθητοποιούνται οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης· 4) να καταπολεμάται ο χωροταξικός διαχωρισμός· να αποτρέπονται οι αναγκαστικές εξώσεις χωρίς εναλλακτική στέγαση· να ευαισθητοποιούνται οι αρχές· και 5) να συλλέγονται τακτικά δεδομένα για την ισότητα (δεδομένα σχετικά με τις εμπειρίες διακρίσεων· δεδομένα από φορείς ισότητας σχετικά με περιστατικά διακρίσεων). |
|
Καταπολέμηση της διαγενεακής φτώχειας
Η αντιμετώπιση της διαγενεακής φτώχειας και του αποκλεισμού είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση της κατάστασης των περιθωριοποιημένων Ρομά. Ο αποκλεισμός και οι διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την υγειονομική περίθαλψη και τη στέγαση επηρεάζουν την ανάπτυξη των παιδιών και μπορούν με τη σειρά τους να τα επηρεάσουν όταν στο μέλλον γίνουν γονείς, οδηγώντας σε περαιτέρω μειονεκτική θέση τα παιδιά τους. Ο φαύλος κύκλος του αποκλεισμού και των διακρίσεων αναμένεται να συνεχιστεί, εκτός αν υπάρξει σημαντική παρέμβαση για να αντιμετωπιστεί ολοκληρωμένα η βαθύτερη δυναμική και να σχεδιαστεί ένα καλύτερο μέλλον για την επόμενη γενιά. Αυτό απαιτεί να υπάρξει επικέντρωση στα παιδιά, που πρέπει να διατηρηθεί με την πάροδο του χρόνου. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να κινητοποιούν τη σχετική εμπειρογνωμοσύνη σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης για τη διαμόρφωση μέτρων προστασίας των παιδιών· να διαθέτουν επαρκείς πόρους για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα και για την εκπαίδευση (π.χ. υποτροφίες, καθοδήγηση, βοηθητική παρακολούθηση μετά το σχολείο), τη διατροφή, την προσωπική ανάπτυξη και τη συνεργασία με τις οικογένειες· ·να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα· ·να προστατεύουν τις γυναίκες, τα παιδιά και τους νέους μέσω στρατηγικών για την καταπολέμηση εγκλημάτων όπως η εμπορία ανθρώπων, μεταξύ άλλων για όλες τις μορφές εκμετάλλευσης κατά περίπτωση (σεξουαλική εκμετάλλευση, εργασιακή εκμετάλλευση, καταναγκαστική επαιτεία και εκμετάλλευση εγκληματικών δραστηριοτήτων για εξαναγκαστικούς γάμους και λευκούς γάμους με σκοπό την εκμετάλλευση), και να διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε βοήθεια, υποστήριξη και προστασία· ·να βελτιώνουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες σε επίπεδο κοινότητας, και οικογένειας, για τα άτομα με αναπηρία και τα παιδιά που στερούνται τη γονική φροντίδα· να ενισχύουν τα μέτρα για την πρόληψη της ιδρυματοποίησης μέσω της στήριξης των οικογενειών που βρίσκονται σε επισφαλείς καταστάσεις και των ατόμων με αναπηρία· ·να διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των μέτρων στήριξης για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες για την επόμενη γενιά· ·να θεμελιώνουν τον σχεδιασμό της χρηματοδοτικής στήριξης και των επενδύσεων σε ακριβή ανάλυση των βαθύτερων αιτίων της περιθωριοποίησης (κοινωνικοοικονομικός αποκλεισμός και διακρίσεις)· να συλλέγουν αναλυτικότερα στοιχεία μέσω συστηματικών αξιολογήσεων και αναλύσεων των τύπων εθνικών, περιφερειακών και τοπικών παρεμβάσεων που (δεν) αποδίδουν και των σχετικών λόγων, ώστε να γίνουν καλύτερα κατανοητά τα εμπόδια για την ένταξη· να μεριμνούν για τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών (τοπικές αρχές, κοινωνία των πολιτών, ενδιαφερόμενα μέρη Ρομά / μη Ρομά με ενδεχομένως αποκλίνουσες απόψεις) στις αναλυτικές εργασίες· ·να αναλύουν τη χρήση των ενωσιακών κονδυλίων σε συνεργασία με τις διαχειριστικές αρχές — εάν οι εκθέσεις παρακολούθησης διαπιστώσουν ότι τα κονδύλια δεν χρησιμοποιήθηκαν αποτελεσματικά για την επίτευξη των στόχων ένταξης, να συνεργαστούν με τις τοπικές / διαχειριστικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη για να κατανοήσουν τους λόγους και να αντιμετωπίσουν τυχόν εμπόδια που εντοπίστηκαν· και ·να δημιουργούν στενούς δεσμούς μεταξύ των εθνικών σημείων επαφής για τους Ρομά και των αρχών που είναι αρμόδιες για την παρακολούθηση των ενωσιακών κονδυλίων· να διασφαλίζουν ότι η χρήση των ενωσιακών κονδυλίων για τους Ρομά δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες συμμετοχής και έχει τον επιθυμητό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των Ρομά, αντί να ωφελεί άλλα συμφέροντα. |
|
Προώθηση της συμμετοχής των Ρομά Η συμμετοχή των Ρομά στη διαμόρφωση των δημόσιων υποθέσεων αποτελεί προϋπόθεση και καταλυτικό παράγοντα για την ισότητα και την ένταξη, ενώ προάγει τη δημοκρατική και αποτελεσματική διακυβέρνηση. Η συμμετοχή και η ενδυνάμωση των Ρομά έχουν ως στόχο να δώσουν στους ανθρώπους τον λόγο, καθώς και τη δυνατότητα να ενεργούν με νέους τρόπους με θετική προοπτική. Η ένταξη ανοίγει τον δρόμο για δράση και παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν. Η συμμετοχή και η αυτεξουσιότητα αποτελούν αρχές και διαδικασίες για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και των αποτελεσμάτων ζωής των ανθρώπων. Η στήριξη της ουσιαστικής συμμετοχής των Ρομά στη χάραξη πολιτικής σε τοπικό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο αποτελεί προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών με επικεφαλής Ρομά και υπέρ των Ρομά είναι ιδιαίτερα σημαντικοί συντελεστές. Κατά τον συντονισμό της ανάπτυξης εθνικών στρατηγικών πλαισίων, τα ΕΣΕΡ ενθαρρύνονται να προωθούν συμμετοχικά μοντέλα, π.χ. διευκολύνοντας θεματικές ομάδες εργασίας που ασχολούνται με εκτίμηση αναγκών, προτεραιότητες, στόχους, δράσεις σε βασικούς τομείς, φέρνοντας σε επαφή εθνικούς, περιφερειακούς, τοπικούς και μη κυβερνητικούς φορείς και διασφαλίζοντας τη συμμετοχή των Ρομά. Τα εν λόγω μοντέλα και δομές θα μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να ορίζουν ελάχιστες υποχρεωτικές πτυχές και διαύλους συμμετοχής των Ρομά στη χάραξη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των πολιτικών, καθώς και στον προγραμματισμό των ενωσιακών κονδυλίων, μεταξύ άλλων μέσω γραπτών πρωτοκόλλων συμμετοχής που ορίζουν την εντολή (πεδίο εφαρμογής και φύση της δέσμευσης), τη σύνθεση (αρχές για την επιλογή των μελών), τις μεθόδους εργασίας και τα αναμενόμενα αποτελέσματα των φορέων διαβούλευσης και συμμετοχής, με σκοπό να εξασφαλίζεται αποτελεσματική συνεργασία, εμπιστοσύνη και λογοδοσία 3 · ·να δημιουργούν ευκαιρίες για την ενδυνάμωση των κοινοτήτων Ρομά σε τοπικό επίπεδο, ώστε να καταστεί δυνατή η οικείωση από την κοινότητα και η ανάληψη δράσης με ρητό στόχο την επίτευξη κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών. Η κινητοποίηση των κοινοτήτων θα πρέπει να θεωρείται συνειδητή συμμετοχική διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς, με τη συμμετοχή των Ρομά, των τοπικών αρχών και οργανώσεων· ·να διασφαλίζουν ότι οι Ρομά εκπροσωπούνται σε όλη τους την πολυμορφία (συμπεριλαμβανομένων υπηκόων και αλλοδαπών, περιθωριοποιημένων και ενσωματωμένων, γυναικών, παιδιών και νέων) στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής και διαβούλευσης· ·να βελτιώνουν την τοπική δράση με τη συμμετοχή περισσότερων Ρομά επαγγελματιών που να ενεργούν ως διαμεσολαβητές και να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ των κοινοτήτων Ρομά και των πλειονοτικών κοινοτήτων· ·να προωθούν τη συνεργασία της κοινωνίας των πολιτών μεταξύ οργανώσεων με επίκεντρο τους Ρομά και οργανώσεων γενικού χαρακτήρα, ιδίως εκείνων που στοχεύουν στα δικαιώματα των παιδιών, των νέων και των γυναικών· ·να χρησιμοποιούν ενωσιακά και άλλα κονδύλια για την τακτική παροχή στήριξης με στόχο την ανάπτυξη ικανοτήτων (τήρηση της ισότητας, συμμετοχή, κ.λπ.), ιδίως για την κοινωνία των πολιτών σε επίπεδο βάσης και τοπικό επίπεδο· και ·σε χώρες με σημαντικό πληθυσμό Ρομά: oνα προωθούν θετικές δράσεις για την αύξηση της συμμετοχής των Ρομά στην εθνική και τοπική διοίκηση στους τομείς της ισότητας και της ένταξης, της έρευνας κ.λπ.· και oνα εξετάσουν το ενδεχόμενο σύστασης εθνικών κεντρικών οργανώσεων για τους Ρομά με σκοπό τη διαρκή διαβούλευση και συμμετοχή σε συζητήσεις πολιτικής. Οι οργανώσεις αυτές θα πρέπει να λαμβάνουν βασικές θεσμικές επιχορηγήσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις ή τακτικά κονδύλια στήριξης από την κοινωνία των πολιτών. |
|
Αντανάκλαση της πολυμορφίας Είναι ζωτικής σημασίας να αναγνωρίζεται η πολυμορφία μεταξύ των Ρομά και των κοινοτήτων κατά τον σχεδιασμό των εθνικών στρατηγικών πλαισίων. Το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά προωθεί την ενδυνάμωση των γυναικών, των νέων και των παιδιών Ρομά (και των Ρομά που ζουν με αναπηρία, των ηλικιωμένων Ρομά, των ΛΟΑΤΚΙ+ Ρομά και των μετακινούμενων πολιτών της ΕΕ) με σκοπό την κάλυψη των κοινωνικοοικονομικών κενών, την πλήρη άσκηση των δικαιωμάτων τους, την αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους και την ενεργό συμμετοχή τους στην αλλαγή. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να εκτιμούν τις ανάγκες και την κατάσταση όλων των Ρομά (συμπεριλαμβανομένων των αλλοδαπών, των υπηκόων τρίτων χωρών και των απάτριδων)· ·να αντιμετωπίζουν τις πολλαπλές διακρίσεις και τη διατομεακότητα, που αυξάνουν τη σοβαρότητα του αποκλεισμού· ·να στοχεύουν στις πιο περιθωριοποιημένες ομάδες Ρομά με μέτρα ένταξης και καταπολέμησης της φτώχειας (χωρίς να αποκλείονται άλλες ομάδες που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση) και να αντιμετωπίζουν όλους τους Ρομά με μέτρα προώθησης της συμμετοχής, καθώς και τους Ρομά και τους μη Ρομά με μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· ·να καθορίζουν συγκεκριμένους στόχους και στοχευμένα μέτρα για τις γυναίκες, τα παιδιά και τους νέους Ρομά, τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους Ρομά, τους μετακινούμενους πολίτες της ΕΕ, τους απάτριδες Ρομά και όσους προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ (κατά περίπτωση) και να αναλύουν τους δείκτες ανά φύλο και ηλικία· ·να αντιμετωπίζουν τη διάσταση του φύλου σε όλους τους τομείς, ιδίως στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την υγειονομική περίθαλψη, τη στήριξη των παιδιών και την καταπολέμηση των (πολλαπλών) διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της (ενδοοικογενειακής) βίας και εκμετάλλευσης· να προωθούν τη συμμετοχή και να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου· ·να στηρίζουν την πρόσβαση των γυναικών Ρομά στη δικαιοσύνη για την πρόληψη/εξάλειψη της ενδοοικογενειακής βίας και άλλων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· ·να συμμετέχουν σε διακρατική συνεργασία για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ευκαιριών που προκύπτουν από τη διακρατική κινητικότητα των Ρομά, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την απασχόληση, τη στέγαση, την υγειονομική περίθαλψη και άλλες κοινωνικές υπηρεσίες· και ·να τερματίσουν την ανιθαγένεια των Ρομά διασφαλίζοντας καθολική καταχώριση των γεννήσεων και πρόσβαση σε έγγραφα ταυτότητας, επίσημες διαδικασίες προσδιορισμού της ανιθαγένειας και καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες. |
|
Συνδυασμός γενικών και στοχευμένων προσεγγίσεων Παρόλο που οι διακρίσεις σε βάρος των Ρομά και ο αποκλεισμός δικαιολογούν μια συνεχή στοχευμένη προσέγγιση, σκοπός της στόχευσης είναι η προώθηση της πραγματικής ένταξης και της ισότητας των Ρομά σε όλους τους τομείς της ζωής. Αυτό προϋποθέτει τη χωρίς αποκλεισμούς μεταρρύθμιση γενικών πολιτικών, για την οποία απαιτείται ένας έξυπνος συνδυασμός στοχευμένων και γενικών προσεγγίσεων. Οι στοχευμένες πολιτικές θα πρέπει να είναι προσωρινές και να χρησιμεύουν για τον μετριασμό των πρόσθετων μειονεκτημάτων και διακρίσεων που αντιμετωπίζουν οι Ρομά. Η στόχευση θα πρέπει να είναι σαφής (αν και όχι απαραίτητα με βάση την εθνότητα), αλλά όχι αποκλειστική, δηλαδή να μην αποκλείει τους μη Ρομά που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να αποσαφηνίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα συγκεκριμένα στοχευμένα μέτρα (διασφαλίσεις) αντιμετωπίζουν τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν στους Ρομά να έχουν πρόσβαση και να επωφελούνται από γενικές πολιτικές, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο στις δημόσιες πολιτικές μειώνονται οι αποκλεισμοί για τους Ρομά· ·να προωθούν την πρόσβαση σε δικαιώματα και γενικές υπηρεσίες για τους Ρομά με πρόσθετη στοχευμένη στήριξη, χωρίς όμως να δημιουργούνται μόνιμες παράλληλες δομές· ·να στοχεύουν εδαφικά την παρέμβαση για να εξασφαλίζεται ότι λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές συνθήκες· να συνδυάζουν στόχευση ανά χώρο και ανά ομάδα στο πλαίσιο παρεμβάσεων ευρείας κλίμακας (π.χ. για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας) και να διασφαλίζουν ότι οι παρεμβάσεις φθάνουν στον πληθυσμό των Ρομά· ·σε χώρες με σημαντικό πληθυσμό Ρομά: oνα υποβάλλουν τα κύρια μέτρα γενικής πολιτικής σε διερεύνηση/έλεγχο για την αξιολόγηση των επιπτώσεών τους στην ισότητα και την ένταξη των Ρομά· oνα καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν τα ενωσιακά κονδύλια για τη χωρίς αποκλεισμούς μεταρρύθμιση γενικών πολιτικών (π.χ. εξάλειψη του διαχωρισμού στην εκπαίδευση ή τη στέγαση) και για στοχευμένη δράση· και oνα προβλέπουν ρυθμίσεις για την ενσωμάτωση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. |
|
Αναβάθμιση των μέτρων για την πρόληψη / τον μετριασμό των δυσανάλογων επιπτώσεων των κρίσεων στους Ρομά Όλες οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων της πανδημίας του κορονοϊού, της κλιματικής αλλαγής και της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης) έχουν μια διάσταση ισότητας και ένταξης των Ρομά. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ομάδες που υφίστανται διακρίσεις και περιθωριοποίηση, ιδίως μεταξύ των Ρομά, δεν θα αναγκαστούν να επωμιστούν δυσανάλογο μερίδιο της επιβάρυνσης από κρίσεις και μεταβάσεις, και ότι η αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και οι μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές στρατηγικές περιλαμβάνουν στοχευμένη πρόσθετη στήριξη για την ένταξη των εν λόγω ομάδων. Θα πρέπει να αντληθούν διδάγματα από την πανδημία του κορονοϊού, η οποία επηρέασε δυσανάλογα τις περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά, οι οποίες υπέστησαν τις χειρότερες βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις για την υγεία και μεσοπρόθεσμες/μακροπρόθεσμες οικονομικές επιπτώσεις. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει να συμβάλλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης του κορονοϊού και να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε καλύτερα κάθε τέτοια περίπτωση στο μέλλον. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να σχεδιάζουν αποτελεσματική συλλογή δεδομένων και παρακολούθηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων (ανά ηλικία, φύλο και ιατρική ανάγκη) για να εξασφαλίζουν αποτελεσματικά και προσαρμοσμένα μέτρα πολιτικής που να ανταποκρίνονται στην υφιστάμενη / σε μελλοντικές πανδημίες· ·να λαμβάνουν υπόψη τις βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ανάγκες και να μεριμνούν για τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων στην ανάπτυξη και την εφαρμογή μέτρων· ·να στηρίζουν τις προσπάθειες των τοπικών αρχών για την αντιμετώπιση των πλέον άμεσων αναγκών των κοινοτήτων Ρομά (π.χ. πρόσβαση σε στέγαση, συμπεριλαμβανομένης της τροφής και του νερού, πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες υγείας και οικονομική στήριξη για οικογένειες Ρομά που βρίσκονται σε επισφαλή οικονομική κατάσταση)· ·να δίνουν προτεραιότητα στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών ανισοτήτων και της έλλειψης πρόσβασης των κοινοτήτων Ρομά σε βασικές υπηρεσίες και υποδομές· ·να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα και/ή οι δράσεις που χρησιμοποιούν ενωσιακή και εθνική χρηματοδότηση φτάνουν στον προορισμό τους και αντιμετωπίζουν τις ανάγκες των πλέον περιθωριοποιημένων και μειονεκτουσών κοινοτήτων· ·να προωθούν την πρόσβαση των Ρομά σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό 4 · ·να βελτιώσουν την πρόσβαση στην αποχέτευση και να διασφαλίσουν τη συνέχεια των βασικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας σε περίπτωση πανδημίας· ·να προάγουν τις στοιχειώδεις γνώσεις σε θέματα υγείας στον πληθυσμό των Ρομά· ·να προωθούν τη διάδοση επακριβών, σαφών και τεκμηριωμένων πληροφοριών και εκστρατειών ευαισθητοποίησης ως αποτελεσματικών εργαλείων κατά των διακρίσεων και της ξενοφοβίας· ·να προβλέπουν τακτική παρακολούθηση των περιβαλλοντικών συνθηκών και των κινδύνων που πλήττουν ειδικά τις μειονεκτούσες κοινότητες Ρομά και να λαμβάνουν μέτρα για την αποκατάσταση επικίνδυνων ή ανθυγιεινών συνθηκών· και ·να προωθούν τη συνέπεια μεταξύ μέτρων έκτακτης ανάγκης και μέτρων ανάκαμψης, και γενικών πρωτοβουλιών όπως η Πράσινη Συμφωνία, η ψηφιοποίηση, ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και οι γενικές στρατηγικές, προγράμματα και μεταρρυθμίσεις. |
|
Διασφάλιση της ψηφιακής ένταξης Καθώς η πανδημία του κορονοϊού υποχρέωσε να κλείσουν σχολεία, πανεπιστημιουπόλεις και γραφεία, όλοι στράφηκαν στο διαδίκτυο ως σανίδα σωτηρίας. Η μαζική στροφή προς την ηλεκτρονική εκπαίδευση, την τηλεϊατρική κ.λπ. προϋποθέτει ότι όλοι είχαν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η κρίση αποκάλυψε μεγάλες παγκόσμιες ανισότητες όσον αφορά την ηλεκτρονική και εξ αποστάσεως μάθηση. Οι Ρομά βρίσκονται συχνά σε αγροτικές περιοχές, περιοχές που εξακολουθούν να υστερούν όσον αφορά την πρόσβαση σε ευρυζωνικές υποδομές υψηλής ταχύτητας. Για τους περιθωριοποιημένους Ρομά με ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση σε εξοπλισμό ΤΠ ή ψηφιακό γραμματισμό, ο αντίκτυπός τους έφερε στο φως βαθιές διαρθρωτικές ανισότητες, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν τα παιδιά Ρομά να έχουν χαμηλές επιδόσεις και υστέρηση στη σχολική τους εργασία και να στερούνται οι ενήλικες πληροφορίες και ευκαιρίες απασχόλησης σε πραγματικό χρόνο. Πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υποκείμενες προκλήσεις που συνδέονται με την ανισότητα, τις διακρίσεις και τον αποκλεισμό στην ψηφιακή εποχή, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω. Η επιτυχής ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών και η ανθεκτικότητα και η κοινωνική δικαιοσύνη της Ευρώπης εξαρτώνται από την πρόσβαση των πολιτών στις αναγκαίες υποδομές, εξοπλισμό και ψηφιακές δεξιότητες. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·για να αντιμετωπιστεί ο ψηφιακός αποκλεισμός των Ρομά, με την παροχή πρόσβασης στις ψηφιακές τεχνολογίες, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση και την υποστήριξη της ηλεκτρονικής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, σε περίπτωση κλεισίματος των σχολείων και των ιδρυμάτων κατάρτισης, όπως στη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού· ·για να ενθαρρύνονται οι συνέργειες με άλλες πρωτοβουλίες πολιτικής (ιδίως εκείνες που αφορούν τις διαδικτυακές δημόσιες υπηρεσίες, τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και τις εμπορικές υπηρεσίες), ώστε να βελτιωθεί η χρηστικότητα των δημόσιων υπηρεσιών και να προωθηθεί η ηλεκτρονική διακυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς, με ειδικά μέτρα για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών στους Ρομά και τη σύνδεσή τους, με ιδιαίτερη προσοχή στις αγροτικές περιοχές· ·για να ενισχυθούν οι ψηφιακές δεξιότητες και ικανότητες 5 των Ρομά με τους εξής τρόπους: 1) βελτίωση της πρόσβασης σε ψηφιακό εξοπλισμό και συνδέσεις δικτύου (π.χ. δημόσια σημεία πρόσβασης στο διαδίκτυο σε υποβαθμισμένες περιοχές)· 2) προώθηση των βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων σε μια προοπτική διά βίου μάθησης και προσφορά αντίστοιχης κατάρτισης· 3) βελτίωση όσον αφορά την ποιότητα της χρήσης της κοινωνίας της πληροφορίας από τους Ρομά και τη συμμετοχή του σ’ αυτή· και 4) προώθηση της αναφοράς ηλεκτρονικών πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση στις υπηρεσίες και τη χρήση των υπηρεσιών· 5) ενσωμάτωση πρωτοβουλιών ψηφιακού γραμματισμού σε τοπικά κοινωνικοοικονομικά πλαίσια, με προσαρμογή τους στις ειδικές ανάγκες και συνθήκες των κοινοτήτων Ρομά· 6) ενθάρρυνση και υποστήριξη πρωτοβουλιών ψηφιακού γραμματισμού 6 οι οποίες: -ενθαρρύνουν την παροχή κινήτρων και την ευαισθητοποίηση όσον αφορά τη χρήση του διαδικτύου· -είναι οικονομικά προσιτές και βιώσιμες· -διαθέτουν περιεχόμενο και τρόπους υλοποίησης προσαρμοσμένους στους Ρομά (νέες μέθοδοι διδασκαλίας, άτυπη μάθηση κ.λπ.)· και -είναι προσβάσιμες και εύχρηστες· ·για να ενθαρρύνεται η χρήση ψηφιακών λύσεων για την υγειονομική περίθαλψη, τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, προκειμένου να διασφαλίζεται η συνέχεια της περίθαλψης και η ασφάλεια της θεραπείας· και ·για να επανεξετάζονται τα στρατηγικά πλαίσια για την ψηφιακή ένταξη ώστε να αξιολογούνται τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Ρομά. |
|
Περιβαλλοντική δικαιοσύνη Οι περιβαλλοντικές διακρίσεις 7 που αντιμετωπίζουν πολλές κοινότητες Ρομά αρχίζουν να συγκεντρώνουν την προσοχή του κοινού. Αυτή η επί μακρόν παραμελημένη πραγματικότητα αποκάλυψε τις δυσανάλογες επιπτώσεις της κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, κατά την οποία οι περιθωριοποιημένες κοινότητες ήταν πιο ευάλωτες στη μόλυνση και σε άλλα συναφή προβλήματα υγείας. Οι κίνδυνοι για την υγεία επιδεινώνονται από τις ανεπαρκείς συνθήκες διαβίωσης και τον διαχωρισμό, ωθώντας τους Ρομά σε ακόμη μεγαλύτερο κοινωνικοοικονομικό αποκλεισμό. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν τις περιβαλλοντικές διακρίσεις, ιδίως επειδή επηρεάζουν τις περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά σε διαχωρισμένες περιοχές (ως εκδήλωση αντιτσιγγανισμού)· να προωθούν την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι περιβαλλοντικές διακρίσεις και η έλλειψη περιβαλλοντικών υπηρεσιών αναγκάζουν τους περιθωριοποιημένους Ρομά να ζουν σε περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες περιοχές· ·να επικεντρώνονται στην πρόσβαση σε νερό, επαρκείς υπηρεσίες αποχέτευσης, συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων, και στην καταπολέμηση του συνεχιζόμενου χωρικού διαχωρισμού ως αιτίας περιβαλλοντικών διακρίσεων στον τομέα της στέγασης και των βασικών υπηρεσιών· ·να αντιμετωπίζουν την ανεπαρκή πρόσβαση των Ρομά σε πράσινους χώρους διαβίωσης με ψυχαγωγική αξία· ·να προλαμβάνουν τους περιβαλλοντικούς κινδύνους για την υγεία και να αντιμετωπίζουν τις επιδράσεις στην υγεία λόγω της έκθεσης σε ρύπανση και μόλυνση· και ·να διασφαλίζουν την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια για όσους εργάζονται υπό λιγότερο ευνοϊκές περιβαλλοντικές συνθήκες. |
|
Προώθηση (συνειδητοποίησης) των τεχνών, της ιστορίας και του πολιτισμού των Ρομά Η τέχνη, η ιστορία και ο πολιτισμός των Ρομά αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία του ευρωπαϊκού και του εθνικού μας τοπίου. Ωστόσο, επί αιώνες, οι εικόνες του πολιτισμού και της ταυτότητας των Ρομά είναι εξιδανικευμένες και στερεοτυπικές, γεγονός που έχει επιδεινώσει την αποξένωση των κοινοτήτων Ρομά από τον κορμό των κοινωνιών. Η πολιτισμική αναγνώριση θα πρέπει να οικοδομηθεί μέσω αφηγημάτων των ίδιων των Ρομά. Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να αναγνωρίσουν και να αυξήσουν τη συνειδητοποίηση και την οικείωση από τους Ρομά της συμβολής της τέχνης και του πολιτισμού των Ρομά στην εθνική και ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά· ·να στηρίζουν πλατφόρμες για τη διευκόλυνση των επαφών μεταξύ Ρομά και μη Ρομά σε τοπικό επίπεδο μέσω της προώθησης παραδοσιακών και σύγχρονων τεχνών, χειροτεχνιών και πολιτισμού των Ρομά, καθώς και των γνώσεων σχετικά με την ιστορία των Ρομά· ·να προωθούν δραστηριότητες ευαισθητοποίησης σε συνεργασία με τα μέσα ενημέρωσης για την υποστήριξη της διαμόρφωσης από τους ίδιους τους Ρομά της ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς τους· ·να καταπολεμούν τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα για τους Ρομά· ·να ορίσουν και να εορτάζουν τη 2α Αυγούστου ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για το Ολοκαύτωμα των Ρομά, για να τιμήσουν τα θύματα της γενοκτονίας των Ρομά κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· ·να προωθούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της επετείου μνήμης του Ολοκαυτώματος, υπενθυμίζοντας την τύχη των Ρομά στη Διεθνή Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος (27 Ιανουαρίου, ημέρα απελευθέρωσης του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου)· ·να ενσωματώνουν τις κοινότητες των Ρομά στα εθνικά πολιτιστικά αφηγήματα, συμπεριλαμβάνοντας τις τέχνες, την ιστορία και τον πολιτισμό των Ρομά σε συλλογές σε εθνικά αρχεία, μουσεία και μόνιμες εκθέσεις τέχνης· να διαθέτουν επαρκείς πόρους για τη διατήρηση, τη συντήρηση και την ανάπτυξη των τεχνών και του πολιτισμού των Ρομά, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης φεστιβάλ· ·να συμπεριλαμβάνουν τη γλώσσα ρομανί και την ιστορία των Ρομά στα σχολικά προγράμματα και εγχειρίδια τόσο για τους μαθητές Ρομά, όσο και για τους μαθητές μη Ρομά· να προωθούν πολυπολιτισμικές δραστηριότητες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης στα σχολεία· και ·να παρέχουν ευκαιρίες για την ενδυνάμωση και τη στήριξη των Ρομά επιχειρηματιών και αυτοαπασχολούμενων ατόμων με τοπικές επιχειρήσεις που προωθούν τις παραδόσεις και τον πολιτισμό των Ρομά. |
|
Προώθηση της κοινωνικής καινοτομίας και της πειραματικής πολιτικής Η κοινωνική καινοτομία και η πειραματική πολιτική αποτελούν νέες προσεγγίσεις από τον τομέα των κοινωνικών αλλαγών, οι οποίες περιλαμβάνουν ιδέες, πρακτικές και πρωτοβουλίες που παρεμβαίνουν στα διάφορα επίπεδα ενός συστήματος για να λειτουργήσουν ως καταλύτης για ριζική αλλαγή και μακροχρόνιο θετικό αντίκτυπο. Ως εκ τούτου, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία για την προώθηση της ισότητας, της ένταξης, της συμμετοχής και της ενδυνάμωσης των Ρομά. Η ενωσιακή πολιτική ορίζει την «κοινωνική καινοτομία» ως δραστηριότητες που είναι κοινωνικές τόσο ως προς τον σκοπό τους όσο και ως προς τα μέσα που χρησιμοποιούν, οι οποίες αφορούν συγκεκριμένα την ανάπτυξη και εφαρμογή νέων ιδεών (όσον αφορά προϊόντα, υπηρεσίες και πρότυπα) που, ταυτόχρονα, ικανοποιούν κοινωνικές ανάγκες και δημιουργούν νέες κοινωνικές σχέσεις ή συνεργασίες, ωφελώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την κοινωνία και ενισχύοντας την ικανότητά της να αναλαμβάνει δράση 8 . Η «πειραματική κοινωνική πολιτική» είναι παρεμβάσεις πολιτικής που παρέχουν μια καινοτόμα απάντηση σε κοινωνικές ανάγκες, εφαρμόζονται σε μικρή κλίμακα και σε συνθήκες που διασφαλίζουν τη δυνατότητα μέτρησης του αντικτύπου τους, πριν εφαρμοστούν σε άλλα πλαίσια και σε μεγαλύτερη κλίμακα, αν τα αποτελέσματα αποδειχθούν πειστικά 9 . Τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά θα πρέπει: ·να στηρίζουν τη δημιουργία εθνικών συμμαχιών για τη μάθηση και την καινοτομία με στόχο την ένταξη – φέρνοντας σε επαφή φορείς από ολόκληρο το φάσμα (σχετικές οργανώσεις Ρομά επαγγελματιών από κοινού με επιχειρήσεις/βιομηχανίες, κοινωνικά φυτώρια και δίκτυα παραγόντων αλλαγής, πρεσβείες, οργανισμοί έρευνας)· ·να δρομολογούν κοινές διαδικασίες συνδημιουργίας με εθνικούς/περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς, φιλανθρωπικές οργανώσεις και οργανώσεις κοινωνικού σκοπού για τον προσδιορισμό των αναγκών, των διαθέσιμων πόρων και των ευκαιριών για από κοινού συστηματική δράση (μεταξύ άλλων, με τη διαθέσιμη συμβουλευτική στήριξη της ΕΕ)· ·να στηρίζουν την εκκόλαψη έργων προσανατολισμένων στα αποτελέσματα, τα οποία αφορούν βασικούς τομείς κοινωνικών υπηρεσιών (πρόσβαση σε στέγαση, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, βασικές δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες κ.λπ.)· ·να επιδρούν ως καταλύτες και να συσσωρεύουν μάθηση σχετικά με προσεγγίσεις εργασίας για διάφορα θέματα / τομείς, με παράλληλη ενεργοποίηση και παροχή δυνατοτήτων σε βασικούς συντελεστές από διάφορους τομείς (δημόσιους, ιδιωτικούς, κοινωνία των πολιτών) για κοινή συνεργασία· ·να πειραματίζονται με κοινωνικές πολιτικές (π.χ. παροχή εγγυήσεων βασικού εισοδήματος) για τη δημιουργία μοντέλων και τη δοκιμή εναλλακτικών μηχανισμών χορήγησης κοινωνικών παροχών· ·να διερευνούν την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και τη συγκέντρωση κεφαλαίων, π.χ. με φιλανθρωπικές οργανώσεις, μέσω πιθανών προγραμμάτων αντιστοίχισης, για την αντιμετώπιση μη ικανοποιούμενων αναγκών των πλέον ευάλωτων· ·να διερευνούν νέα μοντέλα υπηρεσιών ή παροχής υπηρεσιών και διεύρυνσης της παροχής μέσω εταιρικών σχέσεων προσανατολισμένων στα αποτελέσματα· ·να στηρίζουν τη συγκέντρωση και την ενσωμάτωση στοχευμένης και ευέλικτης χρηματοδότησης· και ·να στηρίζουν τη δημιουργία κέντρων κοινωνικής καινοτομικής ικανότητας (που θα υποστηρίζονται μέσω των διακρατικών δραστηριοτήτων του ΕΚΤ+) και να παρέχουν εντολή για την υποστήριξη των αναγκών ένταξης των Ρομά. |
Αντιτσιγγανισμός — έγγραφο αναφοράς , Βερολίνο/Βουδαπέστη, 2017· Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 15ης Απριλίου 2015, σχετικά με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας των Ρομά — αθιγγανοφοβία στην Ευρώπη και αναγνώριση από την ΕΕ της ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ρομά κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο · Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με πτυχές της ένταξης των Ρομά στην ΕΕ οι οποίες άπτονται των θεμελιωδών δικαιωμάτων — καταπολεμώντας την αθιγγανοφοβία [2017/2038 (INI)] · Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με την ανάγκη, στην περίοδο μετά το 2020, για ένα ισχυρότερο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά και για την ενίσχυση του αγώνα κατά της αθιγγανοφοβίας Σύσταση γενικής πολιτικής αριθ. 13 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI), 2012, σχετικά με την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων κατά των Ρομά · Δήλωση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την άνοδο του αντιτσιγγανισμού και της ρατσιστικής βίας κατά των Ρομά στην Ευρώπη .
Οι συστημικές διακρίσεις οφείλονται σε ανισότητες που είναι ενσωματωμένες στη νομοθεσία, την πολιτική και την πρακτική. Συχνά δεν ενσωματώνονται από πρόθεση αλλά λόγω μιας σειράς θεσμικών παραγόντων στη διαμόρφωση, την εφαρμογή και την επανεξέταση της νομοθεσίας, της πολιτικής και της πρακτικής. Bλέπε Roma and traveller inclusion: towards a new EU framework, learning from the work of equality bodies .
Violetta Zentai, Georgeta Munteanu και Simona Torotcoi, The quality of participation in a post-2020 EU initiative for Roma equality and inclusion (Η ποιότητα της συμμετοχής σε μια πρωτοβουλία μετά το 2020 για την ισότητα και την ένταξη των Ρομά) , εκθέσεις εμπειρογνωμόνων που βασίζονται σε μελλοντικές πτυχές της αξιολόγησης του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, 2020, σ. 41, 59-60.
Η οδηγία για το πόσιμο νερό (αιτιολογική σκέψη 31, άρθρο 16) απαιτεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες μειονοτικών ομάδων, όπως οι Ρομά και οι Travellers (Ταξιδευτές), είτε μόνιμα εγκατεστημένων είτε όχι, λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασής τους σε νερό ανθρώπινης κατανάλωσης.
Tο πλαίσιο για τις ψηφιακές ικανότητες των πολιτών προσδιορίζει πέντε συνιστώσες της ψηφιακής ικανότητας: βασικές γνώσεις για τις πληροφορίες και τα δεδομένα, επικοινωνία και συνεργασία, δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου, ασφάλεια και επίλυση προβλημάτων.
Tο πλαίσιο για τις ψηφιακές ικανότητες των πολιτών ορίζει τις βασικές γνώσεις για τις πληροφορίες και τα δεδομένα / τον ψηφιακό γραμματισμό ως την ικανότητα έκφρασης των αναγκών για πληροφορίες· εντοπισμού και ανάκτησης ψηφιακών δεδομένων, πληροφοριών και περιεχομένου· κρίσης της σημασίας της πηγής και του περιεχομένου της· και αποθήκευσης, διαχείρισης και οργάνωσης ψηφιακών δεδομένων, πληροφοριών και περιεχομένου.
Οι Ρομά που ζουν σε διαχωρισμένους οικισμούς υπό περιβαλλοντικά επικίνδυνες συνθήκες (δίπλα σε χωματερές, εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή περιοχές που είναι επιρρεπείς σε πλημμύρες) χωρίς υπηρεσίες πρώτης ανάγκης όπως η ύδρευση και η διαχείριση των αποβλήτων, υφίστανται περιβαλλοντικές διακρίσεις. Βλέπε Pushed to the wastelands: environmental racism against Roma communities in central and Eastern Europe . Για εννοιολογικές εξηγήσεις και πόρους, βλ. τον δικτυακό τόπο του Energy Justice Network.
Πρβλ. Πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) 2018/0206 COD [ COM(2018) 382 final ] της 30.5.2018, άρθρο 2 παράγραφος 16.
Ό.π., άρθρο 2 παράγραφος 17.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 7.10.2020
COM(2020) 620 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της
ANAKOINΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Μια Ένωση ισότητας:
στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
{SWD(2020) 530 final}
Δέσμη δεικτών
Ο γενικός στόχος της παρούσας δέσμης δεικτών είναι η παρακολούθηση της προόδου σε σχέση με τους στόχους και τους επιμέρους στόχους του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά. Για την επίτευξη αυτού του γενικού στόχου, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν μια σειρά μέτρων σε τομείς προτεραιότητας, καθένας από τους οποίους έχει τον ειδικό οριζόντιο ή τομεακό στόχο του.
Η δέσμη δεικτών που θα χρησιμοποιηθεί για μέτρηση της προόδου όσον αφορά την επίτευξη αυτών των στόχων αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων σε θέματα ισότητας, ένταξης και συμμετοχής των Ρομά, η οποία τελεί υπό τον συντονισμό του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: FRA). Μέλη της ομάδας εργασίας είναι τα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά από 20 κράτη μέλη και οι εκπρόσωποι των στατιστικών υπηρεσιών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιπλέον, η δέσμη ευθυγραμμίστηκε με τους δείκτες και τους στόχους που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο σχετικών ενωσιακών πρωτοβουλιών για την περίοδο έως το 2030 και με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (στο εξής: ΣΒΑ). Η πλήρης έκθεση είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση https://fra.europa.eu/en/news/2020/roma-working-party-consultations-roma-inclusion-monitoring-framework .
Η δέσμη δεικτών βασίζεται στο υπόδειγμα δεικτών «διάρθρωση-διαδικασία-αποτέλεσμα», τη χρήση του οποίου συνιστά η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα (στο εξής: OHCHR) κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το υπόδειγμα αυτό καθιστά δυνατή την αξιολόγηση:
α) των ισχυόντων νομικών πλαισίων και πλαισίων πολιτικής (διαρθρωτικοί δείκτες)·
β) των ειδικών παρεμβάσεων για την εφαρμογή του (δείκτες διαδικασιών)·
γ) των επιτευγμάτων που διαπιστώθηκαν από τους δικαιούχους (δείκτες αποτελεσμάτων).
Διαρθρωτικοί δείκτες: Τα ενωσιακά και τα εθνικά νομικά πλαίσια και οι στρατηγικές που εφαρμόζονται για τη συμμόρφωση με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (για τους Ρομά, με το στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά).
Δείκτες διαδικασιών: Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις και δράσεις (π.χ. προγράμματα, έργα, μέτρα) που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την επίτευξη των στόχων και των επιμέρους στόχων των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά, μέσω της εφαρμογής των αναφερόμενων νομικών διατάξεων και διατάξεων πολιτικής.
