Athchóiriú ar an margadh leictreachais: réitigh an Aontais ar luaineacht praghsanna

Foghlaim faoin athchóiriú ar athchóiriú mhargadh leictreachais an Aontais, rud a laghdóidh costais, a thacóidh le fuinneamh glas agus a choinneoidh praghsanna níos cobhsaí.

Le breis agus 20 bliain anuas, tá margadh leictreachais dea-fheidhmiúil ag an Aontas. Mar sin féin, léirigh cogadh na Rúise san Úcráin agus luaineacht mhéadaithe an mhargaidh fuinnimh a d’eascair as sin an róspleáchas ar allmhairí breosla iontaise.


I mí Aibreáin 2024, ghlac an Pharlaimint rialachán chun athchóiriú a dhéanamh ar na rialacha maidir leis an margadh leictreachais. Dírítear ar chonarthaí fadtéarmacha a spreagadh le haghaidh fuinneamh neamh-iontaise, ar réitigh sholúbtha níos glaine a thabhairt isteach, agus ar thrédhearcacht an mhargaidh a mhéadú. Ar an iomlán, is é is aidhm do na hathchóirithe atá beartaithe margadh fuinnimh níos athléimní agus níos inbhuanaithe a chruthú.

Praghsanna leictreachais a dhéanamh níos cobhsaí

Is mian leis an Aontas a chinntiú go mbainfidh táirgeoirí fuinnimh agus tomhaltóirí araon tairbhe as praghsanna intuartha. Bealach amháin chun é sin a bhaint amach is ea trí chonarthaí difríochta dhá threo (CFD) le haghaidh infheistíochtaí nua i dtáirgeadh fuinnimh ísealcharbóin i gcás ina bhfuil gá le cistiú poiblí.


Ciallaíonn sé sin go n-aontaíonn na húdaráis náisiúnta le raonta réamhshainithe le haghaidh praghsanna fuinnimh le táirgeoirí leictreachais. Téann sé sin chun tairbhe do gach duine: is féidir leis an táirgeoir a bheith cinnte go mbeidh sé in ann fuinneamh a dhíol ar phraghas intuartha, agus fuinneamh tábhachtach nua á sholáthar do thomhaltóirí ag an am céanna.

Infographic explaining how a two-way contract for difference work. When the market price is above the agreed price range, the producer has to pay back some of the revenue. When the market price is below the price range, the producer gets compensated.
Grafaic faisnéise ina mínítear conas a oibríonn conradh difríochta dhá threo

I réimsí nach bhfuil conarthaí difríochta dhá threo ábhartha iontu, cuirtear comhaontuithe ceannaigh cumhachta (PPA) chun cinn - conarthaí fadtéarmacha chun cainníocht chomhaontaithe leictreachais a sholáthar ar phraghas seasta.


Tá sé ríthábhachtach aistriú i dtreo córas fuinnimh in-athnuaite chun soláthar fuinnimh inbhuanaithe agus neamhspleách a áirithiú don Aontas. Sin an fáth a bhfuil spriocanna uaillmhianacha á leagan síos ag an Aontas. In 2023, ghlac sí an Treoir athbhreithnithe maidir le Fuinneamh In-athnuaite, lena n-ardaítear sprioc cheangailteach an Aontais maidir le fuinneamh in-athnuaite do 2030 go 42.5 faoin gcéad ar a laghad, i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip.

Tuilleadh solúbthachta

Is tosaíocht é tomhaltóirí a chosaint. Leis an athchóiriú ar an margadh leictreachais, cuirtear praghsanna níos cobhsaí ar fáil bunaithe ar fhuinneamh in-athnuaite, ach tugtar rogha do thomhaltóirí freisin idir conarthaí fadtéarmacha slána agus praghsáil dhinimiciúil le haghaidh solúbthachta.


Chun solúbthacht an chórais cumhachta a mhéadú, ní mór do thíortha an Aontais measúnú a dhéanamh ar a riachtanais, spriocanna a leagan síos maidir le táirgeadh cumhachta neamhiontaise, agus oibriú chun stóráil fuinnimh a chumasú.

Athléimneacht na heangaí a fheabhsú

Le lándorchú 2025 sa Spáinn agus sa Phortaingéil, cuireadh i dtábhacht an géarghá atá le bonneagar na heangaí leictreachais a nuachóiriú ar fud na hEorpa. I mí an Mheithimh 2025, d’iarr an Pharlaimint go mbeadh tograí cuimsitheacha ann chun an eangach a uasghrádú agus a neartú, ag díriú ar infheistíocht mhéadaithe agus ar chomhar trasteorann.


Ní féidir rannchuidiú an fhuinnimh gaoithe agus na gréine leis an eangach a phleanáil ar an mbealach céanna le breoslaí a dhó ionas go n-éileoidh siad teicneolaíocht eangaí níos forbartha. Tá an Coimisiún Eorpach ag obair anois ar dhréachtreachtaíocht arb é is aidhm di cur isteach amach anseo a chosc. Is é is cuspóir dó freisin feabhas a chur ar acmhainneacht na heangaí leictreachais foinsí in-athnuaite fuinnimh a chomhtháthú, chun aistriú rianúil i dtreo córas fuinnimh dícharbónaithe a áirithiú.

Rialáil an mhargaidh gáis

In éineacht leis an athchóiriú ar an margadh leictreachais, ghlac an Pharlaimint píosa eile reachtaíochta i mí Aibreáin 2024. Baineann sé leis an rialachán maidir leis na margaí inmheánacha le haghaidh foinsí in-athnuaite fuinnimh agus gáis nádúrtha, agus le haghaidh hidrigine. Cuirfidh sé gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin amhail hidrigin chun cinn. Is é an aidhm atá ann aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus spleáchas an Aontais ar bhreoslaí iontaise na Rúise a laghdú.