Is-sigurtà tal-enerġija: soluzzjonijiet għall-isfidi tal-lum
Kif tista’ l-UE tindirizza l-blackouts, id-dipendenza fuq l-enerġija u l-attakki ċibernetiċi fuq il-grilji? Skopri x’qed tagħmel l-UE biex tagħti spinta lis-sigurtà tal-enerġija tal-UE.
Werrej
- It-tnaqqis tad-dipendenza enerġetika u l-eliminazzjoni tal-fjuwils fossili Russi
- Iż-żieda fl-enerġija rinnovabbli ġġenerata mill-UE
- It-titjib tal-effiċjenza enerġetika
- Il-prevenzjoni tal-iskarsezzi tal-enerġija
- Il-protezzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija mill-attakki
- It-tisħiħ tas-solidarjetà bejn il-pajjiżi tal-UE
- Il-ħżin ta’ biżżejjed gass biex jiġu ffaċċjati l-interruzzjonijiet
L-enerġija hija essenzjali għall-ħajja tagħna ta’ kuljum, hekk kif tmexxi kif jaħdmu s-soċjetà u l-ekonomija. Iżda l-aċċess għall-enerġija mhuwiex xi ħaġa fatta. L-Ewropa naqqset id-dipendenza tagħha fuq il-fjuwils fossili Russi wara l-invażjoni fuq skala sħiħa tar-Russja fl-Ukrajna fl-2022 u issa qed timxi biex teliminaha kompletament. Sfidi oħra jinkludu l-bidla gradwali għall-enerġija rinnovabbli u l-ħtieġa li l-infrastruttura tal-enerġija tiġi konnessa u protetta.
It-tnaqqis tad-dipendenza enerġetika u l-eliminazzjoni tal-fjuwils fossili Russi
Fl-2025, l-UE għadha qed tixtri 60 % tal-enerġija tagħha minn barra l-unjoni, inkluż 90 % tal-gass tagħha u 97 % taż-żejt tagħha, kif ukoll fjuwil nukleari. Dan wassal għal riskju li l-provvista tista’ tiġi mfixkla u mqiegħda taħt pressjoni esterna, speċjalment mir-Russja.
Huwa għalhekk li l-UE qed taġixxi biex telimina l-fjuwils fossili Russi mis-sorsi tal-enerġija tagħha. Liġi ġdida li għaddiet mill-Parlament f’Diċembru 2025 ipprojbixxiet ix-xiri ta’ gass naturali likwifikat Russu għal konsenja immedjata fl-UE. Dan huwa effettiv mill-mument li r-regolament jidħol fis-seħħ fil-bidu tal-2026, filwaqt li l-importazzjonijiet tal-gass mill-pipelines għandhom jitneħħew gradwalment sat-30 ta’ Settembru 2027.
Fin-negozjati mal-Kunsill, il-Parlament żgura wkoll impenn mill-Kummissjoni Ewropea li tippreżenta leġiżlazzjoni fil-bidu tal-2026 għall-projbizzjoni tal-importazzjonijiet kollha taż-żejt Russu, sabiex projbizzjoni effettiva tkun tista’ tidħol fis-seħħ qabel tmiem l-2027.
L-importazzjonijiet tal-gass mir-Russja (gass bil-pipeline u gass naturali likwifikat flimkien) naqsu minn aktar minn 40 % tal-importazzjonijiet totali tal-UE fl-2021 għal inqas minn 19 % fl-2024. Dawn l-importazzjonijiet ġew sostitwiti minn provvisti minn sorsi aktar affidabbli jew minn enerġija prodotta domestikament, jew ma għadhomx meħtieġa minħabba tnaqqis fil-konsum. Is-sehem tal-importazzjonijiet taż-żejt Russi naqas ukoll minn 27 % fil-bidu tal-2022 għal 3 % fl-2024.
Iż-żieda fl-enerġija rinnovabbli ġġenerata mill-UE
L-enerġija mir-riħ fl-UE kważi rduppjat u l-enerġija solari żdiedet b’aktar mit-tripplu matul l-aħħar għaxar snin mill-2014. L-enerġija rinnovabbli pprovdiet 45 % tal-elettriku użat fl-2023.
Madankollu, il-kwistjonijiet tal-grilja wasslu għall-ħela ta’ 12-il terawatt/siegħa ta’ enerġija rinnovabbli (ekwivalenti għall-konsum medju tal-elettriku ta’ madwar 3.3 miljun dar fl-UE għal sena). Huwa għalhekk li l-Membri tal-PE jinsistu fuq aktar investimenti biex jespandu u jaġġornaw il-grilji.
Il-Parlament qed jitlob ukoll appoġġ għal teknoloġiji emerġenti bħall-enerġija ġeotermali u l-bijometan.