Δείκτες αποτελεσμάτων: Η επιτόπου κατάσταση και τυχόν αλλαγές στην άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων ατόμων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως η εθνοτική καταγωγή στην περίπτωση των Ρομά. Πρόκειται κυρίως για τυποποιημένους δείκτες, οι οποίοι συμπληρώνονται με δεδομένα που μπορούν να αναλυθούν σε διαφορετικές κατηγορίες εθνοτικής καταγωγής, φύλου και ηλικίας. Στα κράτη μέλη στα οποία δεν υπάρχουν τέτοιου είδους δεδομένα, μπορούν να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο τα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. Οι δείκτες θα πρέπει να είναι σύμφωνοι με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» ή τυχόν δείκτες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού για την περίοδο μετά το 2020, καθώς και με τα πεδία τομεακής πολιτικής που καλύπτουν τους στόχους του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως η εκπαίδευση, η υγεία και η απασχόληση.
Στόχοι, κύριοι δείκτες, επιμέρους στόχοι και μέτρα
Το πλαίσιο παρακολούθησης σχεδιάστηκε ρητά για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την επίτευξη των στόχων πολιτικής. Οι στόχοι αντικατοπτρίζονται στους δείκτες αποτελεσμάτων (κύριοι και δευτερεύοντες), ενώ οι επιμέρους στόχοι θα μπορούσαν να είναι η κατάσταση που θα ήθελαν τα κράτη μέλη να επιτύχουν έως το 2030 σε κάθε τομέα της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά. Το πλαίσιο βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας 1 , στο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τους Ρομά όσον αφορά την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή και στην πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά.
Οι περισσότεροι δείκτες αποτελεσμάτων βασίζονται σε έρευνες, αλλά θα πρέπει να συμπληρώνονται με διοικητικά δεδομένα, π.χ. για τις υποδομές, τον οικιστικό διαχωρισμό, κ.λπ.
Κύριοι δείκτες: Πρόκειται για δείκτες αποτελεσμάτων που βασίζονται σε έρευνες και είναι υποχρεωτικοί για όλα τα κράτη μέλη για τα οποία υπάρχουν ή μπορούν να συγκεντρωθούν στο μέλλον τέτοια δεδομένα. Οι χώρες που δεν πραγματοποιούν επιτόπια συλλογή ποσοτικών δεδομένων (αναλυτικά κατά εθνότητα ή δεδομένα υποκατάστασης) θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο συλλογής ποιοτικών δεδομένων και διαμόρφωσης στόχων προς την κατεύθυνση δεικτών διαδικασιών (βλ. κατωτέρω).
Δευτερεύοντες δείκτες αποτελεσμάτων: Πρόκειται για δείκτες πλαισίου οι οποίοι συμπληρώνουν τους κύριους δείκτες του στόχου. Τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν αν θα τους συμπληρώσουν ή όχι.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ της υποχρέωσης συμπλήρωσης των δεικτών και της συλλογής δεδομένων για τους δείκτες. Για παράδειγμα, τα θέματα του διαχωρισμού στην εκπαίδευση, της πρόσβασης σε τρεχούμενο νερό ή των πιστοποιητικών γέννησης είναι πιο σημαντικά σε ορισμένες χώρες απ’ ό, τι σε άλλες. Επίσης, ορισμένοι δευτερεύοντες δείκτες θα μπορούσαν να αποτελέσουν βασικούς δείκτες, αν είναι ιδιαίτερα σημαντικοί σε μια συγκεκριμένη χώρα, για παράδειγμα η ιατρική ασφαλιστική κάλυψη.
Δείκτες διαδικασιών: Συνδυασμός νομικών και οικονομικών στοιχείων, τύπων μέτρων, ικανότητας των συντελεστών υλοποίησης, επιπέδου συνεργασίας με τις κοινότητες Ρομά και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (στο εξής: ΟΚΠ). Είναι προαιρετικό για τα κράτη μέλη να επιλέγουν τους δείκτες και τους τομείς παρεμβάσεων πολιτικής εντός των στρατηγικών τους πλαισίων.
Πίνακας 1: Επισκόπηση των κύριων στόχων και δεικτών της ΕΕ για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά
|
|
Οριζόντιοι στόχοι |
|
Κύριοι δείκτες της ΕΕ |
Σχετικός/-οί ΣΒΑ |
|
1 |
Καταπολέμηση και πρόληψη του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων 2 |
1 |
Ποσοστό ατόμων που θεωρούν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά σε κάποιον από τους τομείς που καλύπτονται από την έρευνα κατά τους τελευταίους 12 μήνες |
ΣΒΑ 10.3.1 ΣΒΑ 16.β.1 |
|
2 |
Ποσοστό ατόμων του γενικού πληθυσμού που δεν νιώθουν άνετα εάν έχουν γείτονες Ρομά |
|||
|
2 |
Αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού |
3 |
Ποσοστό κινδύνου φτώχειας (κάτω του 60 % του διάμεσου ισοδύναμου εισοδήματος μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις) |
ΣΒΑ 1.2.1 |
|
3.1 |
Παιδιά κάτω των 18 ετών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας |
ΣΒΑ 1.2.2 |
||
|
4 |
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό με σοβαρή υλική στέρηση (δεν μπορούν να αγοράσουν 4 είδη από τα 9, π.χ. τρόφιμα, να καλέσουν φίλους κ.λπ.) |
ΣΒΑ 1 |
||
|
4.1 |
Παιδιά κάτω των 18 ετών που ζουν με σοβαρή υλική στέρηση* |
ΣΒΑ 1 |
||
|
3 |
Προώθηση της συμμετοχής με την ενδυνάμωση, τη συνεργασία και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης |
4 |
Ποσοστό ατόμων που έκριναν ότι υπέστησαν διακρίσεις (σε οποιονδήποτε τομέα) τους τελευταίους 12 μήνες και ανέφεραν το τελευταίο περιστατικό διακρίσεων λόγω του ότι είναι Ρομά |
|
|
5 |
Δείκτες προώθησης της ενεργού πολιτότητας και της συμμετοχής ΥΠΟ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΝΑΠΤΥΞΗ |
|||
|
Τομεακοί στόχοι |
Κύριοι δείκτες της ΕΕ |
Σχετικός/-οί ΣΒΑ |
||
|
4 |
Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική συμπεριληπτική γενική εκπαίδευση |
6 |
Ποσοστό παιδιών ηλικίας από 3 ετών έως την ηλικία έναρξης της υποχρεωτικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που φοιτούν στην προσχολική αγωγή και φροντίδα |
ΣΒΑ 4.2.2 |
|
7 |
Ποσοστό ατόμων 20-24 ετών που έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση |
ΣΒΑ 4.3 |
||
|
8 |
Ποσοστό παιδιών 6-15 ετών που φοιτούν σε σχολεία όπου «όλοι ή οι περισσότεροι συμμαθητές είναι Ρομά» όπως ανέφεραν οι απαντήσαντες (μόνο επιλεγμένες χώρες) |
|||
|
5 |
Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε αμειβόμενη ποιοτική και βιώσιμη απασχόληση |
9 |
Ποσοστό ατόμων που κατά δήλωσή τους έχουν ως κύρια δραστηριότητά τους «αμειβόμενη εργασία» (συμπεριλαμβανομένων πλήρους απασχόλησης, μερικής απασχόλησης, εργασίας ad hoc, αυτοαπασχόλησης και περιστασιακής εργασίας ή εργασίας κατά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες), 20-64 ετών |
ΣΒΑ 8.5 |
|
10 |
Ποσοστό νέων ηλικίας 15-29 ετών*** των οποίων η τρέχουσα κύρια δραστηριότητα είναι «εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης» (ΕΑΕΚ) |
ΣΒΑ 8.6.1 |
||
|
11 |
Χάσμα μεταξύ των φύλων στην απασχόληση: διαφορά στο ποσοστό αμειβόμενης εργασίας μεταξύ γυναικών και ανδρών, 20-64 ετών |
ΣΒΑ 8.5 |
||
|
6 |
Βελτίωση της υγείας των Ρομά και αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και κοινωνικές υπηρεσίες |
12 |
Διαφορά του προσδόκιμου επιβίωσης κατά τη γέννηση (γενικός πληθυσμός σε σχέση με τους Ρομά) |
|
|
13 |
Ποσοστό ατόμων που έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, ΥΠΟ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΝΑΠΤΥΞΗ |
|||
|
7 |
Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε επαρκή μη διαχωρισμένη στέγαση και βασικές υπηρεσίες 3 |
14 |
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε συνθήκες στέρησης στέγασης (σε πολύ σκοτεινό διαμέρισμα, με διαρροή στην οροφή/υγρασία στους τοίχους ή στο δάπεδο, χωρίς λουτρό/ντους, χωρίς εσωτερικό αποχωρητήριο) |
ΣΒΑ 11.1 |
|
15 |
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό το οποίο δεν έχει τον ελάχιστο αριθμό δωματίων σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat για την υπερπληρότητα |
|||
|
16 |
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς τρεχούμενο νερό εντός της κατοικίας (μόνο επιλεγμένες χώρες) |
ΣΒΑ 6.1.1 |
Τα δεδομένα του FRA για τους δείκτες συμπλήρωσης μπορούν να αναλυθούν ανά φύλο, ηλικία, βαθμό αστικοποίησης (DEGURBA)
*Θα αντικατασταθεί από την κοινωνική και υλική στέρηση (Eurostat [ilc_mdsd07]) και τον αντίστοιχο δείκτη για τα παιδιά, εάν χρησιμοποιείται στην έκθεση για τους ΣΒΑ για τον γενικό πληθυσμό στο μέλλον
** Τα τρέχοντα δεδομένα που βασίζονται σε έρευνες του FRA καλύπτουν μόνο την ηλικιακή ομάδα 16-29 ετών.
Δείκτες υποκατάστασης
Σε χώρες όπου είναι αδύνατη η συλλογή εθνοτικών δεδομένων, μπορούν να χρησιμοποιούνται δεδομένα υποκατάστασης, για παράδειγμα με βάση κοινωνικοοικονομικά δεδομένα. Η συλλογή δεδομένων μπορεί να πραγματοποιείται σε οικισμούς και περιφερειακές μονάδες που προσδιορίζονται ως διαχωρισμένοι/-ες ή με υψηλό ποσοστό ευάλωτων ατόμων. Η βασική παραδοχή θα πρέπει να είναι ότι ο πληθυσμός σε αυτές τις κοινότητες περιλαμβάνει υψηλό ποσοστό ατόμων που είναι Ρομά ή υπάρχει ισχυρή αντίληψη ότι είναι Ρομά και, ως εκ τούτου, είναι ευάλωτα στον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα εν λόγω δεδομένα υποκατάστασης θα μπορούσαν να περιορίζουν τη συλλογή δεδομένων σε δεδομένα μόνο για τις πιο περιθωριοποιημένες ομάδες και να αποκλείουν άτομα που δεν υφίστανται οικονομική στέρηση, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του αντιτσιγγανισμού στην καθημερινή τους ζωή ή όταν αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι σημαντικό να συμπληρώνονται τα δεδομένα υποκατάστασης με ποιοτικά και διοικητικά δεδομένα από έρευνες και διαβουλεύσεις με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, εθνικούς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τοπικές αρχές. Εάν δεν υπάρχουν ποσοτικά δεδομένα, οι χώρες εξακολουθούν να ενθαρρύνονται να συλλέγουν ποιοτικά δεδομένα σε επίπεδο δεικτών διαδικασιών.
Τα στοιχεία για τους δείκτες ποιοτικών διαδικασιών μπορούν να προέρχονται από διάφορες πηγές. Από το 2016, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με τους δείκτες διαδικασιών που σχετίζονται με τα σημαντικά πεδία πολιτικής τα οποία περιλαμβάνονται στη σύσταση του Συμβουλίου του 2013, χρησιμοποιώντας ένα εναρμονισμένο υπόδειγμα ηλεκτρονικής υποβολής εκθέσεων. Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά, ακόμη και όταν είναι συγκρίσιμα μεταξύ των χωρών, αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος των πληροφοριών για τις διαδικασίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ορθή παρακολούθηση σε επίπεδο διαδικασίας. Το δεύτερο σκέλος της συλλογής δεδομένων για τις διαδικασίες, δηλαδή δεδομένων που αντικατοπτρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προκλήσεων όσον αφορά την ένταξη των Ρομά και τα μέτρα για την αντιμετώπισή τους στα επιμέρους κράτη μέλη, είναι εξίσου σημαντικό για την ανάπτυξη ενός άρτιου εθνικού συστήματος παρακολούθησης και, ως εκ τούτου, καίριας σημασίας για ένα επιτυχημένο εθνικό στρατηγικό πλαίσιο για τους Ρομά. Επιπλέον, συνιστάται να αποτελεί η κοινωνία των πολιτών των Ρομά μέρος της διαδικασίας παρακολούθησης και της ανάπτυξης των εθνικών συστημάτων συλλογής δεδομένων και παρακολούθησης. Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της συλλογής και χρήσης των δεδομένων για την ισότητα έχουν παρασχεθεί από την υποομάδα για τα δεδομένα σχετικά με την ισότητα της ομάδας υψηλού επιπέδου της ΕΕ για την καταπολέμηση των διακρίσεων, την ποικιλομορφία και την ισότητα 4 .
Το 2016 τα κράτη μέλη άρχισαν να υποβάλλουν στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με τους δείκτες διαδικασιών, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου του 2013 για αποτελεσματικά μέτρα ένταξης των Ρομά. Οι εργασίες αυτές πρέπει να συνεχιστούν στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του FRA για τους δείκτες και την υποβολή εκθέσεων.