L-UE għandha l-għan li tilħaq sehem tal-enerġija rinnovabbli ta’ mill-inqas 42,5 % fil-konsum ġenerali tal-enerġija sal-2030. Il-Parlament ħeġġeġ kooperazzjoni aktar mill-qrib u tnedija aktar rapida ta' proġetti rinnovabbli biex jintlaħqu dawn il-miri.
It-titjib tal-effiċjenza enerġetika
L-iffrankar tal-enerġija huwa wieħed mill-aħjar modi biex titnaqqas id-dipendenza fuq provvisti esterni tal-enerġija. Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament innotat li d-domanda għall-enerġija fl-UE naqset b’20 % bejn l-2006 u l-2023 bis-saħħa tal-isforzi ta’ effiċjenza.
Madankollu, il-konsum tal-enerġija miċ-ċentri tad-data u mit-teknoloġiji diġitali żdied drastikament. Il-Parlament ħeġġeġ politiki aktar ċari u appoġġ biex jitnaqqas dan it-tkabbir. Appella wkoll għal miżuri aħjar għall-iffrankar tal-enerġija fid-djar u fl-industriji biex titnaqqas id-domanda u tiġi evitata tagħbija żejda fuq il-grilja.
Il-prevenzjoni tal-iskarsezzi tal-enerġija
Ir-riżoluzzjoni wissiet li jekk ma jkunx hemm biżżejjed enerġija ta’ riżerva, l-ogħla livelli f’daqqa ta’ domanda jew interruzzjonijiet fil-provvista jistgħu jikkawżaw qtugħ kbir fil-provvista tal-enerġija u jagħmlu ħsara lill-ekonomija.
Il-Parlament innota li sal-2035 jista' jkun hemm bżonn ta' kapaċità tal-enerġija addizzjonali ta' 100 GW biex jiġu żgurati l-affidabbiltà, is-sigurtà tal-enerġija u spejjeż aktar baxxi. Il-Parlament enfasizza li din il-kapaċità għandha tiġi minn diversi sorsi ta' enerġija.
Il-protezzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija mill-attakki
Il-Parlament qajjem tħassib dwar iż-żieda fl-attakki ċibernetiċi u l-inċidenti ta' sabotaġġ fiżiku li jheddu l-infrastruttura tal-enerġija, speċjalment il-linji transfruntiera, il-kejbils taħt il-baħar u l-konnessjonijiet ma' parks eoliċi lil hinn mill-kosta.
Il-Parlament appella għal protezzjoni aktar b’saħħitha u kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-pajjiżi tal-UE, il-Kummissjoni Ewropea, u l-aġenziji tal-UE. L-awtoritajiet għandhom jaħdmu wkoll flimkien ma’ kumpaniji privati biex iżommu l-provvista tal-elettriku u jappoġġaw is-sigurtà nazzjonali.
Ir-riżoluzzjoni enfasizzat il-ħtieġa għal kontrolli obbligatorji taċ-ċibersigurtà fuq apparati tal-enerġija żgħar u konnessi mal-internet peress li jistgħu jkunu vulnerabbli għal attakki ċibernetiċi.
It-tisħiħ tas-solidarjetà bejn il-pajjiżi tal-UE
Il-Parlament enfasizza li s-sigurtà tal-enerġija teħtieġ solidarjetà peress li hemm ir-riskju li azzjonijiet nazzjonali unilaterali jiddestabbilizzaw is-sistema usa'. Huwa ħeġġeġ lill-pajjiżi tal-UE biex jikkoordinaw proġetti ta' infrastruttura u reazzjonijiet ta' emerġenza.
Il-ħżin ta’ biżżejjed gass biex jiġu ffaċċjati l-interruzzjonijiet
F’Lulju 2025, il-Parlament approva wkoll regolament dwar il-ħżin flessibbli tal-gass, li għandu l-għan li jiżgura li l-gass jinħażen mill-pajjiżi tal-UE bi prezzijiet affordabbli biex ikopri perjodi ta’ kesħa jew interruzzjonijiet fil-provvista.
Il-leġiżlazzjoni inizjalment ġiet adottata fl-2022 wara l-invażjoni fuq skala sħiħa tar-Russja fl-Ukrajna fost tħassib li r-Russja tista’ tuża l-provvisti tal-gass bħala strument biex tapplika pressjoni fuq l-UE.
Il-bidliet tal-2025 fil-leġiżlazzjoni jintroduċu aktar flessibbiltà fil-mod kif il-pajjiżi tal-UE jistgħu jikkonformaw mar-regoli. Minflok ma jkollhom jilħqu mira għall-mili tal-ħżin tal-gass ta’ 90 % fl-1 ta’ Novembru ta’ kull sena, il-pajjiżi jitħallew jilħqu l-istess mira ta’ 90 % fi kwalunkwe ħin bejn l-1 ta’ Ottubru u l-1 ta’ Diċembru. Dan għandu jirriżulta f’inqas spekulazzjoni u prezzijiet aktar baxxi fis-swieq tal-gass.