Οριζόντιοι στόχοι
Στόχος 1: Καταπολέμηση και πρόληψη του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων
|
Κύριοι δείκτες: |
Γενικός πληθυσμός |
|
1)Ποσοστό των ατόμων που θεωρούν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά σε κάποιον από τους τομείς που καλύπτονται από την έρευνα κατά τους τελευταίους 12 μήνες |
Ενδεχόμενη σύνδεση με την έρευνα του FRA για τους Ρομά (στο εξής: FRS) 5 ΣΒΑ 10.3.1 και 16.β.1 |
|
2)Ποσοστό ατόμων του γενικού πληθυσμού που δεν νιώθουν άνετα εάν έχουν γείτονες Ρομά |
Έρευνα του FRA για τους Ρομά |
Στόχος 1-α: Καταπολέμηση των διακρίσεων, της παρενόχλησης, των εγκλημάτων μίσους και της ρητορικής μίσους κατά των Ρομά
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που έχουν υποστεί τουλάχιστον 5 πράξεις παρενόχλησης με κίνητρο το μίσος λόγω του ότι είναι Ρομά τους τελευταίους 12 μήνες πριν από την έρευνα |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS ΣΒΑ 10.3.1 ΣΒΑ 16.β.1 |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω (από το σύνολο των απαντησάντων) που δέχθηκαν επίθεση λόγω του ότι είναι Ρομά κατά τους τελευταίους 12 μήνες |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS ΣΒΑ 16.1.3 |
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 1-α: Καταπολέμηση των διακρίσεων, της παρενόχλησης, των εγκλημάτων μίσους και της ρητορικής μίσους κατά των Ρομά |
|
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά ή τα σχετικά σύνολα εγγράφων πολιτικής περιλαμβάνουν ρητά μέτρα για την καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού· ·το εθνικό σχέδιο δράσης για την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά του οικείου κράτους μέλους της ΕΕ προβλέπει ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· ·οι φορείς ισότητας παρακολουθούν τακτικά την εφαρμογή των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά όσον αφορά τη συμμόρφωση με την οδηγία για τη φυλετική ισότητα και την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών ρατσισμού και ξενοφοβίας και καταγράφουν τις περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης σε βάρος των Ρομά· ·καταρτίζονται και δημοσιεύονται τακτικά εκθέσεις και έρευνες για την καταπολέμηση των διακρίσεων· ·ο αντιτσιγγανισμός αναγνωρίζεται στα νομικά πλαίσια, στις πολιτικές, στα έγγραφα πολιτικής και στα μέτρα εφαρμογής των πολιτικών των κρατών μελών· ·ο αντιτσιγγανισμός παρέχεται ως κατηγορία στην καταχώριση δεδομένων σχετικά με τα εγκλήματα μίσους· ·έχει διατεθεί χρηματοδότηση για τα ειδικά μέτρα αντιμετώπισης του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· ·στο προσωπικό των δήμων με σημαντικό πληθυσμό Ρομά υπάρχει ειδική/-ές θέση/-εις συμβούλου για τους Ρομά. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
|
·υπάρχει δημόσια προσβάσιμο σύστημα για την παρακολούθηση των δικαστικών υποθέσεων και των καταγγελιών περιστατικών αντιτσιγγανισμού στους εθνικούς φορείς ισότητας· ·υπάρχει και λειτουργεί δημόσια προσβάσιμο σύστημα για την παρακολούθηση των υποθέσεων και των περιστατικών διακρίσεων, ρητορικής μίσους και εγκλημάτων μίσους κατά των Ρομά και για την καταγγελία τους στους εθνικούς φορείς ισότητας ή στον διαμεσολαβητή, τους εισαγγελείς ή την αστυνομία· ·υπάρχει σύστημα εκπαίδευσης των αστυνομικών υπαλλήλων σχετικά με τη μη διακριτική μεταχείριση και την αναγνώριση του εγκλήματος λόγω προκατάληψης, με συγκεκριμένες ενότητες για τις διακρίσεις σε βάρος των Ρομά· ·τα κράτη μέλη παρέχουν στους Ρομά χρόνο παρουσίας στα δημόσια μέσα ενημέρωσης· ·τα κράτη μέλη διεξάγουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης· ·υπάρχουν εργαλεία για καταγγελία της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους και είναι εύκολα προσβάσιμα· ·οργανώνονται πρωτοβουλίες/κατάρτιση με τη συμμετοχή εταιρειών πληροφορικής (Google, Facebook, Twitter κ.λπ.) για τον καλύτερο εντοπισμό του αντιτσιγγανικού περιεχομένου στις πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης· ·οργανώνονται πρωτοβουλίες/κατάρτιση για τις εταιρείες των μέσων ενημέρωσης όσον αφορά την καταγραφή και την αντιμετώπιση υποθέσεων αντιτσιγγανισμού και ρητορικής μίσους. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
|
·Οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη ειδικών μέτρων για την αντιμετώπιση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση του αντιτσιγγανισμού και των διακρίσεων· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των εφαρμοζόμενων μέτρων. |
|
Στόχος 1-β: Προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ιστορία, τον πολιτισμό, την αναγνώριση και τη συμφιλίωση των Ρομά
|
Δείκτες αποτελεσμάτων: Δευτερεύοντες (προαιρετικά): Δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί δείκτες σε αυτόν τον τομέα· ορισμένοι πιθανοί θεματικοί τομείς για την ανάπτυξη τέτοιων δεικτών είναι, μεταξύ άλλων: ·η συνειδητοποίηση του γενικού πληθυσμού ότι οι Ρομά αποτελούν αναγνωρισμένη εθνική μειονότητα· ·η ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού σχετικά με την ιστορία, τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τον πολιτισμό, τη μουσική και την πολιτική των Ρομά· ·η συμμετοχή του γενικού πληθυσμού σε πολιτιστικά φεστιβάλ Ρομά και σε άλλες δημόσιες εκδηλώσεις· ·η συνειδητοποίηση του γενικού πληθυσμού ότι η γλώσσα ρομανί είναι αναγνωρισμένη μη εδαφική γλώσσα βάσει του Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες· ·η ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού σχετικά με το Ολοκαύτωμα των Ρομά. |
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 1-α: Προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ιστορία, τον πολιτισμό, την αναγνώριση και τη συμφιλίωση των Ρομά |
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά ή τα σχετικά έγγραφα πολιτικής περιλαμβάνουν ρητά μέτρα με δείκτες και στόχους για την προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό των Ρομά· ·το Ολοκαύτωμα των Ρομά αναγνωρίζεται και οι ημέρες που είναι αφιερωμένες στη μνήμη του αποτελούν μέρος του ημερολογίου των επίσημων αργιών· ·υπάρχουν μνημεία ή σημεία μνήμης για το Ολοκαύτωμα των Ρομά· ·η συμβολή των προσωπικοτήτων Ρομά στην ιστορία του κράτους μέλους αναγνωρίζεται και αποτελεί μέρος του ημερολογίου των επίσημων αργιών· ·η ιστορία, ο πολιτισμός και οι τέχνες των Ρομά αποτελούν μέρος των επίσημων προγραμμάτων σπουδών σε σχολεία, πανεπιστήμια και ακαδημαϊκά μαθήματα· ·τα σχετικά εθνικά προγράμματα γενικών πολιτιστικών εκδηλώσεων περιλαμβάνουν πολιτιστικές πρωτοβουλίες για τους Ρομά· ·υπάρχουν και λειτουργούν επιτροπές εμπειρογνωμόνων για τον αντιτσιγγανισμό (επιτροπές για την αλήθεια, την αναγνώριση και τη συμφιλίωση), με σκοπό τη βαθύτερη κατανόηση των φραγμών και των μηχανισμών αποκλεισμού στο εσωτερικό του κράτους μέλους· ·υπάρχουν οι απαραίτητες δομές για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις περιφερειακές και μειονοτικές γλώσσες· ·πραγματοποιούνται τακτικές ανταλλαγές για θέματα που αφορούν τις τέχνες, τον πολιτισμό και την ιστορία των Ρομά στα διορισμένα συμβουλευτικά όργανα της κυβέρνησης, με στόχο να υπάρχει αντίκτυπος στις πολιτικές· ·προβλέπεται και διατίθεται ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός για την υποστήριξη των πολιτιστικών οργανώσεων Ρομά που προωθούν τον πολιτισμό των Ρομά· ·προβλέπεται και διατίθεται ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός σε τοπικά μέσα ενημέρωσης Ρομά (έντυπα, διαδικτυακά, τηλεοπτικά, ραδιοφωνικά)· ·προβλέπεται και διατίθεται προϋπολογισμός σε επίπεδο δήμου και τοπικής κοινότητας για τα τοπικά μέσα ενημέρωσης Ρομά και την προώθηση των τεχνών και του πολιτισμού των Ρομά· ·τα υπουργεία και οι κρατικοί οργανισμοί με αρμοδιότητες για τη νεολαία διαθέτουν υπηρεσίες ειδικά επιφορτισμένες με την ένταξη των νέων Ρομά και την ανάπτυξη της ικανότητας των οργανώσεων νεολαίας Ρομά. |
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
·η ιστορία και ο πολιτισμός των Ρομά διδάσκονται στα σχολεία· ·προσφέρεται δωρεάν διδασκαλία της γλώσσας ρομανί στα σχολεία· ·οι εκπαιδευτικοί και το προσωπικό των σχολείων λαμβάνουν κατάρτιση σχετικά με τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και την πολυμορφία· ·οι εκπαιδευτικοί και το προσωπικό των σχολείων λαμβάνουν κατάρτιση σχετικά με τον πολιτισμό και την ιστορία των Ρομά, συμπεριλαμβανομένης της ιστορίας του Ολοκαυτώματος των Ρομά· ·παρέχονται ευκαιρίες κατάρτισης στις τέχνες, τον πολιτισμό και την ιστορία των Ρομά σε δημόσιους υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς, αστυνομικούς κ.λπ.· ·προβλέπεται και διατίθεται κατ’ αποκλειστικότητα χρόνος μετάδοσης στα δημόσια μέσα ενημέρωσης για τις τέχνες και τον πολιτισμό των Ρομά· ·προβλέπεται και διατίθεται κατ’ αποκλειστικότητα χρόνος μετάδοσης στα δημόσια μέσα ενημέρωσης για ειδήσεις στη γλώσσα ρομανί· ·διατίθεται κατ’ αποκλειστικότητα χρόνος στη σκηνή των φεστιβάλ για την ανάδειξη του πολιτισμού των Ρομά, με υποστήριξη από δημόσια κονδύλια· ·το ποσοστό των θετικών έναντι των αρνητικών αφηγημάτων σχετικά με τους Ρομά αυξάνεται στα γενικά μέσα ενημέρωσης και στον Τύπο. |
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
·ζητείται η γνώμη των ΟΚΠ σχετικά με την ανάγκη διάθεσης κονδυλίων από τον προϋπολογισμό των κρατών μελών για τη στήριξη της τέχνης και του πολιτισμού των Ρομά· ·τα κυβερνητικά συμβουλευτικά όργανα που παρέχουν ανάδραση σχετικά με την κατανομή του κρατικού προϋπολογισμού για την υποστήριξη των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά είναι σε θέση να υποβάλουν τις προτάσεις τους για έργα που σχετίζονται με τις τέχνες και τον πολιτισμό των Ρομά· ·αναπτύσσονται ειδικά μέτρα για την προώθηση των τεχνών, του πολιτισμού και εκδηλώσεων εορτασμού σε σύμπραξη με τις ΟΚΠ των Ρομά και τους επιζώντες του Ολοκαυτώματος των Ρομά και/ή των απογόνων τους· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την ανάπτυξη ειδικών μέτρων για την προώθηση των τεχνών και του πολιτισμού των Ρομά και για τη διάθεση σχετικής χρηματοδότησης· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που υλοποιούνται στο πλαίσιο αυτού του επιχειρησιακού στόχου. |
Στόχος 2: Μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού
|
Κύριοι δείκτες: |
Γενικός πληθυσμός: |
|
|
3)Ποσοστό κινδύνου φτώχειας (κάτω του 60 % του διάμεσου ισοδύναμου εισοδήματος μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις) |
Eurostat [ilc_li02] ΣΒΑ 1.2.1 |
|
|
3.1) Παιδιά κάτω των 18 ετών σε κίνδυνο φτώχειας |
Eurostat [ilc_li02] ΣΒΑ 1.2.2 |
|
|
4)Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό με σοβαρή υλική στέρηση 6 (δεν μπορούν να αγοράσουν 4 είδη από τα 9, π.χ. τρόφιμα, να καλέσουν φίλους κ.λπ.) 4.1) Παιδιά κάτω των 18 ετών που ζουν με σοβαρή υλική στέρηση |
Eurostat [ilc_mddd11] ΣΒΑ 1 Eurostat [ilc_mddd11] ΣΒΑ 1 |
|
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
||
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό που δεν μπορεί να πληρώσει ένα γεύμα με κρέας, κοτόπουλο, ψάρι (ή χορτοφαγικό ισοδύναμο) μέρα παρά μέρα |
Eurostat [ilc_mdes03] |
|
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό όπου τουλάχιστον ένα άτομο πήγε για ύπνο νηστικό τον περασμένο μήνα διότι δεν υπήρχαν αρκετά χρήματα για τρόφιμα |
μ.δ. / FRS |
|
|
Ποσοστό παιδιών ηλικίας 0-17 ετών που ζουν σε νοικοκυριό όπου τουλάχιστον ένα άτομο πήγε για ύπνο νηστικό τον περασμένο μήνα διότι δεν υπήρχαν αρκετά χρήματα για τρόφιμα |
μ.δ ./ FRS |
|
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό το οποίο καλύπτει τα μηνιαία έξοδα με (μεγάλη) δυσκολία |
Eurostat [ilc_mdes09] |
|
|
Ποσοστό ατόμων που δεν διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό |
μ.δ./FRS |
|
|
Δείκτες διαδικασιών για τον οριζόντιο στόχο 2: Μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού |
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο ·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά ή τα σχετικά έγγραφα πολιτικής περιλαμβάνουν ρητά μέτρα με δείκτες και στόχους για τη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού μεταξύ των Ρομά, με σαφή επικέντρωση στην παιδική φτώχεια· ·οι κατευθυντήριες γραμμές για την κοινωνική προστασία και την υλοποίηση της βοήθειας περιλαμβάνουν διατάξεις για την καταπολέμηση των διακρίσεων με σκοπό την εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για τους Ρομά· ·υπάρχει μηχανισμός που εγγυάται την πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό· ·παρέχονται τραπεζικές εγγυήσεις για μικροπιστώσεις για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις ·εφαρμόζεται πρόγραμμα διατροφής και επισιτισμού για τα παιδιά σχολικής ηλικίας· ·οργανώνεται στοχευμένη κατάρτιση για την καταπολέμηση των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού για το προσωπικό των κοινωνικών υπηρεσιών· ·εφαρμόζονται ειδικά εθνικά μέτρα για να ληφθεί υπόψη η διαγενεακή φτώχεια και η ανάγκη στήριξης των παιδιών Ρομά και των οικογενειών τους όσον αφορά την εκπαίδευση, τη στέγαση, την υγεία και τη μείωση της φτώχειας· ·παρέχεται κατάρτιση σε στοιχειώδεις χρηματοοικονομικές γνώσεις και στήριξη για τη χρηματοπιστωτική ένταξη. Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων ·έχουν ληφθεί μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των Ρομά στην ανάπτυξη απαντήσεων πολιτικής στον τομέα της κοινωνικής ένταξης / μείωσης της φτώχειας· ·τα συγκεκριμένα μέτρα στον τομέα της μείωσης της φτώχειας και της κοινωνικής ένταξης (ιδίως εκείνα που στοχεύουν στους Ρομά με υψηλό κίνδυνο περιθωριοποίησης) αναπτύσσονται σε συνεργασία με τις ΟΚΠ των Ρομά· ·οι παρεμβάσεις στον τομέα της μείωσης της φτώχειας και της κοινωνικής ένταξης (ιδίως εκείνες που στοχεύουν στους Ρομά με υψηλό κίνδυνο περιθωριοποίησης) διεξάγονται με τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινότητας των Ρομά· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο των οποίων υλοποιούνται τα ειδικά μέτρα για τη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (ιδίως εκείνα που στοχεύουν στους Ρομά με υψηλό κίνδυνο περιθωριοποίησης)· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που εφαρμόζονται για τη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (ιδίως εκείνων που στοχεύουν στους Ρομά με υψηλό κίνδυνο περιθωριοποίησης)· ·οι κρατικοί φορείς και η διοίκηση (κεντρική και τοπική) λαμβάνουν υπόψη τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών Ρομά, των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας, του ακαδημαϊκού κόσμου και της έρευνας στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον τομέα της κοινωνικής ένταξης / μείωσης της φτώχειας. |
Στόχος 3: Προώθηση της συμμετοχής μέσω της ενδυνάμωσης και οικοδόμηση συνεργασίας και εμπιστοσύνης στους δημόσιους οργανισμούς
|
Κύριος δείκτης: |
Γενικός πληθυσμός |
|
5)Ποσοστό ατόμων που έκριναν ότι υπέστησαν διακρίσεις (σε οποιονδήποτε τομέα) τους τελευταίους 12 μήνες και ανέφεραν το τελευταίο περιστατικό διακρίσεων λόγω του ότι είναι Ρομά |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
6)Δείκτης προώθησης της ενεργού πολιτότητας και της συμμετοχής ΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ |
ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που ΔΕΝ κατήγγειλαν το πλέον πρόσφατο συμβάν παρενόχλησης λόγω του ότι είναι Ρομά (επί του συνόλου των ατόμων που βίωσαν παρενόχληση) |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που ΔΕΝ κατήγγειλαν το πλέον πρόσφατο συμβάν σωματικής επίθεσης λόγω του ότι είναι Ρομά |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS ΣΒΑ 16.3.1 |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που γνώριζαν την ύπαρξη ενός τουλάχιστον φορέα ισότητας, των εθνικών θεσμικών οργάνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή της υπηρεσίας του διαμεσολαβητή |
Ενδεχόμενη σύνδεση με την έρευνα του FRA για τους Ρομά |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που μάλλον εμπιστεύονται την αστυνομία |
Eurostat [Ilc_pw03] |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που μάλλον εμπιστεύονται το δικαστικό σύστημα |
Eurostat [Ilc_pw03] |
|
Περαιτέρω δείκτες σχετικά με τη συμμετοχή, προς ανάπτυξη: Ποσοστό ατόμων που απασχολούνται σε δημόσιες υπηρεσίες (κατηγορία NACE 7 Ο) Ποσοστό ατόμων που απασχολούνται ως επαγγελματίες ή διευθυντικά στελέχη (ISCO 8 8+9) Ποσοστό ατόμων που ψήφισαν στις (πλέον πρόσφατες) εθνικές εκλογές |
Eurostat [lfsa_eisn2] |
|
Δείκτες διαδικασιών για τον οριζόντιο στόχο 3: Προώθηση της συμμετοχής μέσω της ενδυνάμωσης και οικοδόμηση συνεργασίας και εμπιστοσύνης |
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά ή τα σχετικά έγγραφα πολιτικής περιλαμβάνουν ρητά μέτρα με δείκτες και στόχους για την προώθηση της συμμετοχής μέσω της ενδυνάμωσης των Ρομά και για την οικοδόμηση συνεργασίας και εμπιστοσύνης ·οι ΜΚΟ σε τοπικό επίπεδο και σε επίπεδο κοινότητας συμμετέχουν στη συντονισμένη παρακολούθηση, από την κοινωνία των πολιτών, της εφαρμογής της στρατηγικής σε ολόκληρη την ΕΕ· ·εκπρόσωποι των ΟΚΠ των Ρομά καλούνται τακτικά να συμμετέχουν ως πλήρη μέλη στις εθνικές επιτροπές παρακολούθησης των ενωσιακών κονδυλίων· ·στους δήμους με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό, υπάρχει στις τοπικές διοικήσεις επίσημη θέση διαμεσολαβητή Ρομά· ·στους δήμους με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό υπάρχει μία ή περισσότερες ειδικές θέσεις συμβούλου για τους Ρομά· ·τα κύρια πολιτικά κόμματα δεσμεύονται να τοποθετούν στους εκλογικούς καταλόγους τους υποψήφιους Ρομά σε εκλόγιμες θέσεις για τις κοινοβουλευτικές εκλογές και τους φορείς της περιφερειακής / τοπικής αυτοδιοίκησης· ·στο θεσμικό πλαίσιο των πόλεων και των δήμων με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό περιλαμβάνονται συμβουλευτικά όργανα για τους Ρομά ή συντονιστές πολιτικής για τους Ρομά, με σκοπό την εφαρμογή της πολιτικής για την ένταξη των Ρομά· ·υπάρχει εξειδικευμένη υπηρεσία με εντολή να βελτιώσει την εμπιστοσύνη και την ενδυνάμωση των Ρομά, και λειτουργεί αποτελεσματικά· ·τα εθνικά θεσμικά όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η υπηρεσία του διαμεσολαβητή και το όργανο για την ισότητα διαβουλεύονται τακτικά με την κοινωνία των πολιτών σχετικά με την κατάσταση των Ρομά και/ή εξασφαλίζουν τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών των Ρομά σε τακτικές διαβουλεύσεις· ·ο μηχανισμός νομικής υποστήριξης για την αντιμετώπιση περιστατικών αντιτσιγγανισμού διαθέτει τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για την αποτελεσματική λειτουργία του· ·έχουν θεσπιστεί μηχανισμοί για την εξασφάλιση και την ενθάρρυνση της συμμετοχής των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών Ρομά/υπέρ των Ρομά στο πλαίσιο της συντονισμένης παρακολούθησης της εφαρμογής των εθνικών στρατηγικών πλαισίων για τους Ρομά και της παρακολούθησης και καταγγελίας της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο· ·διατίθενται κονδύλια για τη στήριξη της κοινωνίας των πολιτών σε έργα που αποσκοπούν στην ενδυνάμωση των Ρομά και στην οικοδόμηση συνεργασίας και εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς· ·διατίθεται προϋπολογισμός για εκστρατείες ευαισθητοποίησης με στόχο την εξάλειψη των στερεοτύπων που αφορούν τους Ρομά. |
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
·ποσοστό καταγγελιών που καταλήγουν σε δικαστικές υποθέσεις· ·εκπαίδευση των υπευθύνων σε θέματα αντιτσιγγανισμού και καταπολέμησης των διακρίσεων. |
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
·οι μηχανισμοί για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των Ρομά στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση της πολιτικής σε εθνικό επίπεδο ορίζονται ρητά στα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά· ·υπάρχουν μηχανισμοί που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των Ρομά στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση κάθε πολιτικής που επηρεάζει την κατάστασή τους σε τοπικό επίπεδο· ·οι Ρομά συμμετέχουν σε συμβούλια μέσων ενημέρωσης· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που υλοποιούνται στο πλαίσιο αυτού του οριζόντιου στόχου· ·οι Ρομά συμμετέχουν σε θέσεις στελεχών ή λήψης αποφάσεων σε οργανώσεις που υλοποιούν δραστηριότητες στον τομέα της ένταξης των Ρομά· ·οι Ρομά απασχολούνται στα εθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά (NRCP) και σε άλλους φορείς που σχετίζονται με την ένταξη των Ρομά· ·έχουν δημιουργηθεί τοπικά σχέδια (σύμφωνα με τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά) τα οποία εφαρμόζονται από τις τοπικές αρχές σε συνεργασία με τις ΟΚΠ των Ρομά, ιδίως όσες δραστηριοποιούνται σε τοπικό επίπεδο. |
Τομεακοί στόχοι
Στόχος 4: Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική συμπεριληπτική γενική εκπαίδευση
|
Κύριος δείκτης: |
Γενικός πληθυσμός |
|
7)Ποσοστό παιδιών ηλικίας από 3 ετών έως την ηλικία έναρξης της υποχρεωτικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης τα οποία φοιτούν στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα |
Eurostat [sdg_04_30] ΣΒΑ 4.2.2 |
|
8)Ποσοστό ατόμων ηλικίας 20-24 ετών που έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση |
Eurostat [edat_lfs_9903] ΣΒΑ 4.3 |
|
9)Ποσοστό παιδιών ηλικίας 6-15 ετών που φοιτούν σε σχολεία όπου «όλοι ή οι περισσότεροι συμμαθητές είναι Ρομά» όπως ανέφεραν οι απαντήσαντες (μόνο επιλεγμένες χώρες) |
Άνευ αντικειμένου |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό παιδιών σε ηλικία υποχρεωτικής εκπαίδευσης (5-18 ετών) που παρακολουθούν εκπαίδευση, μέλη νοικοκυριού (ανάλογα με τη χώρα) |
μ.δ. |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που πιστεύουν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά τους τελευταίους 12 μήνες, όταν επικοινώνησαν με σχολικές αρχές (ως γονείς/κηδεμόνες ή μαθητές) |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Άτομα που εγκατέλειψαν πρόωρα την εκπαίδευση και την κατάρτιση, 18-24 ετών |
Eurostat [edat_lfse_14] |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 30-34 ετών που έχουν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση |
Eurostat [t2020_41] |
|
Διάδοση του εκφοβισμού/παρενόχλησης παιδιών με κίνητρο το μίσος (λόγω του ότι είναι Ρομά) στο σχολείο, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, από το σύνολο των απαντησάντων που είναι γονείς/κηδεμόνες παιδιών σχολικής ηλικίας |
μ.δ. / FRS |
|
Υπό περαιτέρω ανάπτυξη: ·Ποσοστό παιδιών σχολικής ηλικίας που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς υπολογιστή ·Ποσοστό παιδιών σχολικής ηλικίας που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο ·Ποσοστό νέων Ρομά 16-24 ετών που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς υπολογιστή ·Ποσοστό νέων Ρομά 16-24 ετών που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο |
|
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 4: Αύξηση της πραγματικής συμμετοχής των Ρομά σε ποιοτική συμπεριληπτική γενική εκπαίδευση |
|
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
|
·στα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά προβλέπεται η παρακολούθηση της συμπερίληψης των Ρομά στις γενικές πολιτικές για την εκπαίδευση· ·προβλέπεται εθνικό/περιφερειακό πρόγραμμα εξάλειψης του διαχωρισμού· ·εφαρμόζεται εθνικό σχέδιο για την πρόληψη και την εξάλειψη της εσφαλμένης διάγνωσης που οδηγεί σε ακατάλληλη τοποθέτηση των μαθητών Ρομά σε τμήματα ειδικής αγωγής· ·έχουν τεθεί σε εφαρμογή προγράμματα θετικής δράσης για την απασχόληση εκπαιδευτικών Ρομά στη γενική εκπαίδευση· ·θέσεις σχολικού διαμεσολαβητή Ρομά και βοηθού εκπαιδευτικού Ρομά είναι εντεταγμένες στο εκπαιδευτικό σύστημα· ·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά αντικατοπτρίζουν ρητές διασφαλίσεις και κριτήρια για τη συμπερίληψη των Ρομά στις γενικές πολιτικές για την εκπαίδευση· ·υπάρχει σύστημα εξασφάλισης θέσεων για νεαρούς Ρομά είτε στην ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είτε στην επαγγελματική εκπαίδευση, καθώς και υποστήριξης της φοίτησής τους, με ιδιαίτερη έμφαση στα κορίτσια· ·υπάρχει σύστημα υποστήριξης των Ρομά που ενδιαφέρονται για την τριτοβάθμια εκπαίδευση μέσω υποτροφιών, καθοδήγησης και συμβουλευτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στα κορίτσια. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
|
·έχουν ληφθεί μέτρα για την εξασφάλιση της πραγματικής πρόσβασης των Ρομά σε ποιοτική συμπεριληπτική γενική εκπαίδευση, με μακροπρόθεσμο στόχο την επίτευξη του ίδιου επιπέδου πραγματικής πρόσβασης με εκείνο που ισχύει για τον γενικό πληθυσμό· ·υπάρχουν και εφαρμόζονται εγγυήσεις για να διασφαλίζεται η πραγματική ισότιμη πρόσβαση των παιδιών Ρομά στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα· ·παρέχεται στους εκπαιδευτικούς και στο λοιπό εκπαιδευτικό προσωπικό στοχευμένη κατάρτιση για την πρόληψη των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού στην εκπαίδευση· ·οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν κατάρτιση ώστε να διασφαλίζουν / να χρησιμοποιούν μια συμπεριληπτική εκπαιδευτική προσέγγιση· ·παρέχεται στους μαθητές Ρομά ατομική παιδαγωγική υποστήριξη από ειδικευμένο προσωπικό στη γενική εκπαίδευση· ·εφαρμόζονται προγράμματα σπουδών και χρησιμοποιείται διδακτικό υλικό για τη διδασκαλία του πολιτισμού, της ιστορίας και της γλώσσας των Ρομά· ·εφαρμόζονται μέτρα για την προώθηση της πρόσβασης των παιδιών Ρομά σε εξωσχολικές, πολιτιστικές δραστηριότητες και δραστηριότητες αναψυχής σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον· ·οι Ρομά επωφελούνται από προγράμματα στήριξης (όπως ατομική στήριξη, υποτροφίες και καθοδήγηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον ψηφιακό γραμματισμό)· ·διατίθεται προϋπολογισμός για την καταπολέμηση του ρατσισμού σε βάρος των Ρομά στα σχολεία· ·παρέχονται υποτροφίες για υποστήριξη των Ρομά που έχουν εγγραφεί στο πανεπιστήμιο· ·οι σπουδές Ρομανολογίας / Ρομά αποτελούν μέρος των προγραμμάτων πανεπιστημιακού επιπέδου· ·η διδασκαλία της γλώσσας ρομανί προσφέρεται δωρεάν στα σχολεία· ·έχουν τεθεί σε εφαρμογή στοχευμένα μέτρα για τη στήριξη της άτυπης κατάρτισης και της πιστοποίησης των δεξιοτήτων που έχουν αποκτηθεί στην πράξη. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
|
·έχουν ληφθεί μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των Ρομά στην ανάπτυξη απαντήσεων πολιτικής στον τομέα της εκπαίδευσης· ·οι σχολικές επιθεωρήσεις συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του στόχου αυτού· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο των οποίων εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για την προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση (ιδίως για την καταπολέμηση του διαχωρισμού και την προώθηση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες). |
|
Στόχος 5: Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική και βιώσιμη απασχόληση
|
Κύριος δείκτης: |
Γενικός πληθυσμός |
|
10)Ποσοστό ατόμων ηλικίας 20-64 ετών που κατά δήλωσή τους έχουν ως κύρια δραστηριότητά τους «αμειβόμενη εργασία» (συμπεριλαμβανομένων πλήρους απασχόλησης, μερικής απασχόλησης, εργασίας ad hoc, αυτοαπασχόλησης και περιστασιακής εργασίας ή εργασίας κατά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες) |
Eurostat [lfsa_ergan] ΣΒΑ 8.5 |
|
11)Ποσοστό νέων ηλικίας 15-29 ετών * των οποίων η τρέχουσα κύρια δραστηριότητα είναι «εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης» (ΕΑΕΚ) |
Eurostat [edat_lfse_20] ΣΒΑ 8.6.1 |
|
12)Χάσμα απασχόλησης μεταξύ των φύλων: Διαφορά στο ποσοστό αμειβόμενης εργασίας μεταξύ γυναικών και ανδρών ηλικίας 20-64 ετών |
Eurostat [lfsa_ergan] ΣΒΑ 8.5 |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που πιστεύουν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά τους τελευταίους 12 μήνες κατά την εργασία τους |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που πιστεύουν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά τους τελευταίους 12 μήνες κατά την αναζήτηση εργασίας |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Περαιτέρω δείκτες σχετικά με την ποιότητα της απασχόλησης, προς ανάπτυξη: μόνιμες συμβάσεις, ειδικευμένη εργασία, ποσοστό ατόμων που εργάζονται σε δημόσιες υπηρεσίες, εργασιακή φτώχεια, και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση |
|
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 5: Αύξηση της πραγματικής συμμετοχής των Ρομά σε αμειβόμενη ποιοτική και βιώσιμη απασχόληση |
|
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
|
·υπάρχει και χρηματοδοτείται επαρκώς μηχανισμός στήριξης της ποιοτικής απασχόλησης των Ρομά· ·οι οργανώσεις των Ρομά συμμετέχουν ως παρατηρητές στις συνδικαλιστικές οργανώσεις και στις τριμερείς επιτροπές· ·έχουν τεθεί σε εφαρμογή προγράμματα καθοδήγησης και ανάπτυξης σταδιοδρομίας για τη στήριξη της απασχόλησης των επαγγελματιών Ρομά στη δημόσια διοίκηση. ·υπάρχουν μηχανισμοί στήριξης της απασχόλησης των Ρομά ως προσωπικού πλήρους απασχόλησης σε οργανισμούς απασχόλησης και άλλες διοικητικές υπηρεσίες, που διευκολύνουν την πρόσβαση στην απασχόληση· ·υπάρχουν θέσεις «διαμεσολαβητή για την απασχόληση και τους νέους» στη διοικητική δομή των δήμων με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό· ·εφαρμόζονται προγράμματα που υποστηρίζουν τις μικρές νεοφυείς επιχειρήσεις των Ρομά και τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες των Ρομά. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
|
·εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα υποστήριξης της επιχειρηματικότητας και της αυτοαπασχόλησης των Ρομά, ιδίως για τους νέους· ·εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα στήριξης για την επισημοποίηση της υφιστάμενης άτυπης απασχόλησης· ·εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα στήριξης της απασχόλησης των Ρομά στη δημόσια διοίκηση· ·τα προγράμματα δημόσιων έργων με στόχο κοινότητες με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό έχουν σαφείς στρατηγικές εξόδου με συνιστώσες οικοδόμησης δεξιοτήτων και προσόντων· ·εφαρμόζονται και χρηματοδοτούνται προγράμματα που υποστηρίζουν την πρώτη επαγγελματική εμπειρία, την τοποθέτηση σε θέση εργασίας, τη μαθητεία και την εξέλιξη της σταδιοδρομίας, με στόχο τους νέους Ρομά· ·εφαρμόζονται προγράμματα που στηρίζουν τους εργοδότες οι οποίοι προσλαμβάνουν προσωπικό χωρίς αποκλεισμούς και που ενθαρρύνουν την ισότητα ευκαιριών στον χώρο εργασίας· ·διοργανώνονται εκστρατείες ευαισθητοποίησης και στοχευμένης κατάρτισης για την αντιμετώπιση των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού στην αγορά εργασίας για τους οργανισμούς απασχόλησης, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους εργοδότες· ·υπάρχουν, και είναι πλήρως λειτουργικά, συστήματα μικροπιστώσεων για μικρές επιχειρήσεις που απευθύνονται ρητά στις κοινότητες των Ρομά. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
|
·έχουν ληφθεί μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των Ρομά στην ανάπτυξη απαντήσεων πολιτικής στον τομέα της απασχόλησης· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για την αύξηση της πραγματικής συμμετοχής των Ρομά σε αμειβόμενη ποιοτική και βιώσιμη απασχόληση· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των εφαρμοζόμενων μέτρων· ·τα κυβερνητικά όργανα και η διοίκηση (κεντρική και τοπική) περιλαμβάνουν τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών Ρομά και ιδίως των Ρομά επιχειρηματιών και των επιτυχημένων επαγγελματιών Ρομά, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον τομέα της απασχόλησης. |
|
* Τα τρέχοντα δεδομένα που βασίζονται σε έρευνες του FRA καλύπτουν μόνο την ηλικιακή ομάδα 16-29 ετών.
Στόχος 6: Βελτίωση της υγείας των Ρομά και αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης
|
Κύριος δείκτης: |
Γενικός πληθυσμός |
|
13)Διαφορά του προσδόκιμου επιβίωσης κατά τη γέννηση (γενικός πληθυσμός σε σχέση με τους Ρομά) |
Βάση δεδομένων για την ανθρώπινη θνησιμότητα / Eurostat [demo_mlexpec] |
|
14)Ποσοστό ατόμων που έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, ΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που αξιολογούν την υγεία τους γενικά ως «πολύ καλή» ή «καλή» |
Eurostat [hlth_silc_01] |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας άνω των 16 ετών με ιατρική ασφαλιστική κάλυψη |
ΟΟΣΑ [ECHI 76] |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που πιστεύουν ότι υπέστησαν διακρίσεις λόγω του ότι είναι Ρομά κατά τους τελευταίους 12 μήνες κατά την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Υπό περαιτέρω ανάπτυξη: Ποσοστό γυναικών Ρομά που γέννησαν το πρώτο τους παιδί πριν συμπληρώσουν το 20ό έτος. Μη ικανοποιούμενη ιατρική ανάγκη |
Eurostat [demo_fordager] ΣΒΑ 3.7 Eurostat [SDG_03_60] |
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 6: Βελτίωση της υγείας των Ρομά και αύξηση της πραγματικής πρόσβασης των Ρομά σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης |
|
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
|
·το σύστημα διαμεσολάβησης στον τομέα της υγείας έχει θεσμοθετηθεί και ενσωματωθεί στις σχετικές δομές της δημόσιας διοίκησης στον τομέα της υγείας· ·υπάρχει σύστημα ενθάρρυνσης και υποστήριξης των προοπτικών εξέλιξης της σταδιοδρομίας των διαμεσολαβητών υγείας που επιθυμούν να γίνουν επαγγελματίες του τομέα της υγείας· ·υπάρχει σύστημα παροχής προληπτικών υπηρεσιών υγείας στους Ρομά σε γκέτο και σε διαχωρισμένους/απομακρυσμένους οικισμούς· ·οι περιφερειακές επιθεωρήσεις υγείας διαθέτουν τους πόρους (οικονομικούς και ανθρώπινους) για να εξασφαλίζουν ότι τα προγράμματα εμβολιασμού και ανοσοποίησης σε εθνικό επίπεδο για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, καθώς και υπηρεσίες πρόληψης όπως οι εξετάσεις αίματος και οι προσυμπτωματικοί έλεγχοι καρκίνου, παρέχονται και στις κοινότητες των Ρομά. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
|
·εφαρμόζονται προγράμματα ευαισθητοποίησης για την υγεία, προσαρμοσμένα στις συγκεκριμένες προκλήσεις στον τομέα της υγείας που αντιμετωπίζουν οι Ρομά (συμπεριλαμβανομένων των υγιεινών τρόπων ζωής και διατροφής)· ·υπάρχουν και εφαρμόζονται προληπτικά προγράμματα για την υγεία που καλύπτουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά· ·οργανώνονται εκστρατείες ευαισθητοποίησης που προωθούν την κατανόηση της ανάγκης των εμβολιασμών· ·ο εμβολιασμός των παιδιών και των ηλικιωμένων (γρίπη) είναι οικονομικά προσιτός και πραγματοποιείται· ·διενεργούνται τακτικά δωρεάν προληπτικοί προσυμπτωματικοί έλεγχοι στα παιδιά, με μέτρα παρακολούθησης για τις ομάδες κινδύνου· ·υπάρχουν προγράμματα προγεννητικής φροντίδας που στοχεύουν στις γυναίκες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση και παρέχονται σε τακτική βάση υπηρεσίες προγεννητικής φροντίδας· ·υπάρχουν συστήματα παρακολούθησης της υγείας μητέρας και παιδιού που απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας 0-3 ετών με ιδιαίτερη έμφαση στις μειονεκτούσες ομάδες· ·παρέχεται τακτικά στο προσωπικό του τομέα της υγείας στοχευμένη κατάρτιση σε θέματα πρόληψης των διακρίσεων και αντιτσιγγανισμού· ·διεξάγονται εκστρατείες ευαισθητοποίησης σε θέματα υγείας και εκστρατείες με στόχο τις κοινότητες των Ρομά. |
|
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
|
·μέτρα που εξασφαλίζουν τη συμμετοχή των Ρομά στην ανάπτυξη μέτρων πολιτικής στον τομέα της υγείας· ·ανάπτυξη ειδικών μέτρων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της υγείας, σε συνεργασία με τις ΟΚΠ των Ρομά· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης των Ρομά σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που εφαρμόζονται στον τομέα της υγείας· ·οι κρατικοί φορείς και η δημόσια διοίκηση (κεντρική και τοπική) περιλαμβάνουν τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών Ρομά, ιδίως των δικτύων των διαμεσολαβητών υγείας των Ρομά, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον τομέα της υγείας. |
|
Στόχος 7: Αύξηση της πραγματικής ισότιμης πρόσβασης σε επαρκή μη διαχωρισμένη στέγαση και βασικές υπηρεσίες 9
|
Κύριος δείκτης: |
Γενικός πληθυσμός |
|
15)Ποσοστό ατόμων που ζουν υπό συνθήκες στέρησης στέγασης (σε διαμέρισμα που είναι πολύ σκοτεινό ή έχει διαρροή στην οροφή, υγρασία στους τοίχους ή στο δάπεδο, ή δεν έχει λουτρό/ντους ή εσωτερικό αποχωρητήριο) |
Eurostat [tessi 291] |
|
16)Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό το οποίο δεν έχει τον ελάχιστο αριθμό δωματίων σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat για την υπερπληρότητα |
Eurostat [ilc_lvho05a / SDG_11_10] ΣΒΑ 1, ΣΒΑ 11 |
|
17)Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς τρεχούμενο νερό εντός της κατοικίας (μόνο επιλεγμένες χώρες) |
Eurostat [ilc_mdho05] ΣΒΑ 6.1.1 |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό χωρίς τουαλέτα ή λουτρό εντός της κατοικίας |
Eurostat [ilc_mdho05 / SDG_06_10] ΣΒΑ 6 |
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε κατοικία με διαρροή στην οροφή, υγρασία στους τοίχους, στο δάπεδο ή στα θεμέλια, ή με σάπια πλαίσια παραθύρων ή πάτωμα |
Eurostat [SDG_01_60] ΣΒΑ 1 |
|
Ποσοστό ατόμων που ζουν σε νοικοκυριό, τα οποία κατά τους τελευταίους 12 μήνες εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την κατοικία ή τον χώρο προσωρινής διαμονής |
μ.δ. |
|
Ποσοστό ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω που έχουν υποστεί διακρίσεις λόγω της Ρομά καταγωγής τους την τελευταία πενταετία κατά την αναζήτηση στέγης |
μ.δ. / ενδεχόμενη σύνδεση με τη FRS |
|
Υπό περαιτέρω ανάπτυξη: Οικιστικός διαχωρισμός. Δείκτης/-ες που αντικατοπτρίζει/-ουν τις γεωγραφικές πτυχές της κατάστασης των Ρομά. Πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και υποδομές στην περιοχή (υπηρεσίες υγείας, δημόσιες συγκοινωνίες, σχολεία, φροντίδα παιδιών κλπ.) λόγω της απόστασης, του κόστους, του ωραρίου λειτουργίας ή της έλλειψης εξυπηρέτησης. Ποσοστό ατόμων που ζουν σε παράνομη ή άναρχη στέγαση. |
μ.δ. μ.δ. |
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 7: Αύξηση της πραγματικής πρόσβασης των Ρομά σε επαρκή μη διαχωρισμένη στέγαση και σε βασικές υπηρεσίες |
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά ή τα σχετικά έγγραφα πολιτικής περιλαμβάνουν σαφή μέτρα για την καταπολέμηση του οικιστικού διαχωρισμού· ·έχουν θεσπιστεί σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για τις εξώσεις και εφαρμόζονται αποτελεσματικά για την προστασία από τις παράτυπες εξώσεις· ·έχουν θεσπιστεί σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για τις εξώσεις και εφαρμόζονται αποτελεσματικά για την προστασία των νοικοκυριών με παιδιά· ·έχουν αποκατασταθεί τα υφιστάμενα κενά στην κανονιστική ρύθμιση της στέγασης που εμπόδιζαν τη νομιμοποίηση του άναρχου οικιστικού αποθέματος σε γειτονιές Ρομά· ·στα κριτήρια επιλεξιμότητας και αξιολόγησης για έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και βελτιώνουν τις υποδομές σε περιοχές με υψηλό ποσοστό Ρομά στον πληθυσμό, προβλέπονται ειδικά μόρια για τις επιχειρήσεις με εργαζομένους Ρομά ή διαχειριστές Ρομά· ·εφαρμόζονται πολιτικές που ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν τοπικές πρωτοβουλίες αυτοβοήθειας σε επίπεδο κοινοτήτων στον τομέα της στέγασης· ·οι ανάγκες των χώρων προσωρινής εγκατάστασης και των καταυλισμών αξιολογούνται τακτικά· ·υπάρχουν μηχανισμοί που διασφαλίζουν την άσκηση του δικαιώματος των Ρομά για ασφαλές νερό και αποχέτευση. |
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά αντικατοπτρίζουν ρητές διασφαλίσεις και κριτήρια για τη συμπερίληψη των Ρομά στις γενικές υπηρεσίες και τα προγράμματα στέγασης· ·εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα για την παροχή στήριξης σε κοινωνικά υποβαθμισμένες περιοχές, με στόχο τη μείωση του διαχωρισμού· ·υπάρχουν στοχευμένα μέτρα με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τη βελτίωση των δημόσιων υποδομών για μειονεκτούντες οικισμούς όσον αφορά τις οδούς, το νερό, την αποχέτευση, την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες και εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων· ·εφαρμόζεται το πρόγραμμα «προτεραιότητα στη στέγαση»· ·παρέχεται στο προσωπικό των υπηρεσιών στέγασης και των δημοτικών υπηρεσιών στοχευμένη κατάρτιση σε θέματα καταπολέμησης των διακρίσεων και του αντιτσιγγανισμού στη στέγαση· ·διεξάγεται σε τακτική βάση χαρτογράφηση και παρακολούθηση των μειονεκτούντων οικισμών και καταυλισμών· ·διεξάγεται σε τακτική βάση παρακολούθηση των θεμάτων στέγασης (αριθμός τοπικών μονάδων στέγασης που χρειάζονται αξιολόγηση). |
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
·έχουν ληφθεί μέτρα για να εξασφαλιστεί η συμμετοχή των Ρομά στην ανάπτυξη μέτρων πολιτικής στον τομέα της στέγασης· ·τα ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της στέγασης αναπτύσσονται σε συνεργασία με τις ΟΚΠ των Ρομά· ·αναπτύσσονται και υλοποιούνται παρεμβάσεις στον τομέα της στέγασης που στοχεύουν στους Ρομά (ιδίως για την εξάλειψη του διαχωρισμού) με τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινότητας των Ρομά· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης της στέγασης και ιδίως για την εξάλειψη του διαχωρισμού· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των εφαρμοζόμενων μέτρων στον τομέα της στέγασης, ιδίως για την εξάλειψη του διαχωρισμού· ·οι κρατικοί φορείς και η δημόσια διοίκηση (κεντρική και τοπική) περιλαμβάνουν τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών Ρομά, ιδίως των δικτύων των διαμεσολαβητών υγείας και εκπαίδευσης των Ρομά, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον τομέα της στέγασης. |
Στόχος 7-α: Καταπολέμηση της περιβαλλοντικής στέρησης, προώθηση της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης
|
Δείκτες αποτελεσμάτων Δευτερεύοντες (προαιρετικά) |
|
|
Δείκτης |
Γενικός πληθυσμός |
|
Ποσοστό Ρομά που ζουν σε νοικοκυριό με τα ακόλουθα αναφερόμενα προβλήματα όσον αφορά τη στέγασή τους: ρύπανση, συσσωματωμένοι ρύποι ή άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα στην περιοχή, όπως: καπνός, σκόνη, δυσοσμία ή ρύπανση των υδάτων |
Eurostat [ilc_mddw02] |
|
Δείκτες αποτελεσμάτων: Δευτερεύοντες (προαιρετικά): Δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί δείκτες σε αυτόν τον τομέα· στους πιθανούς θεματικούς τομείς για ανάπτυξη θα μπορούσαν αν περιλαμβάνονται: η έκθεση σε περιβαλλοντικές συνθήκες διαβίωσης που είναι επικίνδυνες και συνδέονται με κινδύνους για την υγεία: ·διαβίωση σε περιοχές που είναι επιρρεπείς σε φυσικές καταστροφές (ανά είδος καταστροφής — πλημμύρες ποταμών, στιγμιαίες πλημμύρες, κατολισθήσεις εδάφους κ.λπ.)· ·διαβίωση σε περιβαλλοντικά επικίνδυνες περιοχές (ανά είδος — χώροι υγειονομικής ταφής αποβλήτων ή χώροι αποβλήτων, εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ορυχεία κ.λπ.)· ·έκθεση σε επικίνδυνους παράγοντες (ανά είδος — διαβίωση σε μολυσμένες περιοχές, χρήση μη επεξεργασμένου και μολυσμένου νερού, έκθεση σε τοξικές εκπομπές, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία κ.λπ.)· ·εργασία σε επικίνδυνα επαγγέλματα, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας σε χωματερές, χώρους απορριμμάτων κ.λπ. και χωρίς επαρκή προστασία· ·διαβίωση σε περιοχές με έλλειψη υποδομών όπως ασφαλές πόσιμο νερό, επεξεργασία λυμάτων, ασφαλτόστρωση των δρόμων, αποκομιδή απορριμμάτων κ.λπ.· ·ποσοστό νοικοκυριών που εξαρτώνται από την καύση στερεών αποβλήτων για τη θέρμανση των κατοικιών τους. |
|
|
Δείκτες διαδικασιών για τον στόχο 7-α: Καταπολέμηση της περιβαλλοντικής στέρησης, προώθηση της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης |
|
Δείκτης — Διάσταση A — Θεσμικό πλαίσιο |
|
·τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά ή τα σχετικά έγγραφα πολιτικής περιλαμβάνουν σαφή μέτρα για την καταπολέμηση της περιβαλλοντικής στέρησης και την προώθηση της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης· ·οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή εξασφαλίζουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στην κοινωνική στέγαση για τους Ρομά που ζουν σε περιβαλλοντικά επικίνδυνες περιοχές· ·τα πρότυπα για την ασφάλεια της στέγασης και για την πρόληψη της διαβίωσης υπό επικίνδυνες συνθήκες εφαρμόζονται αυστηρά· ·πραγματοποιείται περιβαλλοντική εκτίμηση των χώρων νέων οικοδομικών κατασκευών και των χώρων προσωρινής εγκατάστασης· ·εφαρμόζονται αποτελεσματικοί μηχανισμοί για τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας που αφορούν το περιβάλλον. |
|
Δείκτης — Διάσταση B — Συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις |
|
·εφαρμόζονται στοχευμένα μέτρα με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για την επανεγκατάσταση οικογενειών Ρομά που ζουν σε περιβαλλοντικά επικίνδυνες περιοχές· ·πραγματοποιείται εκτίμηση των επιπτώσεων των πολιτικών στέγασης και των διατάξεων για τη στέγαση που στοχεύουν στους Ρομά όσον αφορά περιβαλλοντικούς παράγοντες· ·στα εθνικά στρατηγικά πλαίσια για τους Ρομά αντιμετωπίζονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των πολιτικών και οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι για τους Ρομά. |
|
Δείκτης — Διάσταση Γ — Ποιότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων |
|
·αναπτύσσονται ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων στις περιοχές όπου ζουν Ρομά (ιδίως σε διαχωρισμένες κοινότητες Ρομά), σε συνεργασία με τις ΟΚΠ των Ρομά και με κατοίκους Ρομά από τις ενδιαφερόμενες κοινότητες· ·αναπτύσσονται και υλοποιούνται παρεμβάσεις στον τομέα του ασφαλούς και βιώσιμου περιβάλλοντος με στόχο τους Ρομά (ιδίως σε διαχωρισμένες κοινότητες Ρομά) με τη συμμετοχή οργανώσεων της κοινότητας των Ρομά· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στις επιτροπές παρακολούθησης του επιχειρησιακού προγράμματος των ταμείων της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εφαρμόζονται τα ειδικά μέτρα για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάστασης στις περιοχές όπου ζουν Ρομά (ιδίως σε περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά)· ·οι ΟΚΠ των Ρομά συμμετέχουν στην παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των μέτρων που εφαρμόζονται για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάστασης σε περιοχές όπου ζουν Ρομά (ιδίως σε διαχωρισμένες κοινότητες Ρομά)· ·οι κρατικοί φορείς και η δημόσια διοίκηση (κεντρική και τοπική) περιλαμβάνουν τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών Ρομά, ιδίως των δικτύων των διαμεσολαβητών υγείας των Ρομά, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον τομέα της υγείας. |
Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2017): Κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής . Βρυξέλλες, 7 Ιουλίου 2017· SWD(2017) 350.
Οι επιχειρησιακοί στόχοι στο πλαίσιο αυτού του οριζόντιου στόχου περιλαμβάνουν την καταπολέμηση των διακρίσεων, της παρενόχλησης, των εγκλημάτων μίσους και της ρητορικής μίσους κατά των Ρομά· την προώθηση της ιστορίας, του πολιτισμού και της αναγνώρισης των Ρομά (ευαισθητοποίηση) και της συμφιλίωσης.
Όπως υπηρεσίες ύδρευσης, κατάλληλης αποχέτευσης, συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, πρόσβαση σε συγκοινωνίες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ψηφιακές επικοινωνίες (σύμφωνα με την αρχή 20 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων). Ένας επιχειρησιακός στόχος στο πλαίσιο αυτού του τομεακού στόχου είναι η προώθηση της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και η καταπολέμηση της περιβαλλοντικής στέρησης.
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/final_guidelines_4-10-18_without_date_july.pdf .
Έρευνα του FRA για τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Θα αντικατασταθεί από την κοινωνική και υλική στέρηση (Eurostat [ilc_mdsd07]) και τον αντίστοιχο δείκτη για τα παιδιά, εάν χρησιμοποιείται στην έκθεση για τους ΣΒΑ για τον γενικό πληθυσμό στο μέλλον
Η NACE είναι ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των διαφόρων στατιστικών ταξινομήσεων των οικονομικών δραστηριοτήτων που αναπτύχθηκαν από το 1970 στην
Eυρωπαϊκή ΄Ενωση (EΕ)
·
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/NACE
ιστορικό
Η Διεθνής Τυποποιημένη Κατάταξη Επαγγελμάτων (ISCO)· http://www.ilo.org/public/english/bureau/stat/isco/
Όπως υπηρεσίες ύδρευσης, κατάλληλης αποχέτευσης, συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, πρόσβαση σε συγκοινωνίες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ψηφιακές επικοινωνίες (σύμφωνα με την αρχή 20 του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων).